“Ulduzlu görüşlər” çərçivəsində növbəti görüş - Vəsimə İsmayılqızı

Wed, 06 May 2026 12:19:52 +0000

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Natəvan klubunda “Ulduz” jurnalı ilə Azərbaycan Universitetinin birgə layihəsi olan “Ulduzlu görüşlər” çərçivəsində növbəti tədbir keçirilib.

Yenises.az xəbər verir ki, görüşün qonağı yazıçı-publisist Vəsimə İsmayılqızı olub. Tədbir Ümummilli Lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 103-cü ildönümünə həsr edilib.

Filologiya fakültəsinin “Ulduz” jurnalında yaradıcılıq təcrübəsi keçən 4-cü kurs tələbələri üçün təşkil olunan görüşdə tanınmış ədəbiyyat və mətbuat nümayəndələri iştirak ediblər.

“Ulduz” jurnalının baş redaktoru, şair Qulu Ağsəs layihə çərçivəsində keçirilən ustad dərslərinin əhəmiyyətini vurğulayıb. O bildirib ki, bu dərslər həm görüş, həm də praktiki məşğələ formatında təşkil olunur və tələbələrin yaradıcılıq bacarıqlarının formalaşmasına xidmət edir. Qeyd olunub ki, bu prosesdə təkrar və müzakirələr xüsusi yer tutur, çünki biliklərin möhkəmlənməsi məhz bu mərhələdə baş verir. Ümumilikdə isə belə təşəbbüslər öyrədici olmaqla yanaşı, gənclər üçün motivasiyaedici bir mühit yaradır.

Daha sonra Azərbaycan Universitetinin baş müəllimi Leyla Məmmədəliyeva, şair-publisist, Əməkdar müəllim İsgəndər Səklikov, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Ədəbi Əlaqələr Mərkəzinin direktoru Əsəd Cahangir, şair-publisist, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü İntiqam Yaşar və digər natiqlər bu cür görüşlərin tələbələrin dünyagörüşünün genişlənməsində mühüm rol oynadığını bildiriblər. Onlar Vəsimə İsmayılqızının yaradıcılığından bəhs edərək onun əsərlərində qaldırılan mövzuların aktuallığını, publisistikasında cəmiyyətə həssas yanaşmanı və oxucu ilə qurduğu səmimi ünsiyyətin əhəmiyyətini xüsusi vurğulayıblar.

Çıxış edənlər, eyni zamanda, Vəsimə İsmayılqızının müəllifi olduğu "Heydər Əliyevin Vətən səfərləri” çoxcildliyi barədə danışıblar. Onlar Ulu Öndər Heydər Əliyevin Azərbaycan ədəbiyyatına və mədəniyyətinə göstərdiyi diqqət və qayğıdan bəhs edərək, bu siyasətin bu gün də uğurla davam etdirildiyini vurğulayıblar.

Daha sonra tələbələr qonaq yazıçı Vəsimə İsmayılqızına suallar ünvanlayıblar. Yazıçı müəllifi olduğu kitablar, publisistika sahəsində fəaliyyəti, yaradıcılıq prosesi və oxucularla ünsiyyətin əhəmiyyəti barədə ətraflı danışıb, gəncləri daha çox oxumağa və yazmağa təşviq edib.

Qeyd edək ki, “Ulduzlu görüşlər” layihəsi çərçivəsində təşkil olunan bu cür tədbirlər gənc yazarların formalaşmasında, onların peşəkar ədəbi mühitlə əlaqələrinin möhkəmləndirilməsində mühüm rol oynayır.

Vaqif Yusifli - Dəniz ruhlu şair

Wed, 06 May 2026 12:19:54 +0000

(Şair-qəzəlxan-bəstəkar Hüseyn Sözlünün 80 yaşı tamam olur)

Hüseyn Sözlü ədəbiyyata, bədii yaradıcılığa erkən yaşlarında meyl göstərsə də, yalnız doxsanıncı illərdə, yaşı “ekvator xəttinə” çatanda ilk şeirlər kitabını çap etdirmişdir. “Dənizə bağlıyam mən” ilk şeirlər kitabında onun dənizə bağlılığı – dəniz sevgisi – insan – dəniz vəhdəti öz əksini tapır: dənizin gözəlliyi mədh olunur, onun insana bəxş etdiyi mənəvi zövq – estetik hiss təbliğ edilir və dənizçi düşüncələri bu şeirlərin əsas mövzusudur. Nəticədə, Hüseyn Sözlü həm “Dənizə bağlıyam” şeirlər kitabında, həm də sonrakı illərdə qələmə aldığı şeirlərdə mükəmməl bir Dəniz obrazı yaradır.

Eşit , ey Günəş, ey Ay,

Dənizə bağlıyam mən.

Eşit, ey külək, ey şay,

Dənizə bağlıyam mən!

Dəniz, sənsən beşiyim,

Səninlə boy atmışam.

Sənsən evim, eşiyim,

Muradıma çatmışam.

Qeyd edək ki, son əlli ilin Azərbaycan poeziyasında dənizə aid ən çox şeir yazan, onu vəsf edən şair Hüseyn Sözlüdür.

Hüseyn Sözlünün müxtəlif illərdə çap olunmuş şeirlərinə diqqət yetirəndə onun təkcə dənizə deyil , təbiətin ayrı-ayrı atributlarına – dağlara, ilin fəsillərinə, Naxçıvan təbiətinə, Araz çayına, Bakının gözəlliyinə də həsr etdiyi şeirləri üzərində də dayanmalıyıq. Xüsusilə, onun dağlara aid yazdığı şeirlər orijinallığı ilə seçilir.

Çoban sürüsünü yayar düzünə,

Dumanı niqab tək çəkər üzünə,

Ayna bulaqları sıxıb köksünə,

Qurtarmaq bilməyir sözü dağların.

Ayağı xınalı kəklik səslənər,

Yamacında qoyun, quzu bəslənər,

Yağmuruna düşən hər kəs islanar,

Yağışda yuyunar üzü dağların.

Beləliklə, Hüseyn Sözlünün şeirlərində Dağ obrazını da seyr edə bilirik. Həm də bu Dağ obrazı İnsan obrazı ilə, daha doğrusu, İnsan-Dağ vəhdəti ilə müşayiət olunur. O, dirilik şərbətini, ayrılıq qismətini və xiffətini, özünün həsrətini o dağlarda axtarır.

Hüseyn Sözlünün bu mənada təbiətə vurğun bir şair də adlandırmaq olar. O, müasir poeziyada H.Arif, M.Yaqub, Q.Qasımzadə, A.Laçınlı, M.Aslan, H.Kürdoğlu yolunu davam etdirir.

Əlbəttə, hər hansı şair, o cümlədən, H.Sözlü Azərbaycan təbiətindən gözəl şeirlər yaza bilər. Lakin Azərbaycan təbiəti (dağlar, dəniz, ilin fəsilləri və s.) Vətən obrazı ilə vəhdət təşkil etməlidir. Burada Xalq şairi Musa Yaqubun məşhur şeiri (sonuncu misrası “Orda Azərbaycan torpağı vardır”) yada düşür. H.Sözlü də Azərbaycan təbiətinə həsr etdiyi şeirlərdə Vətəni – Azərbaycanı tərənnüm edir. Vətən isə nə qədər geniş məna və məzmun daşıyırsa, bir kənddən, bir şəhərdən, bir çaydan və şairin doğulduğu torpaqdan (Naxçıvandan) başlayır və sonra böyük Vətən obrazına çevrilir. Fikrimizcə, H.Sözlünün şeirlərində yaratdığı Vətən obrazının başlanğıcı Araz çayından başlanır:

İllərin həsrəti, illərin qəmi,

Məni çəkib Araz üstə gətirir.

Qəlbimin yanğısı, gözümün nəmi,

Məni çəkib Araz üstə gətirir.

Arazım sinəmə çəkilən dağım,

Ayrı-ayrı yanır iki çırağım.

Culfada iki bölünmüş bağım,

Məni çəkib Araz üstə gətirir.

Bu şeir də bütöv Azərbaycan idealı ifadə olunur.Vətənin bu tayından – Arazın sahilindən o taya həsrətlə boylanan şair “O taydan salamlar gətirən küləyin” səsinə qoşulur.

Hüseyn Sözlünün dünyaya göz açdığı Naxçıvana həsr etdiyi şeirləri də o gözəl, qədim diyarın gözəlliklərini (ona əziz olan hər bir daşını, haça dağlarına, nərə çəkən dəli dağlarını) gözlərimiz qarşısında canlandırır. Bunlar təkcə şeir deyil, həm də canlı lövhələrdir ki, rəsmlənib.

Hüseyn Sözlü üçün yurd, ocaq, kənd anlayışları böyük Vətən anlayışının tərkib hissələridir.

Odlar yurdu kimi düçübsən dilə,

Sənsiz yaşamaram bircə an bel.

Götür, bu Sözlünü qurbanlıq elə,

Əzəlim, sonluğum Vətənir, Vətən!

Hər bir şairin öz ömür yolu, keçdiyi həyatı, yaşadığı illər haqqında yaşının yetkin çağlarında ürək sözlərini ifadə etməsi təbiidir – axı, şair cəmiyyətin seçilmiş fərdlərindən biridir, onun ömrü həm də keşməkeşli, çətin sınaqlardan keçir. Hüseyn Sözlünün “Yaşadım” şeiri bu mənada onun insan və şair ömrünü səciyyələndirir:

Bu dünyanın yalanını, düzünü,

Bir-birindən seçə-seçə yaşadım.

Tufanlar adladım, boranlar keçdim,

Od-alovdan keçə-keçə yaşadım.

Hüseyn Sözlünün bütün şeir kitablarında sevgi şeirləri üstünlük təşkil edir. İlk şeirlər kitabından sonuncusuna qədər bu şeirlər sevən bir ürəyin hiss və həyacanlarını ifadə edir – biz sevən insanın simasında məhəbbətə, sevdiyi insana sadiq bir aşiqin könül duyğuları ilə tanış oluruq. O, sevgini həyatının mənası hesab edir:

Sevdim sən tək ay üzlünü,

Leyli xəyallı izlini,

İncitmə gəl, sev Sözlünü

Tək məhəbbət qalan olur.

Sevgi şeirlərində məhəbbət lirikasına xas olan bütün komponentlər – hicran, vüsal arzusu, sevdiyi qızın zahiri gözəlliklərinin təsviri, onun gözəlliyinin təbiət cisimləri (güllə, çiçəklə, gülüstanla) müqayisəsi ehtiva olunur. (“O gül səni xatırladər”). Hüseyn Sözlü bu sevgi şeirində klassik poeziya ənənələrinə sadiq qalır, lakin heç bir şairi təqlid eləmir. Və bu şeirlərdə “insan niyə sevir, bu sevginin mənası nədir?” suallarına cavab tapırıq (“Sevilməkçün insan gəlir dünyaya, sevgi yoxsa, yaşamasan yaxşıdır”).

Hüseyn Sözlü ədəbiyyata xalq şeirinin qanadlarında gəlib. Onun şeirlərinin böyük əksəriyyəti heca vəznindədir: qoşma və gəraylı formalarında qələmə alınıb. Qeyd edək ki, bu qoşma və gəraylılar sözlə səsin vəhdətini əks etdirən musiqi çalarları, axıcı intonasiya, ritmika ilə səciyyələnir. H.Sözlü həm də öz şeirlərinin bir çoxunun bəstəkarıdır. Müğənnilər bu bəstələri toylarda, şənliklərdə sevə-sevə oxuyurlar:

Qış ömrümü yaz eyləyir,

Dərdi-qəmi az eyləyir,

Könlümü pərvaz eyləyir,

Sənin bircə təbəssümün.

Bülbülü gülə gətirir,

Sonanı gölə gətirir,

Eşqimi dilə gətirir

Sənin bircə təbəssümün.

Hüseyn Sözlünün şeir “ərazisi” təkcə qoşma və gərayləlarla məhdudlaşmır. Onun qəzəl janrına meyl etməsi heç də təəccüb doğurmamalıdır. Hüseyn Sözlü klassik poeziyaya yaxşı bələddir, yoxsa onun 2022-ci ildə çap etdirdiyi “Divan”ı meydana gəlməzdi. Qeyd edim ki, o, “Divan – 2” kitabını da bu günlərdə oxuculara təqdim edib. Doxsanıncı illərdən başlayaraq şeirimizdə qəzələ, ümumən klassik poeziyaya yenidən qayıdış oldu. Müstəqillik dövründə Azərbaycan əruz ədəbiyyatının və qəzəlin inkişafında yeni bir mərhələ başlandı. Hüseyn Sözlünün “Divan” kitabına qədər ayrı-ayrı şeir kitablarında qəzəllər təqdim etməsi də təsadüfi deyil. Görkəmli ədəbiyyatşünas - əruz mütəxəssisi - professor Tərlan Quliyev Hüseyn Sözlünün “Divan”ına yazdığı ön sözdə qeyd edir ki: “ “Divan” adətən hər bir şairin istər yaradıcılığının və istərsə də şəxsiyyətinin müdriklik dövründə tərtib olunur. Mənə elə gəlir ki, Hüseyn Sözlü bu gün hər iki mənada Divan tərtib etməyə haqqı çatan şairdir”

“Divan”da şairin qəzəlləri, fəxriyyələri, deyişmələri, saqinamələri, qəsidələri, həcvləri, qitələri, tərkibbəndləri, mərsiyyələri, mürəbbeləri, müsəddəcləri, müxəmməsləri, rübailəri ardıcıllıqla yerləşdirilib. Özü də hər bir poetik nümunənin əruzun hansı bəhrində yazılması da qeyd olunur. Bu da bir daha sübut edir ki, Hüseyn Sözlü əruz vəzninin bütün ölçülərinə yaxşı bələddir.

O, qəzəl şeirində çox az işlənən münsəruh və səri bəhirlərinə də müraciət etmişdir. Daha çox oynaq bəhrlər olan rəmələ və həzəcə meyl edib.

Əlbəttə, onun qəzəllərinin əksəriyyəti məhəbbət mövzusundadır. Həm də bu qəzəllərdə o, mümkün qədər ərəb və fars sözlərindən az istifadə etməyə çalışıb.

Dəli könlüm, geri dön bir dəli-divanəyə bax,

Unudub dərdi, qəmi mey yeri meyxanəyə bax.

Kimi eşq ilə yanır, heç də o biganə deyil,

Mənə söz verdi, gülüm, gəlmədi, biganəyə bax.

Məni Məcnun eləyib, bir gözəlin eşqi bu gün,

Məni kim gördü dedi, bir gələn əfsanəyə bax.

Telini oxşamağa qalmadı cürət belə, bil,

Qayıdıb bir geriyə, teldə olan şanəyə bax.

Yanıram atəşinə mən, Hüseyn Sözlü kimi

Dolanım başına mən, deginən pərvanəyə bax.

Hüseyn Sözlü müstəqillik illərində - yeni əsrdə şeirimizdə öz izini, cığırını açan bir şairdir. Biz də onu məhz öz Sözü olan bir şair kimi təqdim etdik.

Günay Əfəndiyeva Dövlət Teatrlarının baş direktoru ilə görüşüb

Wed, 06 May 2026 12:19:59 +0000

Millət vəkili Günay Əfəndiyeva Türkiyənin Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi Dövlət Teatrlarının baş direktoru ilə görüşüb

Milli Məclisin deputatı, Mədəniyyət komitəsinin sədr müavini Günay Əfəndiyeva Ankaraya səfəri çərçivəsində Türkiyə Respublikasının Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi Dövlət Teatrlarının baş direktoru, tanınmış aktyor və rejissor Tamer Karadağlı ilə görüşüb.

Görüşdə Azərbaycanın Ümummilli Lideri, Ulu Öndər Heydər Əliyevin “bir millət, iki dövlət” fəlsəfəsinin yalnız siyasi və iqtisadi sahələrdə deyil, eyni zamanda mədəniyyət və incəsənət sahəsində də dərin köklərə malik olduğu vurğulanıb. Qeyd olunub ki, Azərbaycan ilə Türkiyəni birləşdirən bağlar ortaq tarixin, dilin, folklorun, adət-ənənələrin sarsılmaz vəhdətidir.

Günay Əfəndiyeva qeyd edib ki, Azərbaycan və Türkiyənin timsalında bütövlükdə Türk Dünyası eyni kökdən qidalanan böyük bir mənəvi coğrafiyadır.

Tərəflər teatr sənətini Türk xalqlarının qardaşlıq münasibətlərinin dərinləşməsində önəmli vasitələrdən biri kimi dəyərləndiriblər.

Görüş iki ölkənin dövlət teatrları arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi, qarşılıqlı qastrol səfərlərinin təşkili, birgə tamaşaların hazırlanması, aktyor və rejissorların mübadiləsi kimi məsələlər ətrafında müzakirələrlə davam edib.

“Azərbaycanda mediasiya institutunun inkişafı: Mediatorlar üçün silsilə təlimlərə start verilib”

Wed, 06 May 2026 12:03:31 +0000

Bu gün ölkəmizdə, yəni Azərbaycan Respublikasında həyata keçirilən məhkəmə-hüquq islahatları çərçivəsində mediasiya institutunun effektivliyinin artırılması və sahə üzrə peşəkarlığın yüksəldilməsi istiqamətində mühüm addımlar atılır. Bu məqsədlə, 28 aprel 2026-cı il tarixində mediatorlar üçün nəzərdə tutulmuş silsilə onlayn maarifləndirici təlimlərin ilk sessiyası uğurla başladılmışdır.

Peşəkar hazırlıq və institusional əməkdaşlıq məqsədi və Azərbaycan Respublikası Məhkəmə-Hüquq Şurasının aparıcı dəstəyi ilə təşkil olunan təlimlər Mediasiya Şurası və Ədliyyə Nazirliyinin Ədliyyə Akademiyasının birgə təşkilatçılığı ilə reallaşıb. Seminarın əsas hədəfi mediatorların peşəkar bilik və bacarıqlarının təkmilləşdirilməsi, mediasiya prosesinin keyfiyyətinin beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılması və məhkəmə orqanları ilə mediasiya institutları arasında qarşılıqlı əməkdaşlığın gücləndirilməsidir.

Praktiki məsələlər və məhkəmə təcrübəsi "ZOOM" platforması üzərindən onlayn formatda baş tutan təlimin əsas məruzəçisi Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsinin sədri Abbas Rzayev olmuşdur.

Təlim zamanı mülki məhkəmə icraatında mediasiyanın rolu xüsusi vurğulanmışdır. Abbas Rzayev mediatorlara məhkəmə təcrübəsində rast gəlinən nöqsanlar və qarşıya çıxan problemlərin qanunvericiliyin tələblərinə uyğun həlli yolları barədə geniş izahlar vermişdir. Bildirilib ki, barışıq sazişlərinin hüquqi cəhətdən qüsursuz tərtib edilməsi həm tərəflərin məmnuniyyəti, həm də məhkəmə iş yükünün azaldılması baxımından strateji əhəmiyyət kəsb edir.

İnteraktiv müzakirələr və perspektivlər mediatorların böyük marağına səbəb olan seminar interaktiv diskussiya formatında davam etmişdir. İştirakçılar gündəlik praktiki fəaliyyətlərində qarşılaşdıqları peşəkar hüquqi suallara ekspertlər tərəfindən dolğun cavablar alıblar. Xüsusilə barışıq sazişlərinin keyfiyyətinin artırılması və icra mexanizmləri ilə bağlı məsələlər ətrafında ətraflı fikir mübadiləsi aparılmışdır.

Qeyd edim ki, bu qəbildən olan təlimlər birdəfəlik xarakter daşımır. Məhkəmə-Hüquq Şurasının dəstəyi ilə mediatorların maarifləndirilməsi və mediasiya institutunun nüfuzunun artırılması məqsədilə silsilə tədbirlər mütəmadi olaraq davam etdiriləcəkdir. Bu isə ölkəmizdə alternativ mübahisələrin həlli mexanizmlərinin daha da təkmilləşməsinə və vətəndaşların ədalət mühakiməsinə əlçatanlığının asanlaşmasına xidmət edəcəkdir

Xəzər Rayon Məhkəməsinin sədri, möhtərəm hakim Abbas Rzayev tərəfindən keçirilən təlim zamanı mediasiya prosesinin effektivliyinin artırılması və tərəflərin maraqlarının qorunması ilə bağlı mühüm məqamlara toxunulmuş, xüsusilə vurğulanmışdır ki, mediasiya zamanı bağlanan Barışıq sazişləri tərtib edilərkən Azərbaycan Respublikasının mövcud qanunvericiliyinin tələbləri mütləq şəkildə nəzərə alınmalıdır. Misal olaraq, sərhəd keçidi zamanı yaranan problemlər və onların həlli, təcrübədə ən çox rast gəlinən hallardan biri yetkinlik yaşına çatmayan uşaqların ölkə hüdudlarından kənara çıxarılması ilə bağlıdır. Belə hallarda tərəflər arasında əldə olunmuş razılığın icrası zamanı çətinliklərin yaranmaması üçün aşağıdakı hüquqi prosedurlara riayət olunması tövsiyə edilmişdir:

Qanunvericiliyin tələbi: AR Miqrasiya Məcəlləsinin 11.2-ci maddəsinə əsasən, yetkinlik yaşına çatmayan vətəndaş ölkədən getmək üçün hər iki valideynin notariat qaydasında təsdiq edilmiş razılığını təqdim etməlidir.

