Ələsgər ƏLİOĞLU - XOCALI FƏRYADI
(FRAQMENTLƏR)
I
XX Əsr!
Qoca yaşında
O gecə batdın bir şəhər günaha.
Dilsiz-ağızsız körpələrin yalvarışından,
Düşündüm ki,
Üfüqlərdən bir də doğmaz gün daha...
XX Əsr!
O gecə
Mağara zəhmli bir yuxu gördüm.
Gördüm ki,
Əlhəd daşını unudub necə,
Yeltsinin qoluna girdin!..
XX Əsr!
O gecə
Hələ bir ay vardı yaza,-
Qan çiçəkləri düzüldü qoynuna sənin.
Dilə tuta-tuta yoxsa,
Vazgen xaç keçirdi boynuna sənin!?
XX Əsr!
Yatmısansa oyan,
Oyaqsansa eşit,
Unutma,
Yalan ağacı
Verməz bar axı!..
Bizim haqq yolunu
Gəl ucuz tutma,
Qanlı köynəyidir
Türkün bayrağı!..
II
İkiayaqlı vəhşilər
Körpələrə güllə atdı;
(Dördayaqlılar da
Yol verməzdi buna!)
İkiayaqlı vəhşilər
Körpələri aldatdı;
(Dördayaqlılar da girməzdi bu oyuna!)
Əmziyə bənzəyirdi
İkiayaqlı vəhşilərin
Atdığı güllələr.
Döşündən süd deyil,-
Ölüm...ölüm süzürdü lülələr...
Körpələrin
O gecəki fəryadını
Kağıza, kasetə köçürmək günahdı,-
Yaddaşa, yaddaşa köçürməliyik!
Körpələrin o gecəki ahı
Bizi tutmasın deyə,
Torpağımızı-özümüzdən,
Özümüzü-torpağımızdan keçirməliyik!..
Həqiqətdən qurşaq tutub,
Yerə vurmalıyıq böhtanı, şəri...
Çıxıb qanadı altdan
Allahımızın
Dizi üstə çökdürməliyik
İkiayaqlı vəhşiləri!..
III
O gecə
Bir parça torpağımızı
"İkibaşlı qartalın"
Caynağından saldıranmadıq.
Nəhəng bir tabuta döndü Xocalı,
Çiynimizə qaldıranmadıq!..
IV
O günahsız qanları
Vəhşilər gecə tökdü ki,
Görünməsin bir qan ləkəsi də,
Eşidilməsin bir ah da...
Gündüz belə qan töksəydi onlar,
Hələ bəndə bir yana,
Götürməzdi Allah da!..
V
O gecə
Qara qanlar axdı,
Türk dünyasının qəlbindən.
O gecə
Atatürkün ruhu
Qılınctək siyrildi qəbrindən!..
O gecə
O ruh and içdikcə-içdi;
"Bu gündən
Uğrunda baş qoyduğum
Bu torpaqda yatmayacam.
Düşmənin kürəyini yerə vurmayınca,
Qəbrimə qayıtmayacam!.."
O gecə
O ruh qovrulduqca-qovruldu,
Gərdi hər döyüşə,
Hər cəngə sinə.
O gecə
O ruh dayaq durdu
Yağıların üstə yeriyən
Ərlərin cərgəsinə!..
VI
Təbiət də başladımı
Türk dünyasına qəstə!?
Bəlkə də Qorbaçov kimi,
Günahsız qanları
Ört-basdır etsin deyə,
Qardan örtük çəkdi
Xocalının üstə!?
Dayan,
Dayan, təbiət,
İnadından əl götür,
əl çək!
Yağdırdığın o qarı
Türkün odlu nəfəsi
Onsuz da əridəcək!..
VII
Neçə ki, yağılar
İşıqlıda gəzir belədən-belə,
Babək,
Qılıncını endir boynumuza!
Qoç Koroğlu,
Bizi qanımıza bələ!..
VIII
Bizi bağışlama,
Udduğumuz hava,
Boy atdığımız torpaq!
Bizi bağışlama,
İçdiyimiz su,
Başına dolandığımız çıraq!..
Qeyrətimiz kütləşər
Bağışlana-bağışlana.
Türkün zülmət gecəsi
Haçankı işıqlanar;
Elə onda nəfəs dərib,
Haqq-hesaba başlarıq.
Elə onda
Özümüz də
Özümüzü bağışlarıq!..
Mart,1992