Sirr olmayan duyğular - Əbülfət MƏDƏTOĞLU yazır

Wed, 05 Aug 2026 05:36:37 +0000

Onu sizə çatdırmaqda xalq şairi Nəriman Həsənzadənin şeirindən yararlandım

Əslində hər məqamın, elə hər məclisin özünün də ovqatı olur. Həmin o məclis də, o məqam da sənin öz ovqatının içərisində rahatlamağa, şəraitə uyğunlaşdırmağa, bir sözlə, özünə tabe etməyə çalışır. Təbii ki, burda bir nüans var, o da sənin məclis, məqam adamı olub-olmamağındı. Bunu ona görə deyirəm ki, adətən məclis adamları yerindən, zamanından asılı olmayaraq, həmin o məclisin nəbzini tuta bilirlər. Amma...

Elə adamlar da var ki, (onlardan biri də mənəm – Ə.M.) məclisə uyğunlaşmaq onlar üçün çox çətin olur. Xüsusilə də tanımadıqları, münasibətləri olmadığı şəxslərin iştirak etdiyi məclisdə vaxt darıxdırıcı, ovqat cansıxıcı olur. Özünü məclisə yamaq hesab edirsən. Hətta o an üçün içindən bir " artıq adamın" ağrısı gəlib keçir. Ona görə də tez durub getmək, bu məclisi tərk etmək, özünü öz rahatlığına qovuşdurmaq hissi səni tərk etmir. Amma etik qaydalar, məclisə dəvət edənə sayqı səni dayanmağa, dözməyə məcbur edir. Bax, belə məqamda cingildəyən badələrin səsi bir qıcıq yaradır. Özü də tanımadığım və bəzən də boğazdan yuxarı pafoslu nitqlər, təriflər, yumşaq desək adamın «ətini tökür». Buna da dözürsən və dözə-dözə də növbə gəlib çatır sənə. Şərəfinə badə qaldırılır, sağlıq deyilir. İnanın ki, bu məqamda (əlimi ürəyimin üstünə qoyub tam səmimi deyirəm - Ə,M,), söylənən sözlər nə qədər içdən gəlsə də, nə qədər təbii və səmimi olsa da ovqat məclis ovqatı olmadığından o da yapışmır sənə. Bir növü yükə çevrilir, ağrıdır səni və sən də dözürsən, dinləyirsən...

Bax, bütün bu yazdıqlarımı hərə bu və ya digər formada yaşayır. Həmin o yaşanan zamanın, duyğuların içində sən öz dünyandan ayrılmadığına görə ikili bir zaman yaşayırsan. O zamanın biri sənin özünə aiddi, biri isə məclisdən qaynaqlanır. Bax, mən bu fikri diktə edərkən masamın üstündə olan xalq şairimiz Nəriman Həsənzadənin «Sirr deyil» şeirinin təsiri altındayam. Hələ 1973-cü ildə yazılmış bu qəribə şeir mənim iç dünyamı bir növü ələdi. Yadıma nələri, kimləri saldı. Xatirələrimin yuxusu qaçdı. Nəriman müəllim yazıb ki:

Mənim sağlığıma içdilər dünən,

Dedi arzuna çat bir nəfər, dünən,

Siz çatın, mən amma çatmayacağam,

Mən heç vaxt arzuma çatmayacağam.

Bəli, sağlıq deyəndə xoş diləklər səsləndirəndə heç kim qarşısındakının nələr çəkdiyini, nələr yaşadığını bilmir, görmür, onu yalnız Allah bilir və bir də sevdiyim. Çünki sağlığa badə qaldırmaq, sağlıq bağışlamaq deyil, arzudu, diləkdi. Neynəyim ki, arzu, diləklə nə sağlıqla ala bilirsən, nə də olan sağlığı qoruyub saxlaya bilirsən. Çünki hər iki halda sağlığın bir sahibi var. O da Allahdı. O sağlığı Allah sevdiyinə, sevgiyə həsr etmək üçün verib sənə. Sənin boynuna düşən isə veriləni, yəni əmanəti ünvanı üçün xərcləmək, sərf etməkdi. Ona görə də bir gerçəyi heç vaxt yaddan gərək çıxarmayasan. Unutmayasan ki, arzuya çatmağın yolu həm də sevdiyindən keçir. Onun dəstəyindən, yəni təbəssümündən, səsinə səs verməyindən, səninlə bərabər olmağından...