Sazişdə xüsusi qeyd: Mediasiya sazişində tərəflərin yalnız uşağın ölkədən çıxmasına razı olduqlarını qeyd etmələri kifayət deyil. Sazişdə tərəflərin bu razılığın icrası üçün notariat ofislərində xüsusi icazə forması verəcəkləri barədə öhdəlikləri də aydın şəkildə öz əksini tapmalıdır.

Maddi zərərin qarşısının alınması: Yalnız Barışıq sazişi ilə sərhəd-keçid məntəqələrinə müraciət edildikdə, notarial qaydada təsdiq edilmiş icazə sənədi olmadığı üçün vətəndaşların geri qaytarılması halları müşahidə olunur. Bu isə öz növbəsində həm vaxt itkisinə, həm də aviabiletlərin yanması nəticəsində maddi zərərə səbəb olur.

Bunlardan əlavə, Abbas Rzayev vurğulamışdır ki, müasir hüquq sistemində mübahisələrin məhkəmədənkənar həlli üsulu olan mediasiya xidmətinin inkişafı və təşviqi istiqamətində mühüm addımlar atılır. Bu prosesdə hakimlərin üzərinə düşən vəzifələr həm qanunvericiliklə tənzimlənir, həm də onların peşəkar fəaliyyətinin qiymətləndirilməsində mühüm amilə çevrilir. Qanunvericilik və hakimlərin təşəbbüskarlığı "Məhkəmələr və hakimlər haqqında" Qanunun müvafiq maddələrinə əsasən, hər bir hakim tərəflərin mübahisələrinin mediasiya yolu ilə həllini təklif etmələri. Bu, təkcə tövsiyə xarakteri daşımır, həm də məhkəmə iş yükünün azaldılması və vətəndaş məmnuniyyətinin artırılması üçün strateji bir yanaşmadır.

Məhkəmənin və hakimlərin bu sahədəki fəaliyyəti aşağıdakı praktiki addımlarla müşayiət olunur:

Məhkəmələrin inzibati binalarında mediasiya xidməti barədə məlumat lövhələrinin yerləşdirilməsi;

Lövhələrdəki məlumatların mütəmadi olaraq yoxlanılması və zəruri dəyişikliklərin dərhal edilməsi;

Dəqiq əsaslandırmaların aparılması kimi mühüm işlərin həyata keçirilməsi.

Məhkəmə-Hüquq Şurası tərəfindən hakimlərin gələcək işlərinin və peşəkar fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi zamanı mediasiya xidmətinə göstərilən dəstək xüsusi nəzərə alınır. Hakimlərin bu istiqamətdəki aktivliyi onların fəaliyyətinin qiymətləndirilməsində müsbət amil kimi qəbul edilir və bu da öz növbəsində sistemin daha effektiv işləməsinə yol açır.

Möhtərəm hakimlərin mediatorlara verdiyi mühüm tövsiyələrdən biri də barışıq sazişlərinin keyfiyyəti ilə bağlı olmuşdur.

Barışıq sazişləri bağlanarkən diqqət yetirilməli olan ən vacib məqam, həmin sənədin gələcəkdə icra oluna bilməsi imkanıdır. Sazişin sadəcə kağız üzərində qalmaması, tərəflərin hüquqlarının real şəkildə qorunması üçün icra mexanizmlərinin düzgün müəyyənləşdirilməsi prioritet məsələdir.

Nəticə etibarilə, mediasiya xidmətinin təşviqi həm ədalət mühakiməsinin əlçatanlığını təmin edir, həm də tərəflər arasında qarşılıqlı razılığa əsaslanan sivil həll yollarını stimullaşdırır.

Emin Qəzənfəroğlu,

hüquqşünas - mediator

Ələddin Əzimli - GƏLİRƏM

Wed, 06 May 2026 12:26:11 +0000

Bu gün

mayın altısı.

Üzümə açıqdır haqqın qapısı.

Qulaqlarımda

çox-çox uzaqdan gələn

anamın səsı,

şirin laylası...

Anamın anası

Pəri nənə

yaşadı yüz bir il.

Böyük bacısı Çəni xala da eləcə.

Özü

dəyişdi ömrünü gözümün önündə

altı il öncə,

doxsan altıda.

Yaşasaydı bu gün

yüz iki olardı yaşı.

Gözəl bir məclis qurardıq,

Şahnişin dağına-

uca zirvələrə çatardı başı.

...Bu gün

anamı itirdiyim gün.

Tabutunu

doğmalarım, dostlarım ilə

çiynimə götürdüyüm gün.

Hər şeydən, hamıdan artıq sevdiyi

dili dualı,

ağzı oruc anamı

Tanrı dərgahına ötürdüyüm gün...

Heyf ki, sevimli anam,

qəbirstanlıqda

yer saxlamayıb yanında

mənimçün,

əziz övladıyçün.

Bəlkə də düşünüb

qəbrinin dörd yanı boş torpaq-

elə qəbir yeridir.

Darıxma, ay ana,

namazını qıl, orucunu tut.

İstəsən, istəməsən də,

incisən, inciməsən də,

möhlət ver,

qoy halallıq alım əzizlərindən,

yollarında

ürək qoyduğun nəvələrindən,

istəkli gəlinlərindən.

Sonra da işarə etsəm,

əlini uzat,

tutum əlindən.

Artıq vaxtdır ,ana,

bürünüm qurubun qoy dumanına.

Asta-asta, qoy xəfif-xəfif

enim mənzilinə,

gəlim yanına.

O ağ paltarında qarşıla məni,

başına qara bağlama.

Bu səndən son istəyimdir,

ah çəkib təntimə,ana.

Unut göz yaşını,

unut, ağlama.

06. 05. 2026.

Süleyman Abdulla - BİR VAXTLARIN ŞEİRİ

Wed, 06 May 2026 12:23:11 +0000

Heç kim güvənməsin öz qüdrətinə,

Hərənin yıxılan bir vaxtı olur.

Olur ki, igid də düşür çətinə,

Ərənin yıxılan bir vaxtı olur.

Nə çoxdur gözündən çəkilən dara,

Üstü qaysaqlamış, içi bəd yara...

Qarışan ortalıq, pozulan ara,

Mərənin yıxılan bir vaxtı olur.

Tapsan əyri işə çəm, çöz, gə(l)...dərddi,

Dolandır ətrafa nəm göz,gə(l), dərddi,

Bəndin uçulması həm özgə dərddi,

Bərənin yıxılan bir vaxtı olur.

Yaxma, əməl ola, baxma, iş ola,

Çaxma tamah ola, taxma diş ola.

Bazarı qiymətə mindirmiş ola,

Tərənin yıxılan bir vaxtı olur.

Bu dünya başına gəldimi dar heç,

Yayın ortasında yağdımı qar heç?

Köməcli palıd heç, köklü çinar heç,

Kərənin yıxılan bir vaxtı olur.

Bilirəm yamanlıq amacın deyil,

Yarı ləlöyünün, tam acın deyil.

Təkcə dağın deyil, yamacın deyil,

Dərənin yıxılan bir vaxtı olur.

Arzu Ada - Ədəbi əl çalanlar,

Wed, 06 May 2026 12:20:41 +0000

Ədəbi əl çalanlar,

...

Gəlin.

Sözüm sizədir...M.Cəlil demiş

Şeiri oxumadan. şedevr ...yazanlar,

Qələminiz var olsun..deyib qələmi heç görməyənlər..)

Buranı kecək

Qələmi 60 qəpiklik odnarazovıy. qələmdir də )

..Ürəyimə toxundu...yazıb ürəyi daş olanlar!

<Şair >

Səmada bulud . Sən məni unut ..yazıb

Siz: ..Dərin fəlsəfə..deyirsiniz .

Şair anama həsr edirəm yazır,

Siz: Vətən yanğısı! yazırsınız

Oxumayıb axı..

Mətndən xəbəri yox. .

Bir dəqiqəyə bir profili likeləyib bitirir

Nə olsun əsas ŞƏKİLDİR ..

Şeir zaydı, amma müəllifin gözəl fotoları var

Yarıcılpaq

Effektlidirsə..

Demək.. dahidir.. vazkecilməzdir

Əcəb dodaqları kəsilmiş burnu ..kleyli sacı var !

Sizin tərifiniz — 50 qəpiklik saqqız:

Çeynə, dadı yox.

Tüpür, yapışır.

Şair də inanır, sonra gedir .M.Araza. Bəxtiyara R.Rövşənə ultimatom yollayır .

Hər şeirə eyni şərh:

“Qələminiz susmasın”. Qələmi susub 10 ildir, xəbəri yox.

Nə gözəl misralar.. yazır, ürəyində söyür.

Like Dilənçiləri..

Tərif yazır ki, ona da yazsınlar.

Ədəbiyyat yox, barter.

Sizin . bravolarınızdan ədəbiyyat zibilliyə döndü.

Hər qafiyəbaz özünü Füzuli sanır.

Füzuli qəbirdə deyir:

. Məni qatmayın bu işə...

Başa düşmürsənsə sus.

Susmaq da mövqedir. İndi "ədəbi əl çalanlar oxuyub qızaracaq, amma yenə də altdan "Qələminiz var olsun" yazacaqlar. Çünki refleksdir.

Bonus cibində qalsın...

Şeirə dəryadır . okeandır ' yazırsınız,

Halbuki arx da deyil.

Şərurdakı Gümüşlü gölüdür) Durub..

Yalan tərifi gəmiyə mindirsiniz,

Amma şeir üzmür, batır.

Sizin bravo'nuz xilasedici jilet deyil,

Daşdıre ...daşdır...

Bağlayırsınız şairin boynundan.

Stol arxası şairlər

Yorulun. usanın.. utanın.İndi "ədəbi əl çalanlar oxuyub qızaracaq, amma yenə də altdan "Qələminiz var olsun" yazacaqlar. Çünki refleksdir.

Bonus cibində qalsın...

Şeirə dəryadır . okeandır ' yazırsınız,

Halbuki arx da deyil.

Şərurdakı Gümüşlü gölüdür) Durub..

Yalan tərifi gəmiyə mindirsiniz,

Amma şeir üzmür, batır.

Sizin bravo'nuz xilasedici jilet deyil,

Daşdıre ...daşdır...

Bağlayırsınız şairin boynundan.

Stol arxası şairlər

Yorulun. usanın.. utanın.

Pisdir?

Pisdir de.

Şair ağlayar, cəhənnəmə kimi

Düzələr.. !

Ölsə...basdırarıq..

25 manat kartıma vur 5 şerini dərc edərik .

Bəsdirin

Ədəbiyyat atanızın işlətməsi ..holdinqi ...şirkəti deyil .

Tərif borcun deyil.

Vicdanın var?

Onu işlət.

Sizin əhsəninizdən şairlərin boyu uzanmır,

( Deyilənə görə coxunun boyu 1.m.50 santımdır. )

Burnu uzanır.

Pinokyo olublar hamısı.

Bir gün yalan danışanda burnu klaviaturaya dəyəcək.

Feys tüstülənəcək

Di gəl Marka cərimə ödə )

Şeir zay, tərif bol

Yalançı çox, düz yol yox

Mərd tənqid istəyirəm.

Başqalarlnın şerlərinə

...

Mən tərif istəyirəm

Öz şerlərimə ))

Zibilləməyin..

Əlavəm olacaq

İndi "ədəbi əl çalanlar oxuyub qızaracaq, amma yenə də altdan

Qələminiz var olsun...yazacaqlar.

Çünki refleksdir.

Bonus cibində qalsın...

Şeirə dəryadır . okeandır ' yazırsınız,

Halbuki arx da deyil.

Şərurdakı Gümüşlü gölüdür)

Durub..tərpənmir..

Yalan tərifi şeiri gəmiyə mindirsiniz,

Amma şeir üzmür, batır.

Sizin bravo'nuz xilasedici jilet deyil,

Daşdır..

Bağlayırsınız şairin boynundan.

Stol arxası şairlər

Yorulun. usanın.. utanın.))

Ramiz Qusarçaylı - Hər günortam bir qəzadı

Wed, 06 May 2026 12:13:16 +0000

Hər günortam bir qəzadı,-

Axşamdan Allah saxlasın.

Nə şam şeir çiçəyidi,

Nə şamdan,

Allah saxlasın.

Yarpaq dərdə dağ bükülür,

Sarısına bağ bükülür,

Səsimdən torpaq tökülür,

Duamdan Allah saxlasın.

Sonbeşiyəm dinim kimi,

Savablarım qənim kimi,

Allahı da mənim kimi,

Adamdan Allah saxlasın…

Sevinc Qərib - Daha küləklər də qorxutmur məni

Wed, 06 May 2026 12:11:02 +0000

*
Daha küləklər də qorxutmur məni,
nə olacaqsa, olsun deyir içimdəki səs.
Dik duruşuma baxma,
daha yazıqdı o gördüyün qız.
Qollarım elə hey qoynuma sığınır,
ovcumdakı izlər itməsin deyə
sıxıram əllərimi bir-birinə...
O gecə əlimi əlində saxlayıb
gücü yetdiyi qədər sıxmışdı,
nəsə demək istəmişdi atam,
danışa bildiyi halda susmuşdu.
Qəfil sinəsinin üstünə qoymuşdu əlimi,
gözlərində narahatlıq şəkli,
üzündə nigaran ifadə.
Azca gülümsəmişdi də...
bəlkə anlamayım getdiyini,
bəlkə qorxmayım deyə.
Son gecəymiş...
son dəfə tuturmuş əlimi,
son baxışı imiş vücudumu sığallayan,
səssizcə vidalaşırmış atam mənimlə...
İndi əllərimi qoruyuram,
ürəyimdə əzizləyirəm də.
Hərdən ovuclarımı öpmək keçir könlümdən
Atamın əllərini öpdüyüm kimi...

Ağaevli Əli Hacı - Gözlərim çəkən şəklini...

Wed, 06 May 2026 12:10:49 +0000

Gözlərim çəkən şəklini,

görməsinlər deyə,

saxladım yaddaşımda !

Pəncərəndə ay işığı,

səninsə işığın

ürəyimdə və qarşımda !

Günəş gününə doğur,

günüm-Sən

yar-yoldaşımda !

Havalar soyuq keçsə də,

İstiliyinin havası,

dolanır başımda !

Səni heç kimə göstərmədim,

İcazə ver səni.

Şeir-şeir danışım da...!

Ayaz Arabaçı - Yadımdadır,səninlə

Wed, 06 May 2026 12:06:29 +0000

Yadımdadır,səninlə

olan ilk görüşümüz,

Yadımdadı həyadan qızarıb utanan üz.

Küləklərin sükuta

büründüyü an idi,

Bu mənim ömrümdəki əsil imtahan idi.

Onda hələ alçalar

təzə-təzə dəyirdi,

Saçlarının qoxusu burnumda titrəyirdi.

Addımların gələndə

sevincdən doldu gözüm.

Heç nə deyə bilmədim ancaq çox idi sözüm.

Bir doldum, bir boşaldım,

bir titrədim, bir əsdim,

Sənə qurban olmağa quzu kimi tələsdim.

Göydə nə ki, bulud var

yığdım bulaqlarıma,

Səsin gücnən yol tapıb dəydi qulaqlarıma.

Gözlərin, ax. gözlərin..

bütöv bir şəhər idi,

Hamı mənə baxırdı halım birtəhər idi.

Heç gözlər görməmişdim

o rütbədə, o çində,

Azmış bir yolçu kimi dolaşırdım içində..

Pərvanələr dayanma

özünü yandır dedi..

Bir də kim isə sanki, hər şey bu andır dedi..

O gün əlim titrədi,

o gün ayağım əsdi,

Gördüm elə o qızdı, gördüm elə o səsdi.

Bilirdim ki, çətini,

çətini, başlamaqdı.

"Suyunu", "kartofunu", "ətini" başlamaqdı..

Vaxtın evi yıxılsın elə uçub gedirdi.

Bir saat əvəzinə

beş-altı kub gedirdi..

Əvvəlcə sən danışdın şərait belə gəldi.

Yoxsa mənə qalsaydı-

örkən, it, belə gəldi..

Bir ömürlük yol getdim o gün səndən-sənəcən.

Dedim bəlkə oturaq

qaranlıq düşənəcən.

Dedin yox, o qədər yox..Bu günlük bu qədər bəs.

Sənə yaxşı yol dedi içimdə hönkürən səs..

İndi ayaqlarımı alıb ağır yük kimi

o yerə daşıyıram.

Səninlə ilk görüşü təzədən yaşayıram.

Əşrəf Veysəlli - YANINDA

Wed, 06 May 2026 12:04:23 +0000

“ Qara kəhriz” qara günə qalıbmı?-

Susuzluqdan solan olub yanında.

Zəncirində qaxaclaşıb itimiz,

Yurd- yuvamız talan oluçb yanında.

Qollarında nə hey qalıb, nə təpər,

Yağan yağış yanan kəndə su səpər.

Niyə ölüb yerə girmir bu çəpər,-

Gör nə qədər ölən olub yanında…

Hansı namərd rüxsət verib o gecə,-

Yağılara fürsət verib o gecə…

Tanrım bizə bir dərd verib o gecə,

Bütün dərdlər yalan olub yanında.

1993- cü il.

Şakir Xanhüseyn - SİNONİMLƏR VƏ BƏDİİ MƏTN

Wed, 06 May 2026 11:11:12 +0000

Dilimizdə sinonim sözlər var ki, bir-birinin yerində işlənə bilir, bir-birini əvəz edir, şəkilcə fərqli, mənaca bir...məsələn, böyük, iri, nəhəng və s.

Ancaq əlahəzrət şeirdə sinonimlik olmur, yəni sən şeirdə bir sözü başqa bir sözlə heç cür əvəzləyə bilməzsən.

"Azərbaycan" şeirində şair deyir ha

Könlüm keçir Qarabağdan...burda könül sözünü qəlb, ürək sözləriylə dəyişmək olarmı, yox, yerinə düşmür. Yaxud elə Səməd Vurğunun məşhur "Dünya" şeirində dünya, cahan, kainat kimi sinonimlər işlənir ki, onları bir biriylə əvəz etmək mümkün deyil, bax, şeir burda mistik bir özəllik qazanır! Nəsr əsərlərində, ümumiyyətlə, bədii mətndə bu özünü göstərir və istənilən qədər nümunə gətirmək olar...

Bəli, şeirdə, bədii mətndə bir söz olur, o sözün yerinə heç bir ifadəni, sözü işlətmək olmaz. Əgər belə bir hal olarsa, demək, o şeir söz yığınıdı, ilahi bir özəlliyə malik deyil!

ŞAGİRD--MÜƏLLİM MÜNASİBƏTLƏRİNİN ƏHƏMİYYƏTİ

Wed, 06 May 2026 11:46:30 +0000

Şagird-müəllim münasibətləri təhsil sisteminin ən mühüm və həssas sahələrindən biridir. Bu münasibətlər yalnız dərs prosesinin təşkili ilə məhdudlaşmır. Eyni zamanda insanın mənəvi və psixoloji inkişafına ciddi təsir göstərir. Məktəb yalnız bilik verilən məkan deyil. O həm də şəxsiyyət formalaşdıran bir mühitdir. Bu mühitdə əsas rolu isə müəllim və şagird arasında qurulan münasibətlər oynayır.

Müəllim cəmiyyətin gələcəyini formalaşdıran əsas simalardan biridir. O yalnız kitab bilgisi öyrətmir. Həm də həyat dərsi verir. Davranış qaydalarını, əxlaqi dəyərləri və məsuliyyət hissini aşılayır. Şagird isə bu təsirin birbaşa daşıyıcısıdır. O müəllimin münasibətini, danışıq tərzini və davranışını nümunə götürür. Buna görə müəllimin hər bir addımı düşünülmüş və məsuliyyətli olmalıdır.

Şagird-müəllim münasibətlərində sevgi və anlayış əsas yer tutur. Müəllim şagirdə qayğı ilə yanaşdıqda şagird özünü dəyərli hiss edir. Bu hiss onun dərsə olan marağını artırır. O öyrənməyə daha həvəsli olur. Sərbəst düşünməyi və fikirlərini ifadə etməyi bacarır. Əgər müəllim şagirdə qarşı laqeyd və ya sərt davranarsa bu, şagirdin daxilində qorxu və inamsızlıq yaradar. Nəticədə o öz potensialını tam ortaya qoya bilməz.

Bu münasibətlərdə qarşılıqlı hörmət mühüm rol oynayır. Şagird-müəllimə hörmət etməli və onun zəhmətini qiymətləndirməlidir. Müəllim isə şagirdi şəxsiyyət kimi qəbul etməlidir. Onun fikirlərinə dəyər verməlidir. Şagirdi dinləmək və anlamaq müəllimin əsas vəzifələrindən biridir. Çünki dinlənilən şagird özünü önəmli hiss edir. Bu isə onun özünə inamını gücləndirir.

Ədalət prinsipi də bu münasibətlərdə xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Müəllim bütün şagirdlərə eyni münasibət göstərməlidir. Ayrı-seçkilik etməməlidir. Hər bir şagirdin fərdi xüsusiyyətlərini nəzərə almalıdır. Çünki hər bir şagird fərqli qabiliyyətə malikdir. Müəllimin vəzifəsi bu qabiliyyətləri üzə çıxarmaqdır.

Şagird-müəllim münasibətləri təkcə məktəb çərçivəsində qalmır. Bu münasibətlər insanın gələcək həyatına da təsir edir. Müəllimin bir kəlməsi bəzən şagirdin həyat istiqamətini dəyişə bilər. Onun verdiyi motivasiya şagirdin uğur qazanmasına səbəb ola bilər. Bu baxımdan müəllim yalnız öyrədən deyil. O həm də ilham verən bir şəxsdir.

Müasir dövrdə texnologiyanın sürətli inkişafı təhsil sisteminə də təsir göstərir. Şagirdlər informasiya ilə daha çox təmasda olur. Lakin bu, müəllimin rolunu azaltmır. Əksinə onun məsuliyyətini daha da artırır. Müəllim şagirdlə düzgün münasibət quraraq onu doğru istiqamətə yönləndirməlidir. Texnologiya məlumat verə bilər. Lakin insani münasibəti əvəz edə bilməz.

Şagird-müəllim münasibətləri sağlam olduqda məktəbdə müsbət mühit yaranır. Şagirdlər dərsə maraqla yanaşır. Özlərini sərbəst ifadə edirlər. Bu isə ümumi təhsil səviyyəsinin yüksəlməsinə səbəb olur. Sağlam münasibət həm də intizamın düzgün qurulmasına kömək edir.

Nəticə etibarilə,

şagird-müəllim münasibətləri təhsilin əsas dayaqlarından biridir. Bu münasibət nə qədər sağlam və səmimi olarsa nəticə bir o qədər uğurlu olar. Müəllimin sevgisi, ədaləti və diqqəti ilə formalaşan şagirdlər gələcəyin savadlı, məsuliyyətli və vətənpərvər insanlarına çevrilir. Bu səbəbdən bu münasibətlərin qorunması və inkişaf etdirilməsi hər bir cəmiyyət üçün vacib və əvəzolunmazdır.

Sevil Azadqızı

Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimi.

Filoloq. Ədəbi təhlil-tənqidçi. AJB-nin üzvü. Yazar-publisist

05.05.2026

Xatirə Rəhimbəyli - TÖKÜLSÜN

Wed, 06 May 2026 11:27:53 +0000

Sən məni arama ,qoy səndən ötrü

Həsrət ürəyimin başı tökülsün .

Sənin xəncərinin qaşı düşməsin,

Mənim gözlərimin yaşı tökülsün.

Sevda gör neylədi fərsiz başlara,

Üzgün ürəklərə, halsiz başlara .

Qoy qara qəlblərə, qoy pis başlara

Sənin həsrətinin daşı tökülsün !

Yamanca öyrəşib daha həsrətə ,

Bu mehri, ülfəti gəlsin lənətə !~

Getməz ki ,könlümdən, qəmə minnətə

Yüz ağıllı gəlsin, naşı tökülsün ...

Prezident və xanımı sərgilərlə tanış oldu - FOTOLAR

Wed, 06 May 2026 11:11:00 +0000

Mayın 5-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev, birinci xanım Mehriban Əliyeva və qızları Leyla Əliyeva Bakı Ekspo Mərkəzində 19-cu Azərbaycan Beynəlxalq Kənd Təsərrüfatı Sərgi və Forumu - “Caspian Agro Week” və 31-ci Azərbaycan Beynəlxalq Qida Sənayesi Sərgisi - “InterFood Azerbaijan” ilə tanış olublar.

Adalet.az xəbər verir ki, kənd təsərrüfatı naziri Məcnun Məmmədov dövlətimizin başçısına və birinci xanıma sərgilər barədə məlumat verdi.

Bildirildi ki, 45 ölkədən 447 şirkətin iştirak etdiyi sərgilərin coğrafiyası bu il daha da genişlənib. İlk dəfə olaraq burada Braziliya, Efiopiya, Şimali Kipr milli pavilyonlarla təmsil olunur. Ümumilikdə isə sərgilərdə Almaniya, Belarus, Braziliya, Cənubi Koreya, Gürcüstan, İtaliya, İndoneziya və Niderlandın milli stendləri var.

“Caspian Agro Week” sərgisi kənd təsərrüfatı texnikası, obyektləri və avadanlıqları, suvarma, qablaşdırma, logistika, elektron kənd təsərrüfatı, innovasiya texnologiyaları, heyvandarlıq, quşçuluq, bitkiçilik, baytarlıq, tullantıların emalı sahələrini əhatə edir. Eyni zamanda, sərgidə “Smart Agro” istiqaməti üzrə süni intellekt, “ağıllı” kənd, startaplar, İT xidmətləri, robototexnika, pilotsuz uçuş aparatları və “green agro” bölmələri nümayiş olunur.

“InterFood Azerbaijan” sərgisində isə qida sənayesi, içkilər, meyvə-tərəvəz, qida texnologiyaları və digər bölmələr üzrə məhsullar və xidmətlər təqdim edilir.

Əsas yeniliklərdən biri indiyədək “Caspian Agro” kimi tanınan sərginin bu ildən “Caspian Agro Week” konsepti çərçivəsində təşkil olunmasıdır. Sərgi ilə yanaşı, konfrans və forumlar, həmçinin innovativ təsərrüfatlara səfərlər təşkil olunacaq.

Dövlətimizin başçısı və birinci xanım “Azərsun Holdinq” şirkətinin stendinə baxdılar. Şirkət “tarladan süfrəyə” prinsipi ilə fəaliyyət göstərərək, müasir avadanlıq və innovativ həllərlə yüksəkkeyfiyyətli kənd təsərrüfatı məhsulları istehsal edir. “Azərsun Holdinq”in fəaliyyəti bölgələrdə on minlərlə insanın daimi və mövsümi işlərlə təminatına imkan yaradır.

Azərbaycanın aqrar sektorunda 10 ildən artıq təcrübəyə malik “Agro Dairy” aparıcı kənd təsərrüfatı və qida şirkətlərindən biridir. Şirkət xammalın istehsalından emalına, logistikasından son məhsulun istehlakçıya çatdırılmasına qədər bütün mərhələləri birləşdirən güclü aqrar-sənaye ekosistemi formalaşdırıb. “Torpaqdan süfrəyədək” prinsipi əsasında qurulan dəyər zənciri məhsulun keyfiyyətini təmin edir.

Almaniyanın “Holmer” şirkəti şəkər çuğunduru yığmaq üçün özüyeriyən kombaynların istehsalında dünya lideridir. “Holmer” innovativ şirkət olmaqla, texnoloji cəhətdən qabaqcıl kənd təsərrüfatı texnikasının istehsalını və satışını həyata keçirir.

İtaliyanın “New Holland” şirkəti kənd təsərrüfatı texnikasının istehsalı sahəsində 130 illik təcrübəyə malikdir. Dünyanın 170-dən çox ölkəsində bu şirkətin məhsulları istifadə olunur. “New Holland” kombaynları və traktorları müasir texnologiyalarla təchiz olunaraq, fermerlərin işini asanlaşdırır, keyfiyyətli biçinlə yanaşı, məhsul yığımını da avtomatlaşdırır.

Rusiyanın “PhosAgro” şirkəti dünyada fosfatəsaslı gübrələrin aparıcı istehsalçılarından biridir. Şirkətin əsas fəaliyyət istiqaməti, eyni zamanda, yüksəkkeyfiyyətli fosfat süxurunun, həmçinin yem fosfatlarının, azot gübrələrinin və ammoniumun istehsalından ibarətdir. Avropanın ən iri fosfatəsaslı gübrə istehsalçısı olan bu şirkət, həmçinin ən böyük yüksəkkeyfiyyətli fosfat süxuru istehsalçısıdır.

Diqqətə çatdırıldı ki, 20 ilə yaxın təcrübəyə malik “Azera Holdinq” əkinçilik, heyvandarlıq, balıqçılıq üzrə aparıcı kənd təsərrüfatı şirkətlərini özündə birləşdirir. Qafqazın ən iri istixana komplekslərinə malik Holdinq həm də işğaldan azad olunmuş ərazilərdə geniş əkinçilik layihələrini uğurla icra edir. Holdinqə daxil olan “Fruitland” şirkəti Azərbaycanda ilk dəfə “Agroland” və “BinəAgro” şirkətlərinin 200 hektara yaxın əraziyə malik istixanalarında ildə 1000 tona yaxın banan yetişdirir.

Sərgidə iştirak edən Türkiyənin “Favo Agro” şirkəti kənd təsərrüfatı texnikası, avadanlıqları və ehtiyat hissələrinin tədarükü sahəsində fəaliyyət göstərən beynəlxalq şirkətdir. “Favo Agro” kənd təsərrüfatı texnikası ilə yanaşı, suvarma, sağım sistemləri və bu məhsullara aid ehtiyat hissələri üzrə həllər təqdim edir. Şirkət, həmçinin Azərbaycanda Favo və Aksan markaları ilə kənd təsərrüfatı texnikası və heyvandarlıq avadanlıqlarının istehsalını həyata keçirir.

Qeyd edildi ki, “Made in Azerbaijan” brendinin təşviqi üçün əlverişli platforma rolunu oynayan sərgilərə Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi təşkilati dəstək göstərir. Nazirlik, həmçinin burada öz stendi ilə iştirak edir. Stenddə aqrar sektorun inkişafına yönəlmiş layihələr, dövlət dəstəyi mexanizmləri, rəqəmsal həllər, innovativ yanaşmalar, “Aqrar sahədə süni zəka”, “Dəqiq kənd təsərrüfatında süni intellektin tətbiqi” layihələri, həmçinin startap təşəbbüsləri ilə bağlı məlumatlar təqdim olunur. Burada, eyni zamanda, “ağıllı” kənd təsərrüfatı texnologiyaları, rəqəmsal monitorinq sistemləri, məhsuldarlığın artırılmasına yönəlmiş texnoloji yanaşmalar, işğaldan azad olunmuş ərazilərimizdə kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqların icarəyə verilməsi üzrə nazirliyin həyata keçirdiyi investisiya müsabiqələri ilə bağlı pilot layihə, regionlarda təşkil olunmuş aqrar biznes və məhsul festivalları barədə məlumatlar var.

Bu il sərgilərdə regionlarımızın aqrar və qida sahəsində mövcud imkanları ilə yaxından tanış olmaq mümkündür. Bundan başqa, hər il təşkilatçılar Azərbaycanın müxtəlif bölgələrindən olan fermerlər üçün sərgiyə turlar təşkil edirlər. Bu il 51 bölgədən 500-dən çox fermer sərgilər çərçivəsində ən son sənaye yenilikləri və beynəlxalq təcrübə ilə tanış ola biləcək.

Sərgilər BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı, Azərbaycanın Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi, Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyi, İxracın və İnvestisiyaların Təşviqi Agentliyi, Sahibkarlar Təşkilatları Milli Konfederasiyası, Azərbaycan Qida və İçki Sənayeçiləri Assosiasiyası və Azərbaycan Sərgi Təşkilatçıları Assosiasiyası tərəfindən dəstəklənir.

Sərgidə İspaniyanın “Industrıas Davıd” şirkəti də iştirak edir. Şirkət üzüm, zeytun və meyvə bağları üçün xüsusi texnologiyalı kənd təsərrüfatı avadanlıqları, o cümlədən məhsul yığımı üçün maşınlar istehsal edir.

Dövlətimizin başçısı və birinci xanım “Gürcüstan Milli Qrupu”nun stendində də oldular. Həmişə olduğu kimi, bu dəfə də Gürcüstan sərgidə iştiraka böyük maraq göstərir. Bu ölkədən 10-a yaxın şirkət öz kənd təsərrüfatı məhsullarını təqdim edir.

Kənd təsərrüfatı sistemləri sahəsində ixtisaslaşan İsrailin “AFI Projects” şirkəti kompüterləşdirilmiş təsərrüfat idarəetmə sistemləri, süd fermalarının layihələndirilməsi və tikintisi, müxtəlif növ sağım otaqları və təsərrüfatların yenidən qurulması sahəsində xidmətlər təqdim edir. “AFI Projects” həm böyük fermalar, həm də kiçik təsərrüfatlar üçün əmək və istehsal proseslərini optimallaşdırmağa dəstək verir.

“İtaliya Respublikasının Milli Qrupu”nun stendi ilə tanışlıq zamanı məlumat verildi ki, bu ölkədən olan şirkətlər sərgilərdə iştiraka böyük maraq göstərir. Belə ki, budəfəki sərgilərdə İtaliyanın kənd təsərrüfatı məhsulları və avadanlıqları istehsal edən 20-yə yaxın şirkəti iştirak edir.

Kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalı ilə məşğul olan “Az Agromila” şirkəti yeni nəsil gübrə və biopestisit sektorunda uğurla fəaliyyət göstərir. Müasir texnologiyalar təqdim edən şirkət istixana, meyvə-tərəvəz və açıq sahə də daxil olmaqla, kənd təsərrüfatının bütün sahələrində xidmət göstərir.

Niderland Krallığı da sərgiyə böyük maraq göstərir. Bu ölkə sərgidə milli stendlə təmsil olunur. Niderland şirkətləri öz kənd təsərrüfatı məhsullarını burada nümayiş etdirir. Stenddə toxumlar, güllər, istixana üçün avadanlıqlar və digər qida və kənd təsərrüfatı məhsulları təqdim olunur.

Məlumat verildi ki, yerli aqrar şirkət olan “Amofresh” Azərbaycanda münbit torpaqlarda fəaliyyət göstərir, ənənə ilə müasir innovasiyaları birləşdirir. Şirkət ekoloji təmiz regionlarda “Amofresh” brendi altında premium meyvə və tərəvəzlərin becərilməsi ilə məşğuldur. İstehsalın bütün mərhələlərində yüksək keyfiyyətin və təbii dadın təmin olunmasına çalışır.

“METAK” da kənd təsərrüfatı məhsulları istehsal edən yerli şirkətdir. Şirkətin stendində intensiv bağ modeli nümayiş olunur. Bu model il ərzində salınmış intensiv bağın struktur və quruluşuna tam uyğun şəkildə hazırlanıb, ziyarətçilərə bu texnologiyanın üstünlüklərini yerindəcə vizual şəkildə təqdim edir.

İranın “Khazar Electric” şirkəti innovativ həllərə əsaslanaraq kənd təsərrüfatı və tullantıların emalı avadanlıqlarını istehsal edir. Məhsul çeşidinə taxılqurutma, inkubator, kəsimxana, quşçuluq avadanlıqları daxildir.

“Absheron Olive Garden” MMC zeytun yağı və süfrəlik zeytun məhsullarının istehsalı ilə məşğuldur. İstehsal prosesi beynəlxalq keyfiyyət standartlarına uyğun şəkildə təşkil olunub, müasir texnologiyalar tətbiq edilir və məhsulun keyfiyyəti daim nəzarətdə saxlanılır.

Sərgidə maraq doğuran stendlərdən biri də "Şirvan Aqro" heyvandarlıq kompleksinə aiddir. Kompleks ən son texnologiyalarla təchiz edilən və süni intellekt vasitələri ilə idarə olunan müəssisədir. "Şirvan Aqro" Qafqaz regionunda və MDB məkanında ən böyük heyvandarlıq komplekslərindən biridir.

Hazırda "Meysəri" markası ilə tanınan "Şirvan Şərabları" müəssisəsi Azərbaycanın Şamaxı rayonunun Meysəri kəndində yerləşir. O, ölkəmizdə Avropa İttifaqı tərəfindən sertifikat almış ilk orqanik şərab istehsalçısıdır.

Belarus bu dəfə də sərgilərdə fəal iştirak edir. Bu ölkənin şirkətləri qida məhsulları təqdim edirlər. Belarusun sərgidə ümumilikdə 11 şirkəti təmsil olunur. Qeyd olunub ki, bu ölkə 10 ildən çoxdur sərgilərdə iştirak edir.

Azərbaycan Respublikasının Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyinin (KOBİA) dəstəyi ilə sərgidə KOB-ların bazarlara çıxışına dəstək üçün xüsusi stend təşkil olunub. Stenddə 10-a yaxın KOB subyekti tərəfindən istehsal olunmuş qənnadı məmulatları, şokolad, ət məhsulları, bal, zəfəran və pendir kimi məhsullar nümayiş etdirilir. Prezident İlham Əliyevin Fərmanı ilə 2017-ci ildə yaradılmış Agentlik ölkədə kiçik və orta biznesin inkişafını dəstəkləyərək, kiçik və orta biznes subyektlərinə bir sıra xidmətlər göstərir, dövlət orqanlarının bu sahədə xidmətlərinin əlaqələndirilməsini və tənzimlənməsini həyata keçirir.

“Braziliya Federativ Respublikasının Milli Qrupu”nun stendində ziyarətçilərə əsasən kənd təsərrüfatı məhsulları təqdim edilir. Braziliya pavilyonunda bu ölkənin ət istehsalçısı və ixracatçısı şirkəti məhsullarını nümayiş etdirir. Bundan başqa, Braziliya qəhvəsi istehsal edən müəssisənin məhsulları da sərgidə maraqla qarşılanır.

İndoneziya da sərgiyə maraq göstərən ölkələr sırasındadır. Bu ölkə tədbirə milli stendlə qatılıb. “İndoneziya Milli Qrupu”nun stendində əsasən qəhvə və qənnadı məhsulları təqdim edilir.

Sərgidə Afrika ölkələrinin birgə iştirakı ilə təşkil edilən AFAZ (Africa-Azerbaijan Cooperation) ilk dəfə öz stendi ilə təmsil olunur. Bu stenddə isə Benin, Cənubi Sudan, Efiopiya, Fil Dişi Sahili, Kamerun, Nigeriya, Qana, Seneqal, Somali, Tanzaniya və Zambiyadan olan şirkətlər məhsullarını təqdim edir.

Sonra dövlətimizin başçısı və birinci xanım Bakı Ekspo Mərkəzinin həyətində müxtəlif ölkələrin şirkətlərin kənd təsərrüfatı texnikası ilə tanış oldular.

Kənd təsərrüfatı və qida sənayesi üzrə regionun ən böyük sərgiləri olan “Caspian Agro Week” və “InterFood Azerbaijan” bu iki sahədə beynəlxalq əməkdaşlıq, innovasiya və yeni biznes əlaqələrinin inkişafına xidmət edən mühüm platformadır. Bu illər ərzində sərgilər milli brend kimi dünyanın aparıcı beynəlxalq tədbirləri sırasına daxil olaraq, qlobal sərgi təqvimində mühüm yer tutub.

Sərgi həftəsi çərçivəsində kənd təsərrüfatında innovativ həllər, aqrotexnologiyalar, “ağıllı” kənd təsərrüfatı sistemləri, qida emalı texnologiyaları, qida təhlükəsizliyi, logistika və ixrac imkanları üzrə qabaqcıl məhsul və xidmətlər nümayiş etdiriləcək. Bu platforma beynəlxalq təcrübə mübadiləsinin təşviqinə və aqrar-qida sektorunda yeni tərəfdaşlıqların qurulmasına mühüm töhfə verəcək.

Yenises.az xəbər verir ki, bu barədə Prezidentin Mətbuat Xidməti məlumat yayıb.

https://www.adalet.az/uploads/img/posts/2026/05/05/2jpeg-1777981699.jpeg">https://www.adalet.az/uploads/img/posts/2026/05/05/2jpeg-1777981699.jpeg" />https://www.adalet.az/uploads/img/posts/2026/05/05/3jpg-1777981699.jpg">https://www.adalet.az/uploads/img/posts/2026/05/05/3jpg-1777981699.jpg" />https://www.adalet.az/uploads/img/posts/2026/05/05/4jpg-1777981699.jpg">https://www.adalet.az/uploads/img/posts/2026/05/05/4jpg-1777981699.jpg" />

https://www.adalet.az/uploads/img/posts/2026/05/05/5jpg-1777981699.jpg">https://www.adalet.az/uploads/img/posts/2026/05/05/5jpg-1777981699.jpg" />https://www.adalet.az/uploads/img/posts/2026/05/05/6jpg-1777981700.jpg">https://www.adalet.az/uploads/img/posts/2026/05/05/6jpg-1777981700.jpg" />https://www.adalet.az/uploads/img/posts/2026/05/05/7jpg-1777981700.jpg">https://www.adalet.az/uploads/img/posts/2026/05/05/7jpg-1777981700.jpg" />https://www.adalet.az/uploads/img/posts/2026/05/05/8jpg-1777981700.jpg">https://www.adalet.az/uploads/img/posts/2026/05/05/8jpg-1777981700.jpg" />

https://www.adalet.az/uploads/img/posts/2026/05/05/9jpg-1777981700.jpg">https://www.adalet.az/uploads/img/posts/2026/05/05/9jpg-1777981700.jpg" />https://www.adalet.az/uploads/img/posts/2026/05/05/10jpg-1777981700.jpg">https://www.adalet.az/uploads/img/posts/2026/05/05/10jpg-1777981700.jpg" />https://www.adalet.az/uploads/img/posts/2026/05/05/11jpg-1777981700.jpg">https://www.adalet.az/uploads/img/posts/2026/05/05/11jpg-1777981700.jpg" />https://www.adalet.az/uploads/img/posts/2026/05/05/12jpg-1777981700.jpg">https://www.adalet.az/uploads/img/posts/2026/05/05/12jpg-1777981700.jpg" />

https://www.adalet.az/uploads/img/posts/2026/05/05/13jpg-1777981700.jpg">https://www.adalet.az/uploads/img/posts/2026/05/05/13jpg-1777981700.jpg" />https://www.adalet.az/uploads/img/posts/2026/05/05/14jpg-1777981700.jpg">https://www.adalet.az/uploads/img/posts/2026/05/05/14jpg-1777981700.jpg" />

Elşən Əzim - ƏLÜSTÜ SƏTİRLƏR

Wed, 06 May 2026 11:10:34 +0000

Bir vaxt siqaret tüstüsündən

Yelləncək düzəldirdim.