Bax, mən bunların içərisində özümü arayıb-axtaranda hiss edirəm ki, hələ də o sevgini, yəni səni bir zirvə, bir ucalıq, bir dünya kimi bütünlüklə fəth edə bilməmişəm. Ona görə də:

Mən indi çıxıb gedəcəm,

Gedəcəm sizdən ayrılıb.

Özgələri ətrafımda –

Görəcəm bir də ayılıb...

Əslində heç getmək istəmədiyim, heç ayağımın üz tutmaq istəmədiyi yerlər, ünvanlar o qədərdi ki. Belə götürəndə dünya böyükdü, amma Nəriman müəllimin təbirincə desəm, mənim arzum hara, getmək istədiyim yer hara, getməyə məhkum olduğum yer hara... Bax, ürəyimə ox kim sancılan da, kürəyimdən vurulan zərbə də bu suallardan qaynaqlanır, bu yaşamdan qidalanır. Bütünlüklə, arzumun, istəyimin ətəyinə çatmayan əlimin sızıltısını, göynərtisini yaşayıram. Və yenə də üz tuturam böyük şairimiz Nəriman Həsənzadəyə:

Mənim arzum hara, daha mən hara,

Xatirə söyləsəm...bu bir yığındır.

Mən arzuma çatsam bədbəxt olaram,

Bəlkə xoşbəxtliyim, çatmamağımdır.

Həqiqətən böyük məntiqdi. Özü də həyatın hər üzünü göstərən məntiq.! Çünki mənim xoşbəxt olacağım an da, yer də mənim xoşbəxt olmağımı qəbul etməyənin özündən, varlığından keçir. O, bir fərd olaraq, bir varlıq olaraq məntiqli bir sual qoyur ortaya. Sual da belədi:

Sənin xoşbəxtliyinə görə mən niyə öz xoşbəxtliyimdən imtina etməliyəm?

Bəli, sual da gerçəkdi, haqlıdı, sual verən də. Amma cavab da gerçəkdi, cavab eşidən də. Burda bircə yol qalıb. O da Allahın iradəsinə söykənib bəxt deyiləni yaşamaq, özü də sevə-sevə. Əvvəlkindən də, həmişəkindən də çox sevə –sevə yaşamaq. Hara getməyindən, harda olmağından asılı olmayaraq. Küsmədən, bezmədən, yorulmadan SEVMƏK!

Bax, onda bu misralar mənim dilimdə yenə təkrarlanacaq:

Bu getmək heç gəzmək deyil,

Küsmək nə də bezmək deyil.

Dözməyim də – dözmək deyil,

Eləcə dözmək sayılıb.

Doğrudu, fikirlərimə şərik çıxmayan da olacaq. Yazdıqlarımı pafoslu bir çıxış kimi də qiymətləndirən olacaq. Bunu qəbul edirəm və təbii sayıram. Ona görə ki, hər kəs öz baxış bucağı ilə, öz sevgisi ilə, öz ürəyi ilə, öz əxlaqı ilə və nəhayət öz ruhu ilə mövcuddu bu yer üzündə. Və deməli hər kəsin də sevgisi özü kimidi, özünə layiqdi. Ona görə də kimin nə deyəcəyi, kimin susacağı önəmli deyil. Önəmli odur ki:

Kim isə, bəlkə də burda susacaq,

nə deyim,

yox, o da müqəssir deyil...

Xoşbəxt olmaq ilə – arzuya çatmaq

mən sizi bilmirəm, məncə bir deyil.

Bu da sirr deyil.

Bəli, bu misralar indiki anımda məni divara söykəyib üzümə oxunan ittiham kimidir. Gerçəkliyin ittihamı. Orda hər şey deyilir. Susmaq da, danışmaq da, indi heç nəyi dəyişmir. Çünki mənim xoşbəxtliyim sənin xoşbəxtliyin deyil... Bu da bütün mənalarda sənin halal haqqındı. Çünki sən öz xoşbəxtliyinin uğrunda, öz inacının və inamının uğrunda israrlısan. Və bu da sənin öz həyat kredondu. Mən isə öz günahını özü çəkməyə məhkum edilmiş bir bəndə. Və bu günah özünün cizgilərini heç harda axtarmayacaq, hardan gəldiyinin izinə düşməyə vaxt sərf etməyəcək. Çünki bu günahın adı da SEVGİDİ! Və o sevgi üçün bütün cəzaları çəkməyə hazıram. Bu kənardan necə görünür, görünsün, birmənalı qərarımdı:

Günah gəzməyin izimdə

Hər şey yazılıb üzümdə.