İndi kəndiri qalıb o yelləncəyin

Ümidlərimi asmağa.

***

Ağcaqanadın

Neştəri dərimi, vızıltısı beynimi sancır.

Əsəblərim qaşınır.

***

Yağış gölməçəsini

Bir damla dalğalandırır.

gölməçə üçün bir damla

Dənizdə tufan kimidi.

***

Almadığım lotoreya kimidir

Yazmadığım şeirlər.

***

Nə adlar öldü

"Və başqaları" sözünün qapazı altında.

Coşqun Xəliloğlu - AZƏRBAYCAN XALÇASI

Wed, 06 May 2026 12:24:01 +0000

Azərbaycan xalçası toxunur ilmə-ilmə,

Hər toxunmuş xalçada tariximin izi var,

Naxışları dil açır, danışır kəlmə-kəlmə,

Nurani nənələrin laylası var, sözü var.

Azərbaycan xalçası möhtəşəm bir bəzəkdir,

Hər çeşninin öz səsi, hər çeşninin öz rəngi.

Adicə bəzək deyil, özü boyda çiçəkdir,

İnsan şövqlə yaradıb bu ovsunlu ahəngi.

Azərbaycan xalçası incədən də incədir,

Belə xalça yaratmaq müdriklərin işidir.

Füsunkar bir bağçadır, gülü qönçə-qönçədir,

İlhamlı sənətkarın mükəmməl vərdişidir.

Azərbaycan xalçası xalqımın sərvətidir,

Necə gözəl görünür... Günəşdən alıb işıq.

Halalca qazandığı şanıdır, şöhrətidir,

Saraylara bəzəkdir, muzeylərə yaraşıq.

Azərbaycan xalçası sirlər ilə doludur,

Diqqət etsən, duyarsan, naxışlarda qüdrəti.

Xalqımızın əbədi müdriklik simvoludur,

Dil açanda ilmələr, hiss edərsən hikməti.

Azərbaycan xalçası həm qiymətli, həm baha,

Şərəflə cəsarətlə , dolanıbdır cahanı.

Min illərdir yol gedir, gələcəyə, sabaha,

Harda olsa tanıdır anam Azərbaycanı.

28.06.2023.

Səhər Əhməd - İlahi, mən sənin həmin qızınam

Wed, 06 May 2026 12:21:39 +0000

İlahi, mən sənin həmin qızınam,

Körpəykən əlindən tutduğun qızın.

Bəzən yüksəklərə qanadlandırıb,

Bəzən uçurumdan atdığın qızın.

Bir gün ən şərəfli zəfər daddırıb

Bir gün ən namərdə satdığın qızın.

Adıma yazdığın sözü saxladım,

Ruhuma cızdığın izi saxladım.

Mən səni sevgimdə təzə saxladım,

İlahi, mən sənin həmin qızınam…

AY Bəniz Əliyar - Bacarsaydım dəyişərdim dünyanı..

Wed, 06 May 2026 11:09:56 +0000

Bacarsaydım dəyişərdim dünyanı...

Bulaşmazdı ağ dediyim qaraya.

Sevgi ilə süsləyərdim hər yanı,

Ayrılıqlar soxulmazdı araya.

Olsa idi gücüm, qüvvəm, imkanım,

Dəyişərdim bu dünyanı nə ki, var.

Üzülməzdi ümidləri insanın,

Yox olmazdı hisslərdəki etibar.

Yatırardım bu acgözlü divləri,

Qırılmazdı xəyal adlı körpülər.

Müharibə dağıtmazdı evləri,

Ac yatmazdı ev-eşiksiz körpələr.

Günü günə caladığım zamanda

Bəzəyərdim ömürdəki günləri.

Sərhədləri yox edərdim bir anda,

Öz taxtından endirərdim dinləri.

Ağ elə ağ, qara qara qalardı,

Yəqin belə olmaz idi bu dünya.

Əsl yeri baş üstündə olardı,

Ayaq altda qalmaz idi bu dünya.

Belə fürsət düşməz yəqin heç ələ?

Azıb yolun bu nəsil, bu soy, Allah.

Dəyirmandı, çarxı işlər qan ilə,

Bu dünyanı öz yoluna qoy, Allah.

Ağaevli Əli Hacı - Mən də bir cürə dəliyəm,

Wed, 06 May 2026 11:09:50 +0000

Gözəl söz Ustadı,Sufi qardaşım Sərraf ( Süleyman Həziyev ) Babaya

Mən də bir cürə dəliyəm,

sözün dəlisin deyirəm !

Neynəyim ki, çölümə də

İçin bəlisin geyirəm !

Açmışam sözün yaxasın,

astar üzə darıxmasın .

Qarşıma bir yalan çıxsın

soyub dərisin geyirəm !

Söz hər zaman ağ atında

qaç,sözüylə ox atandan !

Hər sözümün bax,altından

haqqın çuxasın geyirəm !

Adilə Nəzər - VAXTIDI

Wed, 06 May 2026 11:09:42 +0000

Bahar dilə, a binəva,

Gülünün solan vaxtıdı.

Bu gün ayın on dördüdü,

Ayın tam dolan vaxtıdı.

Bəxtəvər, dərdin təzə-tər,

Gəl, bir dərd də sinəmdən dər.

Ağzın bağla, gözün göstər,

Könlümün alan vaxtıdı.

Bu dünyanın gözü nəmli,

Əzəl dəmli, son matəmli...

Hər səyyah bir cür ələmli,

Yolların dalan vaxtıdı.

Göydə balıqlar süzəcək,

Dənizdə quşlar üzəcək.

Yer də göylə üzləşəcək,

Olacaq olan vaxtıdı.

Adilə, çək hıçqırığı,

Küskünlüyü, qırıqlığı.

Düşüb doğrunun qıtlığı,

Dünyanın yalan vaxtıdı.

Sabahın HAVASI - yağış yağacaq

Wed, 06 May 2026 11:11:03 +0000

Azərbaycanın bəzi yerlərdə mayın 6-da yağış yağacağı gözlənilir.

Yenises.az xəbər verir ki, bu barədə Milli Hidrometeorologiya Xidməti məlumat yayıb.

Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Lakin gecə və səhər bəzi yerlərdə yağış yağacağı, şimşək çaxacağı ehtimalı var. Mülayim şimal-şərq küləyi əsəcək.

Havanın temperaturu gecə 11-14° isti, gündüz 15-19° isti olacaq. Atmosfer təzyiqi 759 mm civə sütunundan 762 mm civə sütununa yüksələcək. Nisbi rütubət gecə 70-80%, gündüz 60-65% təşkil edəcək.

Azərbaycanın rayonlarında havanın bəzi yerlərdə arabir yağıntılı olacağı gözlənilir. Ayrı-ayrı yerlərdə intensiv və güclü olacağı, şimşək çaxacağı, dolu düşəcəyi, dağlıq ərazilərdə qar yağacağı ehtimalı var. Axşam əksər rayonlarda yağıntılarda fasilə olacaq. Ayrı-ayrı yerlərdə arabir duman olacaq. Mülayim qərb küləyi bəzi yerlərdə arabirgüclənəcək.

Havanın temperaturu gecə 9-13° isti, gündüz 15-20° isti, dağlarda gecə 2-7° isti, gündüz 8-13°, bəzi yerlərdə 15-18° isti olacaq.

Namiq Dəlidağlı - KƏLBƏCƏR LÖVHƏLƏRİ...

Wed, 06 May 2026 11:10:50 +0000

Burda gözəlliklər əlçatan deyil,

boylanır zirvədən, ətəyə gəlmir.

İlahi ucalıq könüllərində -

onlar düzə enmir, mətəyə gəlmir.

Bir çiçək aləmi çıxıb püşkünə,

ənbər çiçəklərin batıb müşkünə,

arılar güllərin düşüb eşqinə,

çöllərdən yığılmır, pətəyə gəlmir.

Çiçəklər şax durur, əymir qəddini,

ötüb sərhəddini, keçib səddini:

bütün gözəlliklər aşıb həddini -

heç sığala yatmır, ütüyə gəlmir...

...İp atdım, tovladım dünən səməndə,

insafsız düşmədi yenə kəməndə,

yeyib – xamlayıbdı çöldə-çəmədə,

üzəngiyə yatmır, yedəyə gəlmir.

Baxıb gözəllikdən doymayır ovçu,

ovçu marağına uymayır ovçu,

əliyə, cüyürə qıymayır ovçu,

barmağı çaxmağa, tətiyə gəlmir.

Yadigar Təvəkgul - Bəlkə inciyərsən bu salamlardan

Wed, 06 May 2026 09:30:48 +0000

Bəlkə inciyərsən bu salamlardan,

Bəlkə xoşa gəlmir necəsən demem.

Bəlkə mən bilmirəm, xəbərim yoxdur,

Bəlkə də xoşuna gəlməyən mənəm

Yəqin sən bilmirsən bu söz,bu mısra,

Sənsiz yetim qalır, nizama düşmür.

Dəcini yel pozmuş durnalar kimi,

Süzür buludlarda, yurduna köçmür.

Sətirlər itirir öz cıgırını

Qovuşmur mənalar yol ayrıcında

Nə qədər suallar qalır cavabsız

Susan dodaqlarda.,dilin ucunda

Bəlkə sən bilmirsən nə çəkir şair,

Susuz balıq kimi çırpınır səssiz .

Sənin sukunda cırpınan kəsə

Dünya dəniz olur qalır nəfəssiz.

Aida Adıgözəl - İtin gözlərindəki sevinc...

Wed, 06 May 2026 11:09:59 +0000

Yaşadığım ömrə görə çıxardığım nəticə - insanlara dəyərindən artıq sevgi verməməkdir, yaxud bunu göstərməməkdir. Çünki qarşı tərəf sənin bu sevgini zəiflik kimi qəbul edib öz xeyrinə sui-istifadəyə yönəldir. Bu üzdən içimdə qan ağlasam da bunu göstərməməyə çalışan buz heykəli kimi yaşamağa özümü alışdırmışam.

İki gündür Bakıdaydım. Rayona qayıdanda yol üstü bir market qarşısında dayanası olduq. Düşündüm evdə artıq çörək bitmək üzrədir, yorğun olduğumdan səhər bişirmək həvəsim də olmayacaq, qoy düşüm marketdən çörək alım. Alıb qayıdanda maşının iki addımlığında kiçik boylu növlərdən ağ qırmızı xallı bir it peyda oldu. Normalda mən heyvanlara nifrət bəsləyən olmasam da evdə heyvan saxlamağı qəti sevmirəm. İnanın, bu kiçik it dünəndən bura məni heyvanlara qarşı başqa bir dünyaya götürüb. İt yəqin ki çox ac imiş, gözlərində nə boyda bir yalvarışla mənə elə baxırdı ki...

Gözləri dolmuş, dili olsa danışacaq tərzdə, indi onu təpikləyib qovacağımı gözləyirmiş kimi gözlərini yumub elə bir ifadəylə quyruğunu bulayıb dayanmışdı ki yazığım gəldi. Elə ki gördü qovmadım, əksinə paketi açıb çörəyi kəsməyə hazırlaşıram ilahi, itin gözlərindəki sevincə dondum, it sevindiyindən inanın rəqs edib titrəyə-titrəyə rəsmən gülürdü. İri parça kəsib atdım, göydə qapıb götürüldü. Elə döndüm maşına oturam gördüm böyük ağappaq başqa bir toppuş it özünü düz ayağımın altına atdı. İki parça da buna verəndən sonra oturdum maşına. Və bilmədim heyvanların aclığına üzülüm yoxsa azca da olsa qarınlarına bir şey keçməsinə səbəb olduğuma sevinim. Hansı ki bütün günü işlək və içində dönər, yeməkxana olan böyük yolüstü şəbəkə idi. Hərə bir tikə nəsə versə onlar ac qalmazdılar.

Amma mən maşına oturanda vicdanən o qədər rahat idim ki, sanki göydən Allahın məni sevgi dolu təbəssümlə seyr etdiyini hiss eləyirdim...

Şakir Xanhüseynli - Bir İki

Wed, 06 May 2026 11:11:10 +0000

ƏLLƏRİM VAR İKƏN

Əllərim var ikən

yalqız deyiləm;

tək də tənhalığım olmayıb, bilsən.

Köksümə sığınır ağır çağımda;

elə bil vurulub uzağa düşür...

Sanki nur gəzirəm qaranlığımda;

əlimi uzadıb kimlə görüşüm...

Barmaq uclarımla toxunur kimi

dinir ürəyimin qırıq kamanı...

Hərdən elə, elə istəyirəm ki,

əllərim saxlaya gedən zamanı.

Yaxşıca düşünüb-daşınsan əgər,

İşin getməyinə ayaqdı əllər!..

AXSAYAN İŞ

KALAMBURVARİ

sən təksən, tək, tək

tək-tək təklərdənsən

təksən tək,

təklənmisən təksən təksən tək

t+ə+k=tək

ttt

əəə

kkk

təkləri yığ başına

yekləri yığ

yeksən yeksən yerlə-yeksan

tək sən təksən? tək sən tək...

tƏksƏn tƏk tƏksƏn tƏk

t+ƏK

ey T, nə ƏKəsən...

nə əksən də, biçən sən olmayacaqsan

çün təksən, tək

budur gerçək

təksən tək tək tək

tək-tək gəlin üstümə tək tək tək

siz tək-tək gəlin Mən tək

ey siz də məntək

mən də sizintək

tək tək

Kəmalə Abiyeva Aydın qızı - Darıxacaqsan

Wed, 06 May 2026 11:10:44 +0000

Gecənin şeiri

Bir səhər qapını külək döyəcək,

Ümidlə qapıya boylanacaqsan.

Addım səslərinə möhtac yollartək

Bir səhər mənimçün darıxacaqsan.

Bir axşam aynanda yağış dinəcək

Sən də o yağışa qoşulacaqsan.

Kövrəlib pəncərə şüşələritək

Bir axşam mənimçün darıxacaqsan.

Sığınıb qəlbinin döyüntüsünə,

küləyin səsinə, yağış səsinə

hər səhər mənimçün darıxacaqsan

hər axşam mənimçün darıxacaqsan...

Hər səhər bir axşam ömrü bitəcək,

hər axşam bir səhər ömrü bitəcək.

Beləcə hər günlə ömür ötəcək

Bir ömür mənimçün darıxacaqsan,

Bir ömür səninçün darıxacağam.

Elnur Uğur Abdiyevin ŞEİRLƏRİ

Wed, 06 May 2026 12:23:38 +0000

Bu GÜN , yəni 5 MAY dəyərli şairimiz Elnur Uğur Abdiyevin DOĞUM GÜNÜDÜR! Bu münasibətlə Yenises.az kollektivi ŞAİRİMİZİ ürəkdən təbrik edir, ONA can sağlığı və yaradıcılıq uğurları arzu edir!

Çəndə azıb baharım,

Ötə bilmirəm qışı.

Burda şırhaşır yağır,

Ayrılığın yağışı.

Üzü ayrılığadır,

Açılan hər çətirlər.

Sənsizlikdən doğulur,

Sən yazılan sətirlər.

Sükutun hay - küyündən,

Heç nə eşitmək olmur.

Şeytan vəsvəsəsindən,

İbadət etmək olmur.

Sənsizlik sükut-ölüm,

Şeytan vəsvəsəsidi.

Səni sevmək,sevgilim,

İlahinin səsidi.

***

O ağacı qız vaxtı kəsdilər,

Qoymadılar qadın olmağa,

Balta çaldılar qızlığına.

O ağacı düz vaxtı kəsdilər,

Qoymadılar göylərlə qucaqlaşa,

Qoymadılar çiçəklərini geyinə.

O ağacın içindən ucalmaq eşqi

Baltalandı yer- yerdən.

O ağacı kötük eləyənlərə,

Ağac kölgə salmadı o gündən.

O ağacı beləcə qətl elədilər,

Qatillər,

Əlləri ağacın qanına batdı.

Ağac yarpaq- yarpaq hönkürdü,

Ağac yarpaq- yarpaq tüpürdü,

Dibinə göz yaşlarını.

O yerə sonra nə qədər ağac əkdilər,

Bircəciyi tutmadı.

***

Ayağında yol uzandı,

Gəl dayanma, yorğun yolçu.

Bu yolun sonunda su var,

Ümidləri solğun yolçu.

Tale Tanrıdan avansdı,

Ömür sevgi adlı şansdı.

Sevdinsə balans balansdı,

Kin törədər qırğın, yolçu!

Haqqa uzanır haqq əlin,

Əlinə boy verir əməlin.

Sevgin dünyanın təməli,

Sev həyatı vurğun yolçu

*-**

Bütün arzulara oruc tutaram,

İftarıma eşqin can verər cana.

Niyyətin xalisi,andın paklığı,

Eşq budur,yox bir eşq bundan o yana.

Sevgin Günəş doğdu hər sabahıma,

Süfrətək sərildi Yer sabahıma.

Dünyada bir sənə,bir Allahıma,

Tükənməz ki borcum,ana,can, ana!

Mənim varlığımın qayəsi sənsən,

Bu Quran ömrün ilk ayəsi sənsən.

Tanrının yerdəki sayəsi sənsən,

Eşqinlə gecələr dana aldanar

***

Bir yolçuyam yol gəlirəm,

Sağım sevgi,solum sevgi.

Gediləcək məndən sonra

Sabah adlı yolum-sevgi.

Dəryada ol suya ümid.

Dərəli yol suya ümid,

Səhrada yolçuya ümid

Bitən yaşıl kolum sevgi.

Ruhum fırtınadan doğar,

Gəldim, dünyaya hər bahar-

Harda həsrət yağışı var

Ora çətir olum,sevgi!

Məmməd Qədir - Etibar eylə

Wed, 06 May 2026 11:10:52 +0000

Sevgi günəşinin hərarəti yox,

Çax ildırım kimi, yağış, qar eylə.

Səp, könül bağçana insaf gülü ək,

Bir gün son qışımı ilk bahar eylə.

Düşünmə dünəndə nələrin qalıb,

Sonuncu qələbən,zəfərin qalıb,

Hələ ki sevməyə hünərin qalıb,

Çiçək aç, bar gətir, növbahar eylə.

Şübhənin gözün oy, qaşını çıxar,

Bu dərdin şumundan xışını çıxar,

Könlündən kəsəyi, daşını çıxar,

Səhra ürəyini bir gülzar eylə.

Gedənlər qayıtmır, gəlmişlər gedir,

Xəzan taleyində göy işlər gedir,

İçində amansız döyüşlər gedir,

Məğlub ol, zəfər çal, tezbazar eylə.

Nə dağsan, günəşin, dumanın yoxdu ,

Eşqə gəl, möhlətin, zamanın yoxdu,

İndi ki, sevgimə inamın yoxdu,

Çobanyastığına etibar eylə...

Əlizadə Nuri - Çəkdiyim ahları nəqarət eylə

Wed, 06 May 2026 11:10:10 +0000

Gözlərin üstümə qoşun çəkibdir-

Kirpiklərin məni nə qarət eylər!

Bir nəğmə bəstələ mənim qəmimdən,

Çəkdiyim ahları nəqarət eylə!.

Ölmüş bir arzunun daş yuvasıyam,

Bu dolu dünyanın boş yuvasıyam...

Gülləyə tutulan quş yuvasıyam-

Apar göy üzünə əmanət eylə...

Ayı oğurlanmış bir gecəyəm mən,

Keçmişə yalvaran gələcəyəm mən.

Sənə qovuşanda öləcəyəm mən-

Qoyma yaxınına, ədalət eylə!

Dağdan o üzdəsən- çəkir dağ məni...

İstəsə aldadar lap uşaq məni.

...Yenə də öldürmə, saxla sağ məni-

Yenə də sən mənnən ədavət eylə.

Dərviş deyiləmsə, nə gəzirəm mən?

Bir eşqin yolunda müntəzirəm mən...

A qadın, canımda dərd kəsirəm mən-

Gəlib bu kərpicdən imarət eylə...

Yaxşı ki, yağışlar göydən sağ düşür,

Yenə bu kor yola bir axsaq düşüb...

Hər gecə yuxuna mən qonaq düşüm-

"Qonaqlıq" verməyə sən adət eylə.

Min etmək istəyib, bir eyləmişəm,

Bir gül ürəyində yer eyləmişəm...

...Haçandı bu qəmi pir eyləmişəm-

Hərdən sən də gəlib ziyarət eylə...

Əlirza HƏSRƏT - ÖLÜM,BAĞLANSIN BAZARIN

Wed, 06 May 2026 12:21:43 +0000

Ölüm,bağlansın bazarın,

Bura düşməsin güzarın.

Baş əydiyim bu məzarın,-

Üzümdə nəfəsinə bax.

Şöləsi çatmır şamların,

Dərdi çoxdur axşamların.

Bu bəxtəvər adamların,

Ölməyə həvəsinə bax

...Ölüm,varmı anan,atan.,

Torpağa üz qoyub yatan?..

Göz yaşından ocaq çatan,-

Ürəyimin səsinə bax...

ŞUŞADA TAPDIĞIM ŞAİR TAPDIQ

Wed, 06 May 2026 11:33:39 +0000

İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra Şuşada Vaqif Poeziya Günlərində işirak etmək unudulmazdır. Biz, illərlə həsrətində olduğumuz, nisgil odunda qovrulduğumuz doğma torpaqlara savaş meydanında düşməni yenmiş ordumuzun qüruruyla getmişdik. Elə ilk gündən Borçalının dəyərli yetirməsi https://www.facebook.com/osmanli.d?__cft__[0]=AZae-tTFpCuTDBbmOLzDsNAK1P0cMijA3wi6lt4wkBYzxE1D1ONatON8SitSYsraS0b_HScUSuICtNNxmrZIS39jN3pmWc0FGolvZvR4mtcK-dhy7mQnOOAzRDZE6k7n9nioR_8YRDbwVqlRCsBuIdv5VkwN9pAb0IS2ImRB4aV2YilTZuGCZnMBOyGDuL1FfOlg2-zhQme0d2eSYlvr11m5&__tn__=-]K-R" role="link" tabindex="0">Deyanet Osmanlı, Norveçdə yaşayan Güney Azərbaycanlı mühacir https://www.facebook.com/H.Qarachay?__cft__[0]=AZae-tTFpCuTDBbmOLzDsNAK1P0cMijA3wi6lt4wkBYzxE1D1ONatON8SitSYsraS0b_HScUSuICtNNxmrZIS39jN3pmWc0FGolvZvR4mtcK-dhy7mQnOOAzRDZE6k7n9nioR_8YRDbwVqlRCsBuIdv5VkwN9pAb0IS2ImRB4aV2YilTZuGCZnMBOyGDuL1FfOlg2-zhQme0d2eSYlvr11m5&__tn__=-]K-R" role="link" tabindex="0">Hadi Qaraçay, mən və bir də Şuşada tanış olduğumuz dəyərli aydınımız, Bütöv Azərbaycan sevdalı, Turan ruhlu şair Tapdıq Əlibəyli ilə əməlli-başlı yoldaşlığımız başladı. Mən və digər dostlar Tapdıq müəllimlə tanışlığımızdan son dərəcə mutluyduq. İş elə gətirdi ki, bir yerdə də gecələməli olduq. Söz-sözü, söhbət-söhbəti çəkib gətirdi. Bir-birimizlə kifayət qədər yaxınlaşıb dostlaşdıq.

Görkəmli şair Yusif Nəğməkarla Tapdıq bəyin şeir üzərinə elədikləri şirin söhbət, yaddaqalan debat, apardıqları dadlı-duzlu polemika da xatırladıqca xatırlanası məqamlara çevrildi...

Tapdıq müəllimin yazdığı şeirlərin əksəriyyətinin vətən, topraq, yurd bağlılığı, Azərbaycan və Bütöv Azərbaycandan bəhs etdiyini, türk dövlətlərinin birliyini, Turan dövlət fəlsəfəsini qapsayan nəğmələrini duyanda, təəccüblənmədim. Ona görə təəccüblənmədim ki, bu cür işıqlı, mehriban, sevəcən, bütövlük aşılayan xarakterə sahib bir kişidən, söz adamından başqa nə gözləyəcəkdin ki...

Bəstə boyu, düz qaməti, fiziki və mənəvi yorulmazlığı, bəyazlığa doğru çoxalan saçları, işıqlı siması, baxışlarındakı qartal kəskinliyi onun həm də daxili dünyasındakı zənginlikdən, sonsuzluqdan, böyüklükdən, insanilikdən xəbər verirdi. Bəli, mən və dostlar Tapdq müəllimi Şuşada tapdıq. Şuşada tapılan da Şuşa kimi torpaqdır, Şuşa kimi vətəndir, Şuşa kimi nisgildir, sevgidir, mədəniyyətdir.

İki-üç günlük biryerdəliyin Şuşadan başlması və Şuşa təməlli olması da, ayrıca düşündürücü bir gerçəklik olmuşdu. Unudulmaz Vaqif Poeziya Günləri ilə bağlı tədbirdən geri döndükdən sonra Tapdıq bəylə münasibət, ünsiyyət davam etdi.

Sosial şəbəkələrdə onun qürurlu və əyilməz xarakter aşılayan rəsmləriylə bir vətən övladının görüntüləri, şəxsən mənim gözlərimin işığını artırır. Üstəlik, Tapdıq müəllimin sanki hər gün icitimai-siyasi-mədəni tədbirlərdə məclislərin başında oturması, nüfuzlu birlik-təşkilat- məclislərdə söz sahibi olması, məni çox sevindirir desəm, ona olan dərin rəğbətimin səmimi ifadəsi olar. Çünki həyatımızı əhatə edən tədbirlər, məclislər bayağı adamlarla dolub daşır. Onların təmənnalı sözləri, çıxışları, yorucu hərəkətləri, reklam xarakterli özünü tanıtım çarxları adamı yorub yerə soxur... Tapdıq bəyin qarışıq, anlaşılmaz, daha çox neqativə köklənmiş dönəmdə, barəsində danışdıqlarım fonundakı “detalların” tam əksinə işləyən obrazı, kimliyi, şəxsiyyəti ən azı dostluqdan başlayan və heysiyyatda davam edən bir ucalığa sahibdir. Mən, belə mükəmməl kişilərin cəmiyyətimizdə varlığını, fəaliyyətlərinin isə daha çox olmasını ürəkdən istəyirəm.

Seçlən şairimiz, ictimai xadim kimi tanıdığım sevimli bir insan, nəhayət, dost deyə biləcəyim sənətkar qardaşımıza 65 illik yubiley çağında, onu hər zaman beləcə aktiv, şux, sıcaqqanlı, çarpışan, vuruşan bir qeyrətlə öz zəkası, ağlı, düşüncəsi, duyğuları üzərində sappasağlam görmək ümidiylə uğurlar diləyirəm.

Zəruri qeyd: o gözəl Şuşalı günlərdən hərəmizdən bir yazı, mətn qaldı. Tapdıq Əlibəylidən isə şeirlər ərməğanı unudulmaz bir səmimiyyətlə yaddaşımızın ən həzn guşəsində yerini aldı. İstərdim ki, Tapdıqsevərlər bu şeirlərldən biri - “VAQİFİN MƏQBƏRƏSİNDƏ” ilə həm də mənim bu kiçik yazımda da tanış ola bilsinlər. Hansı ki, o şeiri Tapdıq Əlibəyli elə tədbirin gedişindəcə Vağifin məqbərəsindəki dərin hisslərindən, həmin anın ruhundan ilham alaraq qələmə alıb.

Şair yazır: “Vaqif Poeziya Günləri”nin açılışında şairin məqbərəsi önündə duşüncələrim)

Ruhumda şeir havası,

Könlümdə Şuşa həvəsi,

Bəmdədi Bülbülün səsi

Vaqifin məqbərəsində.

Şəhidin zəfər şöləsi,

Şahanə söz şəlaləsi,

Dilimdə sözün səlisi

Vaqifin məqbərəsində.

Şuşanın şirin şivəsi,

Sözümün şəhdi-şirəsi,

“Qarabağ-Xan şikəstəsi”...

Vaqifin məqbərəsində.

Dilimdə Vaqif ahəngi,

İstədim tər söz çələngi,

Şuşatək çaları, rəngi

Vaqifin məqbərəsində.

Dünyada xarıbülbültək

Olarmı bir rəmz gül-çiçək?..

Şairə salam söyləyək

Vaqifin məqbərəsində.

https://www.facebook.com/profile.php?id=100000843361526&__cft__[0]=AZae-tTFpCuTDBbmOLzDsNAK1P0cMijA3wi6lt4wkBYzxE1D1ONatON8SitSYsraS0b_HScUSuICtNNxmrZIS39jN3pmWc0FGolvZvR4mtcK-dhy7mQnOOAzRDZE6k7n9nioR_8YRDbwVqlRCsBuIdv5VkwN9pAb0IS2ImRB4aV2YilTZuGCZnMBOyGDuL1FfOlg2-zhQme0d2eSYlvr11m5&__tn__=-]K-R" role="link" tabindex="0">Xanemir Telmanoglu şair-publisist,

Aərbaycan Yazıçılar Birliyi İdarə Heyətinin üzvü

Vasif Süleyman - YERİYDİ

Wed, 06 May 2026 05:40:32 +0000

Qaçdım arxasında köçüm yetmədi,

Çölüm parçalandı, içim yetmədi.

Onsuz da pozmağa gücüm yetmədi,

Qismət yollarıydı, tale yeriydi.

Gözlərə gəlməyən röyasan dedi,

Tapmazsan, təzədən arasan dedi.

Cəmisi ikicə misrasan-dedi.

Vallah, bir şirincə nalə yeriydi.

Yüz şərdən keçmişəm bu "şər"ə kimi,

Saldılar düşməzə-düşərə kimi…

Demədim… Yandırsın məhşərə kimi,

Dərdimi deməyin əla yeriydi.

Saqif Qaratorpaq - Ən kədərli vaxtın şəkli...

Wed, 06 May 2026 11:11:13 +0000

İçinə su dolan gəmi kimiyəm,

Elə qərq olmuşam ümidsizliyə.

Qəfil yıxılmışam arzularımdan,

Daha bircə kimsə yetməz köməyə.

Tufanlar qabartmaz ağ yelkənimi,

Mənə yoldaş olan yellər susdular.

Yolumu gözləyən gözlər yoruldu,

Arxamca əl edən əllər susdular...

Mənsiz qəribsəməz bir doğma liman,

Adım bir sahilin yadından çıxar.

Ürəyim bir qara qutudan betər,

Yanmış xatirələr altından çıxar.

Ömür bir səfərdi,bitər nə vaxtsa...

Yalan elə şirin, həqiqət acı.

Mən elə ölmüşəm biganəlikdən,

Daha təsəlliyə yox ehtiyacım.

Kəmaləddin Qədim - OLA

Wed, 06 May 2026 05:40:32 +0000

Nə bu boyda yerin, canım,

nə bu boyda göyün ola.

Çox demirəm, bir ürəkdə

bir kiçicik öyün ola...

Pulu-parasından haşa,

Çəkilənlər gələ başa.

Nə sevincin başdan aşa,

nə dərdin yüz löyün ola...

Ömür boyu bir gözəlin,

Qala yaxasında əlin.

Lap elə nazlı-qəmzəli,

bir az da ərköyün ola...

Qara gələ kaş xəbərin,

Baş xəbərin, çaş xəbərin.

Gözlədiyin xoş xəbərin

ayaqları yeyin ola...

Elə bu kəmdə, kəsirdə,

Bir həsir, məmmədnəsirdə.

Döyməyə bir qapı, bir də

baş qoymağa çiyin ola...

Xanım İsmayılqızı - İSTƏR

Wed, 06 May 2026 05:40:32 +0000

Buludlara toz qonub,

Ürəyimə söz qonub,

Yaram üstə köz qonub,

Qopmaqa bir an istər.

Çiynimin yükü ağır,

Bətnimdə cəki ağır,

Yükləyin nə ki ağır,

Dartmağa insan istər.

Kecməyə yol verilib,

Tutmağa qol verilib,

Duyğular bol verilib,

Amma ki, qurban istər.

Sevil Azadqızı - BİR ƏLVİDA BƏS ETDİ?

Wed, 06 May 2026 12:01:11 +0000

Daha gecdir, əzizim, köks ötürmək,

ötən günü ha səslə,

Geri dönən deyil ki,

xahiş göndər bir kəslə.

Xatirəsi bəs eylər,

dərdini böldürməyə,

Bir əlvida bəs etdi,

bir eşqi öldürməyə?

Ağlaya da bilmədik,

ayrılığın vayına,

Bağrımıza sıxıb daş,

sakitcə çıxıb getdik.

Əlimdən də tutmadın,

sarılmadın son dəfə,

Həsrətlə dönüb baxdıq,

İllərin o tayına.

İndi bildim beləymiş, ayrılığın acısı,

Söküb viran qoyasan, gərək ki yaddaşını.

Baxdıq səssiz-səmirsiz,

geriyə yoxdur dönüş,

İçimizə yağdırdıq gözümüzün yaşını.

Bir bəhanə uyduraq,

bəlkə bir səbəb tapaq,

Varmı görən bir ümid,

ötən günə dönməyə?

Necə edək, qoymayaq

bu ocağı sönməyə?

Aldadaq özümüzü, üfürək yansın deyə.

Bəlkə, bir də alışa, ürəkdə külün altda

Hələ közərən ocaq...

Rafail Incəyurd : - HEÇ NƏ.

Wed, 06 May 2026 08:31:51 +0000

Özünü öldürmə ,a bədbəxt oğlu,

Bu qoca dünyanın talanı ---heç nə...

Quruca görməkdi,heç nəyin yoxdu,

Olmazı heç nədi, olanı ---heç nə...

Öz ağlın, şüurun vardı, dövlətdi,

Övlad da , nəvə də quru şöhrətdi!...

Bu qohum, bu qardaş sözdü-söhbətdi,

Ağızdan sovrulur...yalanı ---heç nə!...

Bu namərd sürgündən çoxu bezardı,

Kiminin yeri gen, kiminin dardı...

Baxıram hər yanda açıq bazardı---

Satanı heç nədir, alanı ---heç nə..

Arzun xatirədi, bəlkən ---xatirə,

Xatirən kölgəndir, kölgən –xatirə...

Bu yurdun, məkanın ,ölkən ---xatirə,

Quruca xatirə....qalanı ---heç nə!!!..

2020

İslam Türkay

MEHDİ CALAL - GÖZLƏDİM

Wed, 06 May 2026 05:40:31 +0000

Tufarqanlı Abbas sevda yolunda,..

Qeys düşəndə çölə, səni gözlədim.

Kərəm yandı, öz ahında qor oldu;

Könlüm oldu şölə, səni gözlədim.

Ömrə, günə al şəfəqlər saçıldı,

Qara-qara qaranlıqlar qaçıldı.

Düymələnib, qönçələndin, açıldın,

Çevriləndə gülə, səni gözəldim.

Sirli eşqim, əhdim, andım içimdə,

Dilqəm kimi ovxalandım içimdə.

Hər gün yüz yol havalandım içimdə,

Gətirmədim dilə, səni gözlədim.

Təmiz eşqi ucuz tutdu çoxları,

Halalına haram qatdı çoxları.

Var dalında gedib yatdı çoxları,

Mən yatmadım, elə səni gözlədim.

Özgə rəngə bürünmüşdü hər nə var,

Alışdı saz, tutuşdu ney, yandı tar.

Bu sevdada qana batdı adamlar;

Bürüyəndə tülə, səni gözlədim.

Gördüm gözü kölgəliydi baxışı,

Yazın, yayın, hər payızın, hər qışın.

Tükənmədi ömrün, günün savaşı,

Qar ələndi telə, səni gözlədim.

Ta o gündən sağım, solum qalmadı,

Qalan ömrə ölüm–qalım qalmadı.

Gözləməkdən başqa yolum qalmadı,

Talan oldum, belə səni gözlədim...

“OZAN DÜNYASI” AŞIQ YARADICILIĞININ TƏBLİĞİ İB-də

Wed, 06 May 2026 11:10:53 +0000

YENİ LAYİHƏ

“Ozan Dünyası” Aşıq Yaradıcılığının Təbliği ictimai birliyinin növbəti layihəsi Azərbaycan Respublikası Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin 2026-cı il kiçik qrant müsabiqəsinin qalibi elan olunub. 2021-ci ildə fəaliyyətə başladığı gündən aşıq sənətinin təbliği istiqamətində mühüm işlər görən ictimai birliyin budəfəki layihəsi “Borçalı aşıq mühitini tanıyaq və tanıdaq” adlanır.

İctimai birliyin sədri, Əməkdar mədəniyyət işçisi Musa Nəbioğlu bildirib ki, layihənin həyata keçirilməsində əsas məqsəd aşıq sənətinin inkişafında tarixən mühüm rol oynamış Borçalı aşıq mühitini daha geniş müstəvidə təqdim etmək, bu mühitin aşıqlarına, onların ifalarındakı özünəməxsusluqlara diqqəti cəlb etməkdir. Bu bölgənin aşıqlarının özünəməxsus musiqi və dastan repertuarı mövcuddur. Borçalı aşıq mühitinin özəlliklərinə diqqəti yönəltmək üçün layihə çərçivəsində bu bölgənin aşıqlarının repertuarında zaman-zaman mühüm yer tutmuş aşıq havalarının təqdim olunacağı konsertin təşkil olunması nəzərdə tutulur.

M.Nəbioğlu onu da əlavə edib ki, ictimai birliyin “Ozan dünyası” adlı elmi-publisistik jurnalı işıq üzü görür, QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə 2023-cü ildə “Sazbəndlik sənəti və sazbəndlər”, 2025-ci ildə isə “Aşıqlar Qərbi Azərbaycanı tərənnüm edir” adlı layihələr uğurla həyata keçirilib.

Səməd Vurğuna çamur atanlar: Zəngili... - Allahverdi Eminov yazır

Wed, 06 May 2026 11:11:21 +0000

Yazılana qayıdırıq

Mən Səməd Vurğun poeziyası haqqında dəfələrlə yazmış və “Səməd Vur-ğunun poetikası” monoqrafiyasını (Bakı, 1999, 224 səh.) çap etdirmişəm. Otuza yaxın şairin yaradıcılığına aid qəzet və jurnal məqaləsinin müəllifiyəm. Bundan əlavə şairə ölümündən sonra böhtan atanları vaxtında mətbuatda cavablandırmı-şam. O, Azərbaycan poeziyasının “balı, duzudur”, bayraqdarıdır. Çox şairlər özünü S.Vurğuna bənzətmək istədilər, onun “yerişini” yamsıladılarsa... O, şeirdə elə meteordu, ona yaxınlaşmaq müşkül olardı.

Səməd Vurğun çox da uzun sürməyən ömründə o zirvəni fəth elədi – bir şair ömrünə sığan iş deyil, İlahinin verdiyi qeyri – adi paydır.

Şairin poeziyası bu gün də – XXI əsrdə diqqət mərkəzindədir, şairlər daha çox həyəcan keçirir, qibtə edir və sakitləşirlər. Belə həqiqəti duyan şairlər ona ya şeirlər həsr edir, ya onun şəxsiyyətinə hörmətlə yanaşır, ya da qibtə hissini rəva görürlər. B.Vahabzadə, Hüseyn Arif, N.Həsənzadə, Məmməd Araz, Qabil, Zeynal Xəlil, O.Sarıvəlli vaxtilə ən səmimi şeirlərini qələmə almışlar. Digər qism şairlər isə S.Vurğun irsini araşdırmaqla təsəlli tapmışlar. Belə şairlər sırasında poeziya-mızda öz dəsti – xətti olan, istedadlı şair və alim İslam Sadığı xüsusilə fərqləndi-rərdim. Onun poeziyası haqqında bir neçə il əvvəl geniş məqaləmlə “Ədalət” qə-zetində çıxış etmiş, dəfələrlə görüşmüşəm. İslam Sadıq yaşıdlarından fərqli olaraq məhsuldar və orijinal düşüncəli, obrazlı deyimli şeirlər müəllifidir. Hələlik ilhamı ona xəyanət etməmişdir. Mən şəxsi arxivimi səliqə – sahmana salarkən şair – təd-qiqatçının “Mənəm bu dünyada bəlalar çəkən” məqaləsilə (bax: “Ədəbiyyat qə-zeti”, 29 iyul, 2017-ci il) rast gəldim. (Qəzet bu yazını çap etməklə xeyirxah iş gör-müşdür). Bir şeirin yazılma tarixçəsinə toxunan İ.Sadıq 30-cu illərdə – repres-siyanın “qoxusu” duyulan ərəfədə sifarişlə yazılan “Zəngili” təxəllüslü bir şəxsin məqaləsidir. Bu imza ilə maraqlandım: ədəbiyyatda yeri olmayan, peşəkarlıqdan uzaq, “böhtançı” kimi tarixə düşmüşdür.