Qalmışam dərya üzündə –

Kənardan üzmək sayılıb.

Hə, Allah ömür versin, xalq şairimiz, gözəl poetik duyğuların müəllifi Nəriman Həsənzadəyə. Onun «Sirr deyil» şeirinin təsiri ilə bilgisayara diktə etdiyim bu yazımda mən də öz hislərimin sirr olmadığını ifadə etməyə çalışdım. Necə alındı bilmirəm, amma ürəyim və ruhum bir balaca sirkələndi. Sanki onların üzünə bir damcı şeh düşdü.. .

P. S. Bu yazını 2022 -inci ilin sentyabrında yazmışdım... Ustadın Cənnətə köçü məni də xatirələrə çəkib apardı... Arxivimdə ilk qarşıma çıxan bu yazım oldu. Bu şəkil Azad Şuşada - Vaqif poeziya günlərində 2021-ci ildə çəkilib.

Tofiq Əmrahov - ATA, MÜQƏDDƏS VARLIQ!

Wed, 05 Aug 2026 05:36:41 +0000

...Sən indi həyatda yoxsan, ata.

Yetim böyümüşdün. Səni nənəm min bir əziyyətlə boya-başa çatdırmışdı. Ata nəvazişindən məhrum qalsan da, böyüyəndə mənə elə bir ata oldun ki, ömrüm boyu ata sevgisinin istiliyini duydum.

Bu gün mən özüm də atayam, həm də babayam. Övlad sevgisinin də, nəvə məhəbbətinin də nə demək olduğunu artıq yaxşı bilirəm. Amma buna baxmayaraq, səni həmişə Böyük Ata, özümü isə sənin yeriməyi öyrətdiyin o balaca uşaq sayıram.

Səni unutmuram, ata... Unutmaram da.

Qəbrini ziyarət edəndə, övladlarım – sənin nəvələrin başdaşını ehtiramla silib üstünə gülab səpirlər. Mən isə asta-asta yaxınlaşıb əlimi başdaşındakı şəklinə qoyuram.

— ATA!..

Bu bir kəlmənin içində neçə illərin həsrəti, sevgisi, nisgili yatır...

Çoxdandır yollarına baxıram.

Niyə gəlməyirsən bizə, ay ATA?

Çoxdandır gəlmirsən yuxuma...

Heç olmasa bir gecə gəl yuxuma. Gəl, həmişəki kimi üzümə baxıb gülümsə. "Oğlum..." deyə məni çağır. Mən də yenə o körpə uşaq kimi sənə sarılım, qəlbim bir anlıq da olsa rahatlıq tapsın.

Bilirəm, geri dönüşün yoxdur. Amma bilirəm ki, insan yalnız unudulanda ölür. Sən isə heç vaxt unudulmayacaqsan.

Sən mənim qəlbimdə, dualarımda, xatirələrimdə, övladlarımın və nəvələrinin sevgisində həmişə yaşayacaqsan.

Sən mənim qəlbimdə həmişəyaşarsan, ATA!

Çoxdandır gəlmirsən yuxuma...

Heç olmasa gəl yuxuma...

Gəl, ATA...

Xatirə Rəhimbəyli - SALAM

Wed, 05 Aug 2026 05:36:40 +0000

Üzü o tərəfə, könlü bu yana

Ay iki arada qalan ey, salam.

Yığval tərsə düşüb yol düz gəlməyib

Ürəyi həsrətdə solan ey,salam.

Gəzir aralıqda qatı duman çən,

Eh, nə bu mən mənəm, nə də o sən sən

Ürəyim eşitdi ürəyin verən

Allah salamını...Salam ey,Salam!

Hər açıln sabah sabah olmur ki,

Quruca bir salam günah olmur ki...

Hər qəlbin salamı , Segah olmur ki,

Ürəyim inlədi:" Balam ey..." Salam.

Eh gəlirsiz gəldi bu gidi gərdiş,

Ürək dərd çəkməyi eylədi vərdiş,

Salamın qurusun, salamsız dərviş,

Eylədin ruhumu talan ey... Salam

Ayaz Arabaçı - Olanlar...

Wed, 05 Aug 2026 05:36:37 +0000

Özlərinə başı qarlı dağ deyir,

Adicə bir yulğun kolu olanlar.

Günümüzü göy əskiyə düyüblər,

Yamanlığın sağı-solu olanlar.

İnananlar hapa-gopa, azalır,

El-el itir, oba-oba azalır,

Qucaq-qucaq, topa-topa azalır,

Sabahına ümid yolu olanlar.

Hansı köpün küləyini boşaltsın,

Hansı yükdən kürəyini boşaltsın,

Gedib kimə ürəyini boşaltsın,

Min-min dərdnən qəlbi dolu olanlar.

Aır-ağır fikirlərə dalmışıq,

Səsimizi içimizə salmışıq..

Niyə belə topal kimi qalmışıü,

Niyə belə əli-qolu olanlar.?

Bəyənmir də,zordu yəni, bəyənmir

Danışanda səni-məni bəyənmir,

Qızılgülü, yasəməni, bəyənmir,

Əsli-zatı ayaqyolu olanlar..

Məmməd Qədir - Görünür dünyada çox yubanmışam

Wed, 05 Aug 2026 05:52:42 +0000

Bu gün kəndimizə bayrama getdim.

Kaş getməz olardım, qübar bağladım.

Əvvəl məzarlığı ziyarət etdim,

Anamın qəbrini öpüb ağladım.

Gördüm atam bir az qəzəbli baxır,

Xalam, dayılarım üz çevirirlər.

Üzümə gül üzlü cavanlar çıxır,

Məndən təsbeh kimi söz çevirirlər.

Hamı təbrik edir, əhval soruşur,

Çoxu görmədiyim oğul- uşaqdı.

Duyuram, arxamca aləm qarışır,

"Gorbagor ölməyib, bu hələ sağdı"?

Çoxun tanımayıb güman edirəm,

Filankəs nəslinə bənzəyir üzdən.

Əslini, kökünü tanıyıram mən,

Birini yerişdən, birini sözdən.

Torpaq həmənkidi, kənd də həmənki,

Bəs niyə adamlar yada çevrilib.

Tanıdığım kəslər qeyb olub sanki,

Daş üstə bir sətir ada çevrilib.

Çoxusu burdadı mən tanıyanlar.

Kəndim bura imiş, indi qanmışam.

Kəndində kəndinə yad olan anlar,

Görünür dünyada çox yubanmışam...

Səni Qəlbimdən Çıxarım Necə - Zəka Vilayətoğlu

Wed, 05 Aug 2026 05:36:38 +0000

https://www.youtube.com/embed/T0-RlNCBvzk" width="640">

Rafiq Yusifoglu - HƏLƏ Kİ

Wed, 05 Aug 2026 05:36:35 +0000

Başımın üstündə şimşəklər çaxır,

Xoş ətir gətirir səhər yelləri.

Çat-çat ürəyimə yağışlar yağır,

Köksümdə çağlayır sevgi selləri…

Könlü göydə olan baxmaz aşağı,

Zamanın selləri axıb, durular.

Gözümdə bərq vurur iman işığı,

Hələ ki, qəlbimdə sevgi nuru var…

Bir eşq ocağıyam, çətin sönəm mən,

Sanma ki, dünyanı tərk eləyirəm.

Ulu Yaradanın sevgisini mən

Hər gün zərrə-zərə dərk eləyirəm…

Ömrümə nur saçan eşq günəşim var,

Zərrəsi əvəzdi zərə, altuna!

Hələ yer üzündə xeyli işim var,

Köçmək istəmirəm yerin altına…

Hələ ki, his etmir sevgi çırağım,

Nə yerdən, nə göydən doya bilirəm.

Çox şükür, hələ ki, insan olmağın

Şirin ləzzətini duya bilirəm.

Özümü nahaqdan öyə bilmərəm,

Qəlbimdə yer yoxdu fəğana, aha! –

Sabah nə olacaq, deyə bilmərəm,

Bu gün bəxtəvərəm, şükür Allaha!

20.07.2021

Ramiz Qusarçaylı - Süni mayalanma

Wed, 05 Aug 2026 05:53:31 +0000

Artır tində, dalanda süni-süni ...xanalar,

Cəh-cəh vurur efirlər bülbüllü güllərindən.

Süni mayalanmadan günah doğar “ana”lar

Ər bitməz, ər göyərməz fərari döllərindən.

Görüşlər süni-süni,

öpüşlər süni-süni,

Alışlar süni-süni,

verişlər süni-süni,

Üzdə süni gülüşlər,gülüşdə süni səslər,

Süni-süni baxışlar,süni-süni nəfəslər,

Süni sığallanmalar,süni qucaqlaşmalar,

Süni havalar üstdə şıdırğı ağlaşmalar,

Süni ayrılıqların kefindən məst olmalar,

Yalandan bayılmalar,yalandan süst olmalar...