İslam Sadıq araşdırmasında – yozumunda Zəngilinin böhtan dolu iftiratını elmi əsaslarla sübuta yetirmişdir, məhz repressiyaya “hazırlıq” görüldüyünə oxucu-ları inandırmışdır. S.Vurğun gənclik illərindən Hüseyn Cavidə, Çingiz İldırıma, hacı Kərim Sanılıya rəğbət bəsləmişdir. O, erkən cavanlığında poetik ilhamını orta-ya qoymuş, sonralar “Dağlar”, “Şair, nə tez qocaldın sən?”, “Çəkil”, “Unut”, “Ayın əfsanəsi”, “Talıstan” və s. əsərlərilə oxucuların görüşünə gəldi! 1924-1932-ci illər 18 yaşlı şair dövrün ab-havasını bütün dərinliyilə dərk edə bilməzdi. Müstəqilli-yimizdə – Sovet Dövlətinin çöküşündən sonra siyasi – mənəvi prosesləri anlamaq hünər deyil! Bu dövrü təhlil edərkən şair həyat ziddiyyətlərinin çalarlarını tərənnüm edirdi bu və ya başqa ovqatda. İnsanın dünyagörüşü, həyata baxışı onun yaşı və təhsililə də bağlıdır. O dövrün poeziyasının ideya – istiqamətini saf-çürük edəndə, ədəbi faktlara nəzər yetirəndə şəxsi motivlərində şairlərin yaradıcılığında hansı nüansları axtarmalıyıq? S.Vurğun İ.Stalinə, “26-lar”a, Kommunist Partiyası-na yazdığı şeirlərə irad tutmaq, “Günahlandırmağ”ın özü ədəbi günahdır”! “Rəhbə-rə salam”, “Köhnə dostlar”, Yoldaş, Hinger, maxanaqo”, “Zamanın bayraqdarı” və s. əsərlər yazılmalı idi. Azərbaycanda Sovet hakimiyyətinin 15 illiyi münasibətilə Kremldə başda Mir Cəfər Bağırov olmaqla Azərbaycan nümayəndə heyətinin tər-kibində otuz yaşlı Vurğun da olmuş və “Rəhbərə salam” şeirini pafosla, həyəcanla oxumuş, İ.V.Stalinin göstərişilə “Lenin” ordeniylə mükafatlandırılmışdır. Bu tarixi fakta irad tutmağa dəyərmi? Ulu öndər, Azərbaycan Respublikasının sabiq Prezi-denti Heydər Əliyev ədəbi şəxsiyətlərimizi müxtəlif fəxri mükafatlara layiq gör-müşdür. Eləcə də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev. Bu tarixi şəxsiyyətlərə, dövlət xadimlərinə şeirlər, poemalar yazılmışdır və şairlər canlı tarix qarşısında borclarını ödəmişlər! Bu, nə vaxtdan qəbahət sayılır?!

Hacı Kərim Sanılı Qori Müəllimlər Seminariyasının məzunu, görkəmli maa-rifçi, M.F.Axundovdan sonra ilk “Əlifba” dərsliyinin (ptofessor Əhməd Seyidovla birlikdə) müəllifi idi. Böyük şair və dramaturq Hüseyn Cavidə, şair Çingiz İldı-rıma, dövlət xadimi və dramaturq N.Nərimanova dərin hörmət bəsləmişdir.

Maraqlı faktdır ki, Səməd Vurğun şöhrətləndikcə ona qarşı qələm yoldaşları çamur yaxmağa başladılar, hətta İ.Stalinə, M.Bağırova danoslar ünvanladılar.

İslam Sadıq yazır: “Azərbaycanda 37-ci il repressiyasına ən geci Nəriman Nərimanovun öldürüldüyü (S.Orcanikedze tərəfindən zəhərlənmiş, evindən çıxar-kən qəfildən dünyasını dəyişmişdir – A.E.) gündən başlanmışdır. Həmin vaxtdan siyahılar tutulur, böhtanlar, qarayaxmalar düşünülür, üzə duracaq adamlar hazır-lanır, materiallar toplanılırdı”! Təbii ki, belə böhtanlar sırasında Zəngili də yox de-yildi... Amma vaxt üçün qarayaxanlar tələsmirdilər, məqam gözləyirdilər və nəha-yət, 1931-ci ildə 25 yaşlı Səməd Vurğunun “Şairin andı” şeirlər kitabı çapdan çıxdı. Oxucular ilk şeirlər kitabını təntənəylə qarşıladılar. Və müəllifin gələcəyini qılınclamaq qərarına gəldilər. Bununla kifayətlənməyən Zəngili Mikayıl Müşfiqin “Küləklər”, Almaz İldırımın “Dağlar səslənirkən” kitablarını da hədəfə aldı. Böh-tançı Zəngili Səməd Vurğun barədə bəzi “notlar” üzərində “Gəzişmişdi”.

Söylə, nə göstərim bu günə dair,
Könüllər sərbəstdir, duyğular azad.
Bu yeni dünyanın yolçusu şair
Dərdli günlərini heç edərmi yad?

Zəngili hətta S.Vurğunu “qolçomaq” dünyasına qapılması iftirasına rəvac verir. Guya “Səməd Vurğun təkcə Moskvaya yox, harada olursa – olsun, Azərbay-canı tamam unutmalı, onun haqqında düşünməməliymiş”...

Maarifpərvər pedaqoq Hənəfi Zeynallını “hədəf” seçən Zəngili yazır ki: “Kür çayı” Sanılıya ithaf edildiyi kimi, büsbütün onun təsiri altına düşmüşdür. “Kür çayı” şeirinin bu gün üçün heç bir əhəmiyyəti yoxdur. Səməd Vurğun Sanılı mahnılarını çalır. “Konsert axşamı”da Sanılının bir sıra əsərləri kimi, şəhərdən qor-xaraq əski kəndi idealizə edir... Səməd Vurğun ən qüvvətli şeirlərindən hələ Sanılı kimi əski kəndi idealizə edir. Hər halda Səməd özünün yenidən tərbiyəsinə əhə-miyyət verməlidir”. Zəngili məntiqsiz, quru, mənasız fikirlərilə gənc şairi “ittiham” etməyə çalışır və şairlərin qələm yoldaşlarına ithaf şeirlərinin əleyhinə çıxır. Görünür, poeziyanın bir funksiyasını da dolaşıq sanır.

Otuzuncu illərə qayıtmalı olsaq, maraqlı nüanslar ortaya gəlir: İstedadlı, il-hamlı şairlərə atılan “atəşlərin” səsi nəyə xidmət edirdi? Sovet siyasətinəmi, Stalin repressiyasınamı? Gənc şairləri fiziki cəhətdən məhv etməyəmi? Necə ki, nisbətən yaşlı Hüseyn Cavid, Əhməd Cavad, Çingiz İldırım timsallı şairlərin ölümünə! Bir təsadüfmü, bir tale xoşbəxtliyimi S.Vurğun, S.Rüstəm, Rəsul Rza bu “qanlı taun”dan kənarda qaldılar. Görünür, Allah Təalanın vəhyidir Azərbaycan poezi-yasını bu üç şairə qıymadı! Bu gün dahi söz ustadı S.Vurğunun anadan olmasının 120 illiyi tamam olur, ayın, günün fərqi yoxdur, bu il “Səməd Vurğun ilidir” demə-yə haqqımız çatır və Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin sərəncamı ilə Xalqın şairinə dərin hörmətin ifadəsidir!

05.04.2026

Heydər Əliyev: 103 ilin işığında dövlətçilik və vətən sevgisi

Wed, 06 May 2026 11:52:40 +0000

10 may 2026-cı il Azərbaycan xalqı üçün yalnız təqvimdə bir xatirə günü deyil, müasir dövlətçilik tariximizin ən mühüm simalarından biri olan Heydər Əlirza oğlu Əliyevin anadan olmasının 103-cü ildönümüdür. 1923-cü il mayın 10-da Naxçıvanda dünyaya gələn Heydər Əliyevin ömür yolu bir insanın şəxsi taleyi olmaqdan çıxaraq bütöv bir xalqın siyasi yaddaşına, müstəqillik düşüncəsinə və dövlətçilik iradəsinə çevrilmişdir. Onun adı Azərbaycan tarixində sabitlik, milli özünüdərk, dövlət quruculuğu və xalqına sədaqət anlayışları ilə yanaşı çəkilir.

Heydər Əliyevin həyatına nəzər salanda ilk görünən cəhət iradədir. O, çətin dövrdə böyümüş, müharibənin, siyasi sarsıntıların, ideoloji təzyiqlərin hökm sürdüyü bir zamanda formalaşmışdı. Naxçıvanın sərt, amma məğrur mühiti onun xarakterində dözümlülük, məsuliyyət və vətənə bağlılıq yaratmışdı. Rəsmi bioqrafik məlumatlara görə, o, Naxçıvan Pedaqoji Məktəbini bitirdikdən sonra Azərbaycan Sənaye İnstitutunun memarlıq fakültəsinə daxil olmuş, lakin İkinci Dünya müharibəsi təhsilini yarımçıq qoymuşdu. Sonrakı illərdə dövlət təhlükəsizliyi orqanlarında çalışması, 1957-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin tarix fakültəsini bitirməsi, 1967-ci ildə Azərbaycan SSR Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin sədri seçilməsi və general-mayor rütbəsinə yüksəlməsi onun siyasi və idarəçilik təcrübəsinin genişlənməsində mühüm mərhələlər idi.

1969-cu ildə Heydər Əliyevin Azərbaycan SSR-ə rəhbər seçilməsi respublikanın inkişafında yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilir. Həmin dövr Azərbaycan üçün sənaye, kənd təsərrüfatı, təhsil, mədəniyyət və milli kadrların yetişdirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıdı. Onun rəhbərliyi illərində Azərbaycanın ittifaq miqyasında tanınması, Bakının və bölgələrin inkişafına diqqətin artırılması, milli ziyalı təbəqənin güclənməsi gələcək müstəqil dövlətin mənəvi və intellektual təməlini möhkəmləndirdi. Bu baxımdan Heydər Əliyevin sovet dövründə gördüyü işlər yalnız həmin sistemin idarəçilik fəaliyyəti kimi deyil, Azərbaycanın gələcək dövlətçilik potensialının qorunması və böyüdülməsi kimi də dəyərləndirilir.

Onun siyasi fəaliyyətinin ən yaddaqalan məqamlarından biri 1990-cı ilin Qanlı Yanvar hadisələrinə münasibətidir. Sovet qoşunlarının Bakıda törətdiyi faciədən sonra Heydər Əliyevin Moskvada Azərbaycanın nümayəndəliyinə gələrək bu cinayətin təşkilatçılarının cəzalandırılmasını tələb etməsi milli ləyaqətin müdafiəsi idi. Bu addım bir daha göstərdi ki, vətənpərvərlik yalnız xoş günlərdə deyil, ən ağır sınaq anlarında xalqın yanında dayanmaqla ölçülür. O, 1991-ci ilin iyulunda SSRİ rəhbərliyinin Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə münasibətinə etiraz olaraq Kommunist Partiyasını tərk etdi.

1993-cü il Azərbaycan tarixinin ən təhlükəli dönəmlərindən idi. Müstəqilliyini yenicə bərpa etmiş ölkə daxili siyasi böhran, iqtisadi çətinlik, müharibə və vətəndaş qarşıdurması təhlükəsi ilə üz-üzə qalmışdı. Belə bir vaxtda Heydər Əliyevin Bakıya dəvət edilməsi, 15 iyun 1993-cü ildə Ali Sovetin sədri seçilməsi, 24 iyunda prezident səlahiyyətlərini icra etməyə başlaması və 3 oktyabr 1993-cü ildə ümumxalq səsverməsi ilə Prezident seçilməsi ölkənin siyasi həyatında dönüş nöqtəsi oldu. Bu tarixlər Azərbaycan dövlətçilik yaddaşında Milli Qurtuluş ideyası ilə bağlıdır.

Heydər Əliyevin dövlətçilik fəlsəfəsinin mərkəzində güclü, müstəqil və dünyaya açıq Azərbaycan dayanırdı. O, yaxşı bilirdi ki, müstəqillik yalnız bayraq, gerb və himn ilə qorunmur. Müstəqilliyin dayağı sabit dövlət institutları, işlək qanunlar, güclü iqtisadiyyat, peşəkar ordu, milli birlik və xalqın dövlətə inamıdır. 1995-ci ildə müstəqil Azərbaycanın ilk Konstitusiyasının referendumla qəbul edilməsi bu baxımdan mühüm hadisə idi. Həmin Konstitusiya Heydər Əliyevin rəhbərlik etdiyi komissiyanın hazırladığı layihə əsasında qəbul edilmiş, Azərbaycan dövlətinin hüquqi təməlini müəyyənləşdirmişdir.

Müasir Azərbaycanın iqtisadi inkişaf strategiyasında 1994-cü il sentyabrın 20-də imzalanmış “Əsrin müqaviləsi” xüsusi yer tutur. Azərbaycan, ABŞ, Böyük Britaniya, Rusiya, Türkiyə, Norveç və Səudiyyə Ərəbistanını təmsil edən 11 beynəlxalq neft şirkətinin iştirakı ilə imzalanan bu saziş Xəzərin Azərbaycan sektorundakı Azəri, Çıraq və Günəşli yataqlarının işlənməsi üzrə yeni mərhələ açdı. Bu müqavilə ölkənin dünyaya etibarlı tərəfdaş kimi təqdim olunmasına, enerji siyasətinin milli maraqlara uyğun qurulmasına və iqtisadi müstəqilliyin güclənməsinə xidmət etdi.

Heydər Əliyevin irsində azərbaycançılıq ideyası ayrıca yer tutur. Azərbaycançılıq onun üçün sadəcə siyasi şüar deyildi. Bu ideya Azərbaycan dilinə, mədəniyyətinə, tarixə, dinə, multikultural ənənələrə və dövlətə sədaqəti birləşdirən mənəvi körpü idi. O anlayırdı ki, dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan azərbaycanlıları birləşdirən ən böyük güc onların Vətən duyğusudur. Bu Vətən duyğusu yalnız torpağa sevgi deyil, həm də onun gələcəyi üçün çalışmaq, dövlətin nüfuzunu qorumaq, milli maraqları şəxsi maraqlardan üstün tutmaq deməkdir.

Bu ideyanın gücü xüsusilə gənc nəsil üçün önəmlidir. Çünki dövlətçilik yalnız keçmişin xatirəsi ilə yaşamır, hər gün yenilənən şüurla, biliklə və məsuliyyətlə qorunur. Heydər Əliyevin haqqında danışarkən yalnız böyük siyasi qərarları deyil, onun təhsilə, elmə, mədəniyyətə, ana dilinə və milli kadrların yetişməsinə verdiyi önəmi də xatırlamaq lazımdır. Bir xalqın gələcəyi təkcə sərvətlərində deyil, düşünən beyinlərində, yaradan əllərində, doğru söz deyən ziyalılarında və Vətən naminə çalışan gənclərindədir. Bu baxımdan onun dövlətçilik məktəbi gənclərə belə bir çağırış kimi səslənir: Vətəni sevmək üçün əvvəlcə onu tanımaq, tarixini öyrənmək, dilini qorumaq, zəhmətə alışmaq və xalqına faydalı olmaq lazımdır.

Heydər Əliyevin 103 illiyi həm də milli birliyin mənasını düşünmək üçün fürsətdir. Tarix göstərir ki, xalq yalnız çətin gündə birləşəndə deyil, sabit günlərdə də birliyini qoruyanda güclü olur. Birlik eyni düşünmək deyil, ümumi Vətən naminə məsuliyyət daşımaqdır. Azərbaycanın hər bölgəsi, hər ailəsi, hər gənci bu məsuliyyətin bir parçasıdır. Dövlət müstəqilliyini qorumaq üçün yalnız sərhədlərin deyil, mənəvi sərhədlərin də möhkəm olması vacibdir. Dilə, tarixə, şəhid xatirəsinə, bayrağa və qanuna hörmət həmin mənəvi sərhədlərin əsas sütunlarıdır.

Bu gün Heydər Əliyevin 103 illiyi qeyd edilərkən əsas sual təkcə “biz onu necə xatırlayırıq?” deyil. Əsas sual budur: biz onun dövlətçilik dərslərindən necə nəticə çıxarırıq? Onun irsinə səmimi və məsuliyyətli yanaşmaq yalnız tərifdən ibarət deyil. Bu, ölkənin hansı sınaqlardan keçdiyini anlamaq, müstəqilliyin nə qədər ağır zəhmət bahasına qorunduğunu dərk etmək və dövlətin gələcəyi üçün daha vicdanlı, daha savadlı, daha məsuliyyətli vətəndaş olmağa çalışmaqdır.

Vətənpərvərlik böyük sözlər demək deyil. Vətənpərvərlik məktəbdə yaxşı oxuyan şagirdin, universitetdə elm öyrənən gəncin, sərhəddə dayanan əsgərin, torpağı becərən kəndlinin, xəstəni sağaldan həkimin, ədalətli qərar verən hakimin, dürüst çalışan məmurun və halal zəhmət çəkən hər bir insanın əməlində görünür. Heydər Əliyevin dövlətçilik məktəbi də məhz bunu xatırladır: dövlət xalq üçündür, xalq isə dövlətin ən böyük dayağıdır.

103 il əvvəl Naxçıvanda doğulan bir ömür bu gün Azərbaycanın müasir tarixinin ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Heydər Əliyevin adı xalq yaddaşında çətin dövrdə məsuliyyəti üzərinə götürən, dövlətin dağılmaq təhlükəsi qarşısında sabitlik yolunu seçən, Azərbaycanın dünyada öz sözünü deməsinə çalışan lider kimi yaşayır. Onun xatirəsini ehtiramla anmaq, müstəqil Azərbaycanı qorumaq, inkişaf etdirmək və gələcək nəsillərə daha güclü Vətən miras qoymaq deməkdir. Bu ildönümü bizə bir həqiqəti yenidən xatırladır: Vətən sevgisi yaddaşda başlayır, məsuliyyətdə böyüyür, əməl və xidmətlə əbədiləşir.

Gülnarə Allahverdiyeva

ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinin müəllimi.

Ayaz Arabaçı - Bütün bayramlardan gözəl idi o...

Wed, 06 May 2026 08:33:07 +0000

Bütün bayramlardan gözəl idi o,

Bütün bayramlardan..

Nə yalan deyim.

1may bayramından doğmuşdu məni,

Zəhmətə, əməyə bağlı taleyim.

Möhtəşəm keçərdi bizdə bu bayram,

Şəfəq bürüyərdi kasıb damları.

Səhər açılandan gün batanadək,

Yeyərdi, içərdi kənd adamları.

İçimdə min dənə işıq sönsə də,

Titrək alovunu qoruyur o şam.

Ötsə də ley kimi yaşım əllini,

Hələ o nəşədən ayılmamışam..

Biz də yığışardıq mayın birində,

Konservdən, çaxırdan-zaddan alardıq.

Bir bulaq başında gülüb-əylənib,

Mahnı oxuyardıq, qarmon çalardıq.

Dərd böyük deyildi, xoşbəxt olmağa,

O vaxt bəs edirdi on - onbeş manat.

İndi iki metr yerimiz yoxdu,

Onda bizim idi bütün kainat.

Asdılar-kəsdilər, məlum oldu ki,

Yaraşmır bu xalqa 1maytək yamaq.

Dedilər kasıblar şənlənə bilməz.

Harınlar üçündü yalnız kef-damaq.

Arzu da qalmadı ürəyimizdə,

Qarğalar-quzğunlar didib sökdülər.

Bir bayramı vardı kasıb - kusubun,

Onun da üstünə beton tökdülər.

Nazim Əhmədli - Bu dünyada ölüm yoxdu

Wed, 06 May 2026 05:40:32 +0000

Gözlərin nə yaman dolub,

al yanaqların bal dadır;

əlini qoy sinəm üstə,

gör ürəyim nə haldadı;

bilmirəm, könlüm nə deyər,

həsrət məni yeyər, yeyər;

indi qapımı kim döyər

gözlərim hələ yoldadı;

məni kim tapa, kiridə,

bu qərib dərdi əridə;

bir ömür qalıb geridə,

nə sağdadı, nə soldadı;

ruhum var, şəkilim yoxdu,

yanıram da, külüm yoxdu;

bu dünyada ölüm yoxdu,

kimdisə, bizi aldadır.

Nazim Əhmədli poeziyasında misraların gəraylı və bayatı düzümü

Wed, 06 May 2026 05:40:27 +0000

Nazim Əhmədlinin yaradıcılığı, xüsusi ilə poeziyası öz özəlliyi ilə həmişə mənim diqqətimi özünə cəlb edib. Onun bənzərsiz şeirlərini, şeirlərinə yazılmış türküləri xeyli müddətdir ki, ölkəmizin aparıcı ədəbi mətbu orqanlarından və sosial şəbəkələrdən izləyirəm. Nazim Əhmədlinin şeir və hekayələri, publisistikası yaradıcılığının erkən vaxtlarından ədəbi cameənin diqqətini cəlb etmiş, Nizami Cəfərov, Nizaməddin Şəmsizadə, Orxan Aras, Qurban Bayramov, Şirindil Alışanlı, Esmira Fuad kimi görkəmli ədəbiyyat adamları, Nəriman Həsənzadə, Vaqif Bəhmənli, Rəşad Məcid, Sərvaz Hüseynoğlu kimi məşhur söz sərrafları, adını saymadığım digər söz və sənət adamları onun yaradıcılığı haqqına maraqlı və diqqətəlayiq fikirlər söyləmişlər. Bu günlərdə təsadüfən Nazim Əhmədli ilə mətbəələrin birində rastlaşdıq. Bir az da yaxından tanış olmaq imkanı yaranmışdı. İki gün keçmiş çay süfrəsi arxasında görüşdük. İki kitabını - “Mən bir günah elçisiyəm” və “Unutduğum göy üzü” kitablarını mənə hədiyyə etdi. Evə gələn kimi isti-isti kitabları varaqlamğa başladım...

Belə bir təkzibolunmaz fikir var ki, şairləri, tanımaq, onların istedadına, yaradıcılıq miqyasına, daxili aləminə, sözə verdiyi dəyərə, zövqünə bələd olmaq üçün onların şeirlərini oxumaq kifayət edir. Şeirlər şairlərinin ən gözəl və aydın güzgüsüdür:

Güzgüdən baxırsan mənə,

Kimsən mənə oxşar adam;

Səsin, səmirin də çıxmır,

İçində danışan adam;

Bəli bir çox hallarda özü ilə danışır, içində danışır, dünyada baş verənləri, ətrafında cərəyan edən hadisələri içindən keçirir, özününkü edir, özünə sual verir, Nazim Əhmədli:

salam, necəsən ürəyim,

sinəmin altı necədi?

məni hər yana çapırsan,

mindiyin atın necədi;

bu qələmim lələk deyil,

şair hələ mələk deyil,

hamı sənə ürək deyir,

adın, soyadın necədi

bilmirəm ki, qışam, yazam,

saçıma baxdım, bəyazam;

gərək sənə nəsə yazam,

şeir, bayatı, necədi?

Və elə şair, şeir, bayatı yazmaqla özünü ovundurur. Sözünü də, gileyini də, sevncini də, kədərini də, narazılığını da şeirləri- qoşmaları, gəraylıları, bayatıları vasitəsilə ifadə edir:

gözlərin nə yaman dolub,

al yanaqların bal dadır;

əlini qoy sinəm üstə,

gör ürəyim nə haldadır;

məni kim tapa kiridə,

bu qərib dərdi əridə;

bir ömür qalıb geridə,

nə sağdadı, nə soldadı;

Nazim Əhmədlinin yuxarıda adını çəkdiyim iki kitabına daxil deilmiş şeirlərin əksəriyyəti ənənəvi xalq şeri olan gəraylı, qoşma və bayatı üstündə köklənib. Mənim qənaətimcə yaradıcılıq, istedad Tanrının verdiyi bir nemət olmaqla yanaşı, həm də genetik xarakter daşıyır. Nazim Əhmədli danışır ki, onun ata babası Aşıq Məşədi Dadaş şair olub və “Aşıq Qərib” dastanını qələmə alıb. Qaçaq Nəbi haqqında yazılan şeirlərin çoxunu Aşıq Salman babam yazıb… “Atam da, anam da bədahətən şeir deyirdilər. Atam nəfəs aləti üzrə musiqiçi olub. Ailəmizdə üç şair var, mən, qardaşım Vüqar Şamiloğlu və mərhum bacım Ləman Şamilqızı. Doğulduğum Laçın mühitində folklor çox güclü olub”. Düşünürəm ki, Nazim Əhmədin şeirlərinin əsasən xalq yaradıcılığı üslubunda yazması onun genetik yaddaşından, böyüyüb boya-başa çatdığı Laçının mühitindən və həm də onun etnik yaddaşəndan irəli gəlir. Anacaq bu şeirlər, həm də klassik qoşma, gəraylı və bayatılardan tamamilə fərqlənir, tamamilə yeni məzmunda, yeni obrazda, yeni düşüncə tərzi və yeni poetik ifadələrlə təqdim olunur. Onun deyimi də, obrazı da, ifadə forması da yenidir. Yeni olmaqla özəldir, heç kimə bənzəmir , orjinaldır, Nazim Əhmədliyə məxsusudur, onun öz nəfəsi və səsidir. Diqqət yetirək onun anasına həsr etdiyi “anam” şeirinə-bayatısına:

anam köçəndən bəri,

gözüm yuxu yatmayıb;

hər gün məktub yazıram,

biri gedib çatmayıb;

ruhum oyaqdı, deyib,

dərdim qayıqdı, deyib;

anam, bayatı deyib,

saçını boyatmayıb;

bu dünya bir qalacıq,

gəlib, gedən yol açıq,

anam, quş olub uçub,

bir daha qayıtmayıb;

Adətən deyirlər ki, bayatı yazılmır, çağrılır. Klassik xalq ədbiyyatında cəmi dörd sətirdən ibarət olan, dərin məna kəsb edən və bayatı çağıranın ən incə duyğu və hisslərini ifadə edən bu janrdan istifadə edərək Nazim Əhmədli anasına olan sevgisini görün nə qədər kövrək və ülvi hisslərlə ifadə edib. Və ya “sıxdı uzaqlar məni “ adlı bayatısında yurd nisgilini və həsrətini incə və yanıqlı ifadə edir. Sanki müəllif nə vaxtsa Murov dağından üzünü Laçına tutb həsrətli bir bayatı çağırır:

sıxdı, uzaqlar məni,

həsrətim yarpaqladı;

burdan çoxdan getmişəm,

məni kim soraqladı;

kimin oduna düşdüm,

yarpaq kimi bürüşdüm;

dağlar yadıma düşdü,

içim-çölüm ağladı;

alışıb yanır içim,

ovcunu tut su içim;

hardan atdanım, keçim,

sel-su yolu bağladı;

Onun şeirlərində həm sevinc, həm də kədər bildirən, həm sevgi həm də ayrılıq bildiriən, həm nəsihət, öyüd bildirən, təbiəti və həyatı özündə ehtiva edən gəraylılar öz əksini tapıb. Belə gəraylılardan birini aşağıdakı nümunə ilə oxucuların diqqətinə çatdırmaq istədim:

ah çəkim səni çağırım

oyan ahıma bu gecə;

yastığımı çevirəcəm,

gəl, gir yuxuma bu gecə;

ulduzlar çiçək-çiçəkdi,

ay hamısından göyçəkdi;

ruhumu göy üzü çəkdi,

qarış ruhuma bu gecə;

Nazim Əhmədin şeirləri son dərəcə sadə, sadə olduğu qədər də dərin məna kəsb edir. Onun şeirlərində bir əsrar var, oxuduqca səni düşünməyə vadar edir. Şeirlərdə bütün sözlər yerli yerində işlənir, bir-birini tamamlayır, sözlərdən muncuq kimi sətirlər düzəlir, sətirlərdən minbir naxışlı xalı toxunur, tamamlandıqca da fikir bütövləşir. Nazim Əhmədin bir şair kimi böyüklüyü də bundadır ki, o sədəlikdə böyüklüyü, dərinliyi ifadə edir.

gəl verək baş-başa burda,

bu bom-boş küçədə qalaq;

bir sən ol, bir də mən olum,

bu aylı gecədə qalaq,

gəl bu oyaq yuxuma gəl,

gəl, bir az da yaxına gəl;

gəlib qoşul ruhuma, gəl,

bir az, bir tikə də qalaq;

Nazim Əhmədli yaradıcılığında diqqəti çəkən məqamlardan biri, bədii təsvir vasitələrindən məharətlə istifadə etməsidir. Onun, mövzu və məzmunundan asılı olmayaraq bütün şeirlərində metaforik düşüncə, təşbeh və epitetlərdən məharətlə istifadə xarakterikdir. Bu baxımdan onun təbiət təsvirlərinə həsr etdiyi şeirləri oxuduqca heyrətini gizlədə bilmirsən. Onun məni məftun edən həmin şeirlərdən birini nümunə gətirmək istəyirəm, diqqət yetirin:

zirvə açıb yaxasını Günəşə,

duman basıb, dərədə ağ gecədi;

ildırımın tək səbiri gəlmədi,

qara buld göy üzündə çəçədi;

tellərini döşə yayıb qız bulaq,

dağ çayına pay göndərir yüz bulaq;

bir qayanı yarıb çıxan buz bulaq

düyməsindən pərvazlanan qönçədi;

Təbiətlə insan hər zaman vəhdətdədir. Azərbaycan ədəbiyyatında təbiəti öz əsərlərində təsvir edən şairləri saymaqla bitməz. Bu baxımdan təbiət lövhələrini öz əsərlərində təsvir etmiş minlərlə şeir örnəkləri misal gətirmək olar. Ancaq gəlin etiraf edək ki, Nazim Əhmədlini təbiət lövhələri son dərəcə heyrətamizdir. Təbiətin şeirdə ifadə forması təbiətin özü qədər əsrarəngiz və füsünkardır. Bu nümunələr oxuduqca hiss edirsən ki, Nazim Əhmədlinin təkcə metoforik iifadə tərzi, poetik istedadı güclü deyil, həm də onda bir bəsirət gözü, bəsirət düşüncəsi var. İstər təbiət təsvirlərinə, istərsə də digər mövzulara həsr olunmuş şeirlərində metoforik ifadə bir deyil beş deyil, onun bütün yaradıcılığı üçün xasdır. Dediklərimin təsdiqi üçün həmin şeirlərdən daha bir nümunə gətirmək istəyirəm:

çiçəklərin yanağına qonan şeh,

boz dumanın dodağının nəmidi;

göy talada dalğalanan lalələr

elə bildim od vurulmuş zəmidi;

min təzad var çeşmələrin səsində,

meşə itib ilk baharın sisində;

daş kahalar qayaların köksündə –

bu dağların yuva-yuva qəmidi;

çeşmə açıb sərin sulu ovcunu,

qonaq edir gəlib-gedən yolçunu;

harayladı bir insaflı ovçunu,

tərlan qovan bir kəkliyin ümidi;

Nazim Əhmdəli ilə münasibəti olan hər kəs bilir ki, o ufologiya elmi ilə məşğul olur. Ufoloq yadplanetlər haqqında məlumatları toplayam, təsnifləşdirən onların izahını, şərhini verən insanlara deyilir. Nazim Əhmədli də bu elmlə aktiv məşğul olan bir insan kimi öncəgörmə, yuxuyozumları, ruhların mövcudluğu ilə məşğul olduğu üçün onun yaradıcılığında yuxu, ruh və göy adamına aid kifayət qədər şeirlər vardır və bunlar təkcə onun ufoloq olmağından irəli gəlmir, həm də onun istedadından və onun üzünün şüuraltı yaddaşından və “göy adamı” olmasından irəli gəlir.

Nazim Əhmədlinin yaradıcılığı haqqında araşdırma aparmış müəlliflərin əksəriyyəti də onu “Göy üzünün adamı” adlandırır. Akademik Nizami Cəfərov Nazim Əhmədlinin yaradıcılığına həsr etdiyi məqaləsini “ Yer üzünün göy üzü”, filologiya elmləri doktoru Esmira Fuad “Yer üzünün qonağı, göy üzünün adamı”, tənqidçi, ədəbiyyatşünas alim Qurban Bayramov “Göy üzünün yaddaşı”, yazıçı-publisist Süleyman Qaradağlı “Göy üzünə yazılan misralar”, tanınmış şair-publisist Şərvaz Hüseynoğlu onun yaradıcılığına həsr etdiyi kitabını “Nazim Əhmədlinin çəhrayı yuxuları” adlandırıb. Sösüz ki, bu misalların sayını çoxaltmaq da olar. Ancaq məncə, Nazim Əhmədlinin “göy adamı” olmasını təkcə onun haqqında yazan müəlliflər deyil, həm də şeirlərində özü etiraf edir, öz kitablarından birini “Unutduğum göy üzü” adlandırması da özlüyündə nəyi isə deyir. Həmin şeirlərdən bir neçəsini misal gətirmək istədim:

mən bir qərib, qərib adam,

adam, soyuq kəlmə kimi;

üzümə soyuq baxmayın,

göy üzündən gələn kimi;

yaşım min illər o yana,

daş atdım ruhum oyana;

yaddaşım daşdan boylana,

naxışlana ilmə kimi;

“Göy üzünün adamı”ndan daha bir nümunə gətirməık istəyirəm:

hərdən qayıdır canıma,

bir sınıq ağrı, gecələr;

ulduzlar göydən perikib,

hayana axır, gecələr;

kimsə məni qaralayıb,

dağ başında qar allıyıb;

göy üzünü aralayıb,

fələklər baxır, gizlicə;

buludlar papaq-papaqdı,

göydən yenə ulduz axdı;

deyən Tanrı da oyaqdı,

bu son, bu axır gecələr;

Bütün bunlar onu göstərir ki, nazim Əhmədlinin yaradıcılığında bir metafizika , dərin fəlsəfi məna, bir ruhani düşüncə var.

Maraqlıdır, Nazim Əhməd şeirlərində sətirlərin heç birinin sonuna nöqtə qoymur, misralar bir-biri-bilə vergül və ya nöqtəvergüllə ayrılır. Bu da Nazim Əhmədlinin bir özəlliyidir. Düşünürəm o, bununla fikir tamamlanmayıb, şeir hələ davam edir demək istəyir və davam etdikcə şeirdən şeir doğulur:

durum, tərpənim, yüyürüm,

söz bükdərim, söz əyirim;

hələ bitməyib şeirim,

dəftərimin ağ yeri var;

Nazim Əhmədlinin şeirlərini oxuduca hiss edirsən ki, bu şeirlər içi bayatı , nəğm, oxşama ilə dolu bir qəlbin nəğmələridir. Şeirlərin böyük əksəriyyəti son dərəcə axıcı və qəlbə yatan olmaqla nəğmə , türkü mətinləridir. Və təsadüfü deyil ki, həmin mətnlər bir andaca nəğmə mətininə çevrilir və dildən-dilə, ağızdan-ağıza keçir:

nəsə demək istəyirdin,

sözünü saxla sabaha;

gəlib söndürmə ocağı,

közünü saxla sabaha;

sünbülü ver , süsəni ver,

könlüm səndə küsəni ver;

dodağından busəni ver,

üzünü saxla sabaha;

və ya

gəl gizlicə çıxıb gedək,

bağçanızın gül yerinə;

mənə bir şeir bəstələ,

oxuyaq bülbül yerinə;

söz deyim gülsün ürəyin,

sözə bükülsün ürəyin;

danışa bilsin ürəyin,

ağzındakı dil yerinə

bax ulduzlar qönçə-qönçə,

gözün göyçək, belin incə,

gəl canımı al, bu gecə,

apar əzrayıl yerinə;

Maraqlıdır ki, Nazim Əhmədlinin türkü mətni olan şeirləri qardaş Türkiyəmizdə daha çox sevilr və bu şeirlər üstə oxunan türkülər onun şeirləri kimi könülləri riqqətə gətirir.

Nazim Əhmədlinin nəinki bütöv yaradıcılığı, bir kitabı, onun istənilən tək bir şeiri bir geniş təhlilin, bir yazının mövzusudur. Təəsüf ki, onun yaradıcılığının bütün məziyyətlərini bir yazıya sığışdırmaq imkan xaricindədir. Və mən Nazim Əhmədlinin şeirləri ilə tanış olduqca, onları aydin gecələrdə ulduzlar göy üzünü al-əlvan çiçəklər təki bəzədiyi kimi, poeziya kəhkəşanımız bəzəyən ulduzlara bənzətdim.

Ramiz Göyüş

Yazıçı-publisist

“ATA LAYLASI”NIN ÖMÜRLƏRƏ YAYILAN ƏKS-SƏDASI

Wed, 06 May 2026 11:35:48 +0000

(Azərbaycan yazıçısı Tofiq Əmrahovun söz dünyasına qısa səyahət)

“Dünyada nə qədər kitab var belə,

Çalışıb, əlləşib gətirdim ələ.

Oxudum, oxudum, sonra da vardım

Hər gizli xəzinədən bir dürr çıxardım”.

NİZAMİ GƏNCƏVİ (1141-1209)

klassik Azərbaycan şairi və filosofu.

Gənclik illərindən qəzət oxumaq kimi bir vərdişim hələ də qalmaqdadır. Hətta nəyəsə bükülmüş köhnə qəzetləri də oxumaqdan zövq alıram. Təxminən 10-12 il bundan əvvəl gənc dostum Elnur Baxışın əlində bükülü qəzetlər gördüm. Alıb baxdım. Eyni qəzetdən iki nüsxə görüb birini götürdüm. Elnur Baxış utancaqlıqla dedi, “birini özümə, birini də orada hekayəsi çıxmış Tofiq müəllim üçün almışam”. Ona: “özün üçün ayrısını alarsan...” – deyib ərklə nüsxələrdən birini götürdüm. Qəzetdə müəllifin imzasına ilk dəfə rast gəldiyim üçün hekayəni maraqla oxudum. Oxuduqca sanki Tofiq Əmrahov dünyasına qədəm qoydum.

Hekayədə bir gəncin dramatik həyat macərasından bəhs ediliirdi. Hekayə ilə birlikdə müəllifin ağ-qara fonda fotoşəkli də verilmişdi. Sima mənə tanış gəldi. Bu, mənim Birinci Qarabağ Müharibəsinin qəhrəman döyüşçüsü kimi qiyabi olaraq tanıdığım Azərbaycan Milli Ordusunun zabiti Tofiq Əmrahov idi.

Qısa tanışlıq. Əmrahov Tofiq İsmayıl oğlu 1963-1965-ci illərdə keçmiş Sovet ordusunda hərbi xidmət keçib. 1968-cildə Gəncə Dövlət Universitetini, 1992-ci ildə isə ikinci təhsil olaraq Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Akademiyasını (indiki Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetini) bitirib. Todan kənd orta məktəbində müəllim işləyib. 1967-ci ildən 1987- ci ilə qədər rayonda müxtəlif rəhbər vəzifələrdə çalışıb. Xidmətləri keçmiş SSRİ-nin bir çox medalları və dövrünün nüfuzlu “Qırmızı Əmək Bayrağı” ordeni ilə dəyərləndirilib, respublikanın üç partiya qurultayına nümayəndə seçilib.

Müstəillliyimiz əldə olunduqdan sonra da rəhbər vəzifələrdə, o cümlədən 2002-ci ildən 2011-ci ilin sonuna qədər kənd ərazi icra nümayəndəsi vəzifəsində çalışıb. Erməni silahlı birləşmələrinin təcavüzü zamanı 1990-cı ildən 1995-ci ilədək özünümüdafiə dəstələrinə rəhbərlik edib.

Tofiq müəllimin ədəbi fəaliyyəti də ömür yolu qədər zəngindir. İndiyədək onun doqquz kitabı işıq üzü görmüşdür (“Bir ömrün səhifələri”, “Tale yazım”, “Həyatım mənim”, “Gərək elə yanam ki...”, ”Kaş ki...”Görüş”, “Zərbə...”, ”Kimdir günahkar”, “Ömür yolu...”). Ədib həmçinin “Tofiq Əmrah” və “Tofiq Eloğlu” imzalı şeirlərin də müəllifidir. Yeni Azərbaycan Partiyasının, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür.

Hazırda Birinci Qarabağ Müharibəsinin veteranı, Azərbaycan Milli Ordusunun ehtiyatda olan kapitanı, və dövlət qulluqçusu kimi təqaüddədir.

O, beş övlad böyüdüb tərbiyə etmişdir. Onlar ölkədə mühüm vəzifələrdə çalışır. Oğlu Vahid Əmrahov Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetdə kafedra müdiridir.

Onun qəzetdə çıxan hekayəsini oxuduqdan sonra hələ şəxsi tanışlığımız yaranmadığı halda onun “Gərək elə yanam ki...” hekayələr kitabını əldə edib oxudum və “Ömür yolunun “ömür yolu nağılı” adlı məqalə yazdım. Bundan sonra Tofiq müəllimlə şəxsi tanışlığımız başladı. Məqalədə kitabın ədəbi-bədii məziyytələri haqqında söz açdım. Ümumiyyətlə, “Gərək elə yanam ki...” kitabına daxil edilmış hekayələr özünün məna dərinliyi, məzmun zənginliyi, mövzu kamilliyi, səmimiliyi ilə oxucu hisslərini məkandan-məkana, zamandan-zamana daşıyır. Hekayələr həm də dilinin sadəliyi, mövzularının rəngarəngliyi ilə bir oxucu kimi zövqləri oxşayır.

Hekayələrini oxuduqca adama elə gəlir ki, mənəviyyatca zəngin, müdrik bir şəxslə, ziyalı ilə qarşı-qarşıya əyləşib söhbət edirsən. Mövzudan asılı olaraq həmsöhbətin gah gənc, gah ahıl, gah da həmyaşıdın olur. Oxucuya elə gəlir ki, gah müəllimlə, gah mühəndislə, gah həkimlə, gah da vətəni qəlbi qədər sevən məğrur bir döyüşçü ilə həmsöhbətdir.

Bu ədəbi qayə Tofiq Əmrahov yaradıcılığında bir ana xətt kimi keçir, leytmotiv təşkil edir. Daha doğrusu, insanlıq, insanpərvərlik, ümumiyyətlə, insan amili Tofiq Əmrahov yaradıcılığının mayasını təşkil edir. Bir sözlə “Gərək elə yanam ki...” kitabı müxtəlif yaş qrupundan olan, müxtəlif dünya görüşə, müxtəlif maraq dünyasına malik oxucuların ədəbi zövqünün təmin olunması qüvvəsinə malik bir əsər təsiri bağışlayır.

Yaradıcılığına yaranmış bu maraq və vurğunluq mənim Tofiq Əmrahovla şəxsi tanışlığımızın daha da dərinləşməsinə, səbəb oldu. Və... mən onun bir çox hekayələrinin ilk oxucusularından birinə çevrildim.

Haşiyə. Ömür yolu”, “Günah kimdədir?,, “Gərək elə yanam ki...” kitabının redaktoru oldum. “Gərək elə yanam ki...” kitabına “Adın çəkiləndə”, “Ana ürəyi”, “Ata laylası”, “Bütövlük”, “Çoxbilmiş, “Çörək”, “Dost tərifi”, “Dost zarafatı”, “Döşəyin altına qoy”, “Falabaxan”, “Gərək elə yanam ki..”, “Gülməli əhvalatlar”, “Salatın bibinin bayatiıarı”, “Amin, ay əmi!”, “Haqq da var imiş, divan da”, “Xəyanət” və bu kimi müxtəlif məzmunlu, maraqlı hekayələr daxildir.

O zaman mən “Gərək elə yanam ki...” hekayələr toplusuna “Təbiətin özündən yoğrulmuş yaradıcılıq...” adlı daha bir məqalə də yazdım.

Məqalədən: Azərbaycan oxucusuna təkcə Birinci və İkinci Dünya müharibələrində iştirak edərək özlərinin müşahidələri əsasında əsərlər yazan və yazdıqlarının iştirakçısı olan xeyli yazıçı məlumdur.

Oxuculara dünya ədəbiyyatından bir çox hərbçi yazıçılar tanışdır. Bu yazıçılardan bir çoxu silahlarından cox qələmləri ilə tarixə düşmüşlər. Rus yazıçısı Lev Tolstoy ("Hərb və Sülh" romanı), Amerikalı yazıçı Ernest Heminquey ("Əlvida, silah"), Alman yazıçısı Henrix Böll ("Qatar vaxtında gəldi", "Yolçu, sən Spaya gələndə...", "Harada idin, Adam?", "O illərin çörəyi"), Jan-Pol Sartr ("Milçəklər", "Bağlı qapı arxasında", "Mövcudluq və heçlik"), rus yazıçısı, şairi Mixail Lermontov və başqa məşhur yazarlar bilavasitə müharibə ocaqlarında döyüşmüşlər. Hətta Şair Şocentsuk Aliy İkinci Dünya müharibəsinə qatılıb, əsir düşüb və Adolf Hitler tərəfindən güllələnib.

Qardaş Türkiyə yazarlarından Orhan Seyfi, Celal Sahir, Hamdullah Suphi, Ömər Seyfəddin və başqaları da müxtəlif müharibələrdə və döyüşlərdə iştirak etmişlər.

Azərbaycan şairlərindən Səməd Vurğun, Süleyman Rüstəm, Osman Sarıvəlli, Məmməd Rahim, Rəsul Rza, Hüseyn Arif, Nəbi Xəzri, Xalq yazıçıları Əbülhəsən ("Dünya qopur", "Müharibə" və "Dostluq qalası"), qanlı müharibədən bəhs edən sarsıdıcı əsərlərin müəllifi Ənvər Məmmədxanlı, "Cəbhə gündəlikləri" kitabının müəllifi İsmayıl Şıxlı, “General” romanının müəllifi Hüseyn Abbaszadə, Qılman İlkin, Əli Vəliyev və İlyas Əfəndiyev də müharibə mövzulu əsərlərin müəllifləri kimi Azərbaycan ədəbiyyatı tarixinə yazılmışlar.

Azərbaycan tarixinin qanlı səhifələrindən olan Qarabağ müharibəsində də İlham Tumas, Cavid Əlioğlu, Emin Piri, Oğuz Alparslan, Toğrul Kərimli, Elvin Məmmədli, Səbuhi Qurbanov, Taleh Şahsuvarlı, Həsən Kür, Orxan Səlifov, Eyvaz Əyyub, Tamerlan Əsədov, Nicat Ağayev, Vüsal Hətəmov və başqaları kimi çağdaş şair və yazıçılarımız mənalı döyüş yolu keçmiş və Qarabağ müharibəsi haqqında dəyərli əsərlər yaratmışlar...”.

Tofiq Əmrahov yaradıcılığı isə özünə məxsusluğu ilə seçilir. Müəllif bilavasitə müharibədən, qanlı döyüşlərdən yazmadığı hekayələrində də müharibənin təsiri və zəhərli nəfəsi hiss olunur.

Ədiblər müharibənin, eləcə də həyatın keşməkeşli anlarını hamıdan yaxşı düyür və bütün bunları öz əsərlərində əks etdirirlər. Əlbəttə bütün hallarda ən təsirli mövzu hərb mövzusu olaraq qəbul olunmaqdadır.

“Ömür yolu” kitabı müharibə qəddarlıqlarının, Birinci Qarabağ müharibəsinin və “Goranboy əməliyyatı”nın ən fəal iştirakçılarından biri – Azərbaycan Ordusunun zabiti olan Tofiq Əmrahov tərəfindən qələmə alınmış hekayələr toplusudur.

Tofiq Əmrahovun həcmcə kiçik, lakin məna və məzmunca roman tutumuna malik hekayələrindən təşkil olunmuş kitablarını oxuduqca müharibənin törətdiyi müsibətlər oxucunun gözləri önündə bir film kimi canlanır.

“Qana boyanmış çörək” hekayəsində yazıçı Siyasət ana timsalında məğrur və qorxmaz Azərbaycan qadınının obrazını yaratmağa nail olmuşdur. Hekayədə təsvir olunduğu kimi kənd düşmənlər tərəfindən mühasirəyə alınca da, hər tərəfdən atəşə tutulsa da ana təndirdə çörək bişirir. Həyat yoldaşının, qızının, qardaşının təkidlərinə baxmayaraq ana işini dayandırmır. Deyir: “Komandir Tofiq müəllim desə ki, çıxın kənddən, onda çıxaram. Bilərəm ki, artıq kənd düşmənə təslim olur”, – deyə cavab verir.

Lakin sonluq dəhşəti olur. Ana çörəyin birini çıxardır. İkinci çörəyi çıxardanda düşmənin atdığı top gülləsi ana ilə birgə bişirilmiş çörəyi də qana bulayır.

“Qana boyanmış çörək” hekayəsi Qarabağ müharibələri mövzusunda yazılmış ən dəyərli əsərlər sırasına daxil edilməyə layiqdir. Bu hekayəni oxumağı bütün oxuculara tövsiyə edərdim.

Ümumiyyətlə, Tofiq Əmrahovun Qarabağ müharibəsindən, müharibənin törətdiyi problemlərdən bəhs edən kədər və qəm libaslı, həyəcansız oxunması mümkün olmayan belə hekayələri çoxdur. Bu hekayələri oxuduqda oxucu özünü hekayə qəhrəmanları ilə bir sırada hiss edir, xəyalən onların yanında olur.

Tofiq Əmrahov təbiətinə xas olan həlimlik, hərbçi sərtliyi, döyüşçü məğrurluğu, vətəndaş bütövlüyü əsərlərinə də sirayət etmişdir. Onun yazı dili sadə, təsvirləri inandırıcı, məntiqli və təbii, üslubu rəvandır.

Cümlə quruluşu sadə, izahı xalis el dilində, məntiqi kəskin, mühakiməsi inandırıcı, söhbətləri şirin, eyhamları saf və kəskindir. Onun hər bir hekayəsi böyük bir povest, roman və dastan tutumuna malikdir. Tofiq Əmrahov bir müəllif olaraq müharibə səhnələrini səriştəli hərbçi, bədii təsvir vasitələrini təcrübəli yazar kimi təqdim edir. O, hekayələrində insan amilini, insan şəxsiyyəti, insan taleyi ön planda, dolğun şəkildə təqdim olunur. Yazıçı insanı, insanlığı öz dəyərində təqdim etməklə ataya, anaya, böyüyə, insana, insanlığa, nəhayət, vətənə məhəbbət hissi aşılamağı qarşıya əsas məqsəd kimi qoyur və buna uğurla nail olur.

Tofiq Əmrahov yaradıcılığına xas olan xüsusiyyətlərdən biri də hissləri tarıma çəkmək və oxucunu intizarda saxlamaq bacarığıdır. Bir çox hallarda o, qəhrəmanlarının qarşılaşdığı bədii problemin həllini hekayənin son cümləsinə qədər qoruyub saxlayır, son mühakimə haqqını oxucunun ixtiyarına buraxır.

Hekayələrində, bəzən özünü, bəzən epizodlardan birini , bəzən isə oxucunu əsərin qəhrəmanı hesab edir. Tofiq Əmrahov qəhrəmanlarını oxucu ilə hər tərəfli tanış edir, onlarla oxucu arasında körpü yaradır, müəllif – oxucu – epizodlar üçbucağında münbit bir mühit yaratmağa nail olur. O, qəhrəmanları və oxucuları ilə münasibət qurmağı, onlarla ünsiyyətdə olmağı, onlarla birgə sevinib-kədərlənməyi yaradıcılıq manerası səviyyəsində təqdim edir.

Məqaləmdə qeyd edildiyi kimi “Tofiq Əmrahov el dilini gözəl bildiyi üçün yazılarında el deyimlərindən, el arasında işlənən poetik ifadələrdən, nəzm parçalarından, el aforizmlərindən yerli-yerində istifadə edir. Ümumiyyətlə, Tofiq Əmrahovun yaradıcılığını nəsrlə nəzmin, nəsrlə poetikanın qarışığı hesab edilə bilər. Ən başlıcası isə onun heç bir cümləsində, heç bir bədii təsvir vasitəsində məntiqi yanlışlığa yol verilmir. Bu isə yaradıcılıqda əsas şərtlərdən biri olmaqla bərabər, yazıçının zəngin dünyagörüşə, mənəvi zənginliyə, elmi müşahidələrinin kamilliyinə və yetkin ziyalı olmasına dəlalət edir. Bu baxımdan bədii təfəkkürün məhsulu olsa da hekayələrdəki bir çox tarixi faktlar elmi cəhətdən də maraq kəsb edir. Əvvəllər başqaları tərəfindən cəmiyyətə təqdim olunmuş bir çox tarixi yanlışlıqlar Tofiq Əmrah güzgüsündə öz həqiqi simasında görünür”.

Tofiq Əmrahın hər hansı bir hekayəsini oxuduqdan sonra adam özünü onun bədii qəhrəmanları arasında hiss edir, ona elə gəlir ki, indicə bir sənədli və ya bədii filmə baxıb. Bəzən oxucu uzun müddət hadisələrin təsir dairəsindən kənara çıxa bilmir.

Povest və hekayələrində Tofiq Əmrahov bir müəllif olaraq, gah nəvələrinə (və bütün nəvələrə) nağıl söyləyən müdrik baba, gah sinif otağında müəllim qarşısında əyləşən şagird, gah əli silahlı döyüşçü, gah əlində tabaşir dərs izah edən müəllim, gah ağ xalatlı həkim, nəhayət xalqını, vətənini, elini sevən bir vətəndaş kimi sıxış edir. Ən əsası isə onun yaradıcılığının əsasını milli dəyərlərimizə, adət-ənənələrimizə hörmət, vətən və vətənə məhəbbət təşkil edir.

Tofiq Əmrahov vətəni doğulduğu Todandan başlayan ilahi bir varlıq kimi təsvir, təbliğ və təqdim edir. Yazıçı Todanı kəndlər kəndi, diyarlar diyarı, obalar obası, vətənlər vətəni kimi təsvir edir.

Yazıçı “Bura Todandır” hekayəsində hisslərini belə ifadə edir: “...Mənim görünməyən qanadlarımdır Todan. Bu qanadların böyüklüyü də, əzmi də ruhumun qidasıdır. Bu torpağın hər qarışı, hər zərrəsi cismimə, ruhuma hopub. Kəpəz, Murov olub Todanımın sərhədlərinə sarılmışam. Bulud olub üstünə kölgə salmışam, yağış olub səmasından süzülüb torpağına axmışam. Dağların əzəmətində yoğrulan, tarixin dərinliklərində yurd salan vulkandır Todan. Mənsə, Todanı canından çox sevən el oğluyam.

İndi yaşım çoxdur... Sizin yaşınızda olanda elə bilirdim Todanımın da, ayaqlarını ona yorğun-yorğun basan todanlıların da yaşı çoxdur. İndi yaxşı anlayıram ki, insan da torpaq kimidir...” (“Bura Todandır” hekayəsindən).

Bu sətirləri yazarkən Tofiq Əmrahov hekayələrinin qəhrəmanları bir film qəhrəmanları gözümün önünə gəlir. “Ömür yolu” kitabı onun vətəndaş və hərbçi ömrünün mənalı hekayəti olduğu kimi, digər kitablarının da hərəsi bir amalın təbliğinə yönəlmiş hekayələr dəfinəsidir.

“Ata laylası” hekayəsini yazıçı bu cümlələrlə bitirir: “...Əzizin bu qəmli hekayət məni də bir jurnalist olaraq çox sarsıtdı. Və söz verdim ki, onun bu hekayətini olduğu kimi yazacağam. Yazacağam ki, başqa kişilərə də bir həyat dərsi olsun. Ailə dəyərlərini qorusunlar, həyat yoldaşlarına, övladlarına şəfqətli olsunlar. Bilsinlər ki, sevgini, ailəyə, övlada məhəbbəti bu cür yaşadanlar var!

Sözümə əməl edib bu hekayəni qələmə aldım: – “Ata laylası!””

Tofiq Əmrahov səriştəli yazar kimi mövzu seçimindən ustalıqla istifadə edir. Adına baxmaqla oxucu hekayədə nədən bəhs olunduğunu dərhal anlaya bilir. Bəzən müxtəlif mövzular bir adla da təqdim olunur. Məsələn, yazıçının məhəbbət və ata-oğul münasibətlərinə həsr olunmuş “Görüş” adlı əkiz hekayələri vardır.

Tofiq Əmrah öz qəhrəmanlarını ədalət tərəzisindən, həqiqət güzgüsündən, məntiq ələyindən keçirməklə ədəbi meydana çıxarmağı, şöhrət zirvəsinə qaldırmağı, lazım gəldikdə isə məzəmmət etməyi, hətta “qulaqburması” verməyi ustalıqla həyata keçirməyi sevən bir ədibdir.

Haşiyə. “Ana” segahı oxumağı sifariş edən oğula: “...Xanım xanəndə pulun beş manatını götürüb, beş manatını isə Məhəmmədin özünə qaytardı və bu beş manatla gedib anana bir cüt qaloş alarsan, – dedi. Elə bil, bu sözlər bir qaynar qazan su olub başından töküldü. O mahnıya, verdiyi sifarişə qulaq asmadan şənlik evini tərk etdi. Evə necə gəldi, özü də bilmədi. Bir vaxt oyandı ki, paltarını soyunmadan belə yatmışdır...” (“Ana ürəyi” hekayəsi).

Məlumdur ki, hər hansı bir əsərin əsas məziyyətlərindən biri də bədii təsvir vasitələridir. Tofiq Əmrahov bədii təsvir vasitələrindən nə az, nə də çox, –yetərincə, qaydasında və yerli yerində istifadə edir. Belə hallarda, adətən bədii təsvir vasitələri hekayənin mövzusuna və epizodların əhvalına, qəhrəmanın ruhuna uyğun şəkildə, bəzən isə təzadlarla təqdim olunur. Onun əsərlərinin qəhrəmanlarının hərəsi müxtəlif əqidəli, müxtəlif xislətli, müxtəlif dünya görüşlü olsalar da Tofiq Əmrahov meyarlarından keçməklə öz tərcümeyi-hallarını yardaqaraq sərgiləyirlər

Füzuli Rüzgar yazıçının “Gərək elə yanam ki...” kitabına yazdığı “Bütövlük” adlı “Ön söz əvəzi”ndə bu məqamı belə təsvir edir: “...Müəllif oxucunu əlindən tutub onu zülmət gecələrdə keçilməz cığırlardan keçirir, ona bələdçilik edir. O, insanlığı, insan amilini ön planda təqdim edir... Əslində insanlar doğulanda onların tərcümeyi-halı olmur, taleyi olur. Tale dolambaclarından ağılla, kamalla çıxanlar öz tərcümeyi-halını yazırlar…” (Füzuli Ruzigar. “Bütövlük”)

Belə deyirlər ki, yazıçının yaşı olmur. Onun yaşı qəhrəmanlarının və əsərlərinin yaşı ilə ölçülür. Tofiq Əmrahov da öz povest və hekayələrində müxtəlif yaşlarda təsəvvürə gəlir. Yazıçı əhvali-ruhiyyələr bilicisi kimi əsərlərində mövzuya uyğun duyğuları ön planda, ana xətt kimi təqdim edir. O, “Çörək” hekayəsində aqilliyin, “Döşəyin altına qoy” hekayəsində mənəviyyatca zənginliyin, maddi cəhətdən kasıblığın, “Dost tərifi” hekayəsində müdrikliyin, “Dost zarafatında” şuxluğun, “Gərək elə yanam ki...” hekayəsində mərdlik və sədaqətin, “Haqq da var imiş, divan da!” hekayəsində saf gəncliyin, “İllər ayırdı bizi” hekayəsində sədaqətli dostluğun incə saf duyğularla tərənnümçüsü kimi çıxış edir.

Tofiq Əmrahovun vətənpərvərlik mövzularına həsr olunmuş hekayələrinin dərsliklərə salınmaq səlahiyyəti olduğu kimi digər hekayələrinin də geniş oxucu auditoriyası tərəfindən zaman-zaman mütaliə olunmaq ixtiyarı vardır.

Azərbaycanımızın müdrik yazarı Tofiq Əmrahov yaradıcılığına uğurlar diləyərək ona möhkəm cansağlığı arzu edirəm.

SON

“Vətəni">http://www.sozler.im/#!/q/11J8D/veteni-sevdirmezden-once-onu-tanitmaq-lazimdir">Vətəni “sevdirməzdən” öncə, onu tanıtmaq lazımdır”.

Xudu Məmmədov (1927-1988)

Azərbaycan alimi.

“SON”dan SONRA

Tofiq Əmrahov hər bir hekayəsində vətəni sevməyi, tanıtmağı və sevdirməyi bacaran yazıçı kimi çıxış edir.

İsgəndər Səklikov (İsgəndər Fərhadoğlu)

Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi,

AYB və AJB üzvü.

Sevinc Qərib - YOXA, MƏCHULA ÇIXACAM...

Wed, 06 May 2026 11:11:26 +0000

Qapına gələn yorğunam,

Hanı qapının açarı?!

Yüz yalanda bir doğrunam,

Al evinə bu naçarı.

Aç, uyuyum dizlərində,

Dizlərin savaba batsın.

Hicran gəlib izlərimdə,

Qoyma diləyinə çatsın.

Alım gözümün ağrısın,

Sonra xəyala dönəcəm.

Lap əzab məni doğrasın

Könül taxtından enəcəm.

Yox olacam dumanlarda,

Gözümdə bulud bitəcək.

Bəlkələr də, gümanlar da

Düşüb yollarda itəcək.

Varıb qeyblərin göyünə,

Yoxa, məchula çıxacam.

Kilidlənib bir düyünə,

Kəndirə boyun sıxacam.

Şakir Xanhüseynli - AÇILMAQ

Wed, 06 May 2026 05:40:32 +0000

bəzən

önündə yol açılır,

amma özün o yola açıla bilmirsən;

bax, yolun yolda qalır...

bir kitabı açırsan, nə fayda,

görürsən oxunmadı bir varaq da,

çünki hiss edirsən

sən açılmamısan o kitaba...

eləcə süfrəni açmazdan əvvəl

ürəyin açılmalı,

saçılmalı işığın o süfrəyə,

çörəyə, duza,

gör ha...

hətta

qazanının qapağından,

qapından,

qabından qabaq

özün açılmalısan bir üfüqsayaq,

özün,

ay canım-gözüm!

Əşrəf Veysəlli - DEMİRƏM Kİ

Wed, 06 May 2026 05:40:33 +0000

Demirəm ki

Hər gün kəsib böyrümü,

yanımda bürüş mənm.

Deyirəm ki,

Vaxtın olanda hərdən,

yığıb telefon nömrəmi,

halımı soruş mənim.

Qəribliyə salma ha

sözümü, gileyimi.

Nömrəm

yadından çıxıb?…

Adımı da deyimmi?!…

2020- ci il.