Qoyunçuluq ferması,

oyunçuluq firması,

Düyələr süni-süni,

cöngələr süni-süni...

Adamçılıq ferması,

avamçılıq firması,

Gəlinlər süni-süni,

yengələr süni-süni...

Süni-süni mollalar,nigahlar süni-süni,

Süni-süni villalar,günahlar süni-süni...

Süni-süni dodaqlar,

süni boyalanmalar,

Süni-süni qucaqlar,

süni həyalanmalar,

Süni-süni yataqlar,

süni mayalanmalar...

Azman Vətən, ər Vətən, kim atır bu daşları,

Kimin külündən keçib tüstülənir ocaqlar?!.

Yoxsa bir əraziyə yığıb bu “döldaş”ları,

Soysuz törəmələrdən Vətən yaradacaqlar?!.

Hər tində, hər dalanda süni-süni ...xanalar,

Cəh-cəh vurur efirlər bülbüllü güllərindən.

Süni mayalanmadan kişi doğmaz analar,

Ər bitməz, ər göyərməz fərari döllərindən..

BİRCƏ SƏN QALIBSAN, BİR DƏ EŞQ QALIB - Vasif Süleyman

Wed, 05 Aug 2026 05:36:41 +0000

Dünyanın o başı nə yaxın imiş,

Gözlərə görünür sonlar, İlahi!

Arxada xatirə, öndə ölüm var,

Heç nəyə yaramır yanlar, İlahi!

Qaytaraq nə varsa yerindir, yerə,

Gah göyə qarışır, gah da sirr, yerə.

Eşqdən yananları topla bir yerə,

Onlar bir-birini anlar, İlahi!

Hamı gedəridi, indi seç, qalıb,

Nələr ödənməli, birə-beş qalıb.

Bircə sən qalıbsan, bir də EŞQ qalıb,

Getdi nə paşalar, xanlar, İlahi!

Ağaevli Əli Hacı -Açıb dilimin qapısın

Wed, 05 Aug 2026 05:36:34 +0000

Açıb dilimin qapısın,

Gərəyimə söz götürdüm !

Üzümə üz bağlamadım,

Bir üzümlə döz götürdüm !

Açdım yaxasın gecənin,

Qaçdı yuxusu gecənin !

Alıb qoxusun gecənin,

Sabahıma köz götürdüm !

Bu,yollar düzə yaxılıb,

Yol da gözümdən yıxılıb !

Sinəmdəki dağa çıxıb,

Dağ başından düz götürdüm !

Çaldı sazın,dedi ozan

Söz ilə yeridi ozan !

Bəlkə,sözdü bəxti yazan,

Söz haqqımdan üz götürdüm !

Süleyman Abdulla - BƏS NECƏ QALMISAN...

Wed, 05 Aug 2026 05:36:37 +0000

Bu adı vətənin nəyi bizimdir,

Yeni nağılmı var qulaq asmağa?

Nə səcdə etməli, nə inanclı pir,

Bir qarış yer yoxdur ayaq basmağa.

Belə də adamın yanır ciyəri,

Bir ovuc su hanı sərinləməyə...

Cəhənnəm odu var və zaman şəri

Kim aldı dünyanı sərinləməyə?

Ədalət maşını çəkir cılxa ət,

Vaxtın dönən çarxı qara dişlidir.

Bir sümük, bir dəri qalıbdı millət,

Canın çıxmağı da ödənişlidir.

Nə əli, nə səsi çatmaz Allaha,

Çəkər həyatını qəza şəklində

İzini özünə satarlar baha,

Cərimə adında, cəza şəklində.

Kredit alanın yaşı olmaz yüz,

Ömründən kəsirlər sələmi ilə...

Yazırlar, pozurlar gecə və gündüz,

Hansısa işbazın qələmi ilə...

Yerin hakimidir göylə gedənlər,

Haqqı olmayana haqq ödəyərsən.

Qaragözlü imiş tələb edənlər,

Düşür gözlərinə ağ, ödəyərsən.

Başında çatlayır hər qəza, qədər,

Fikirdən-zikirdən çatlayır başın.

Daşdan-daşa dəyər çoxaldıqca şər,

Nə başın suçu var, nə dəyən daşın.

Muzdurun ovcunun qabarı hədər,

"Ədalət" eyləyib ağ, ödəyərsən.

Matın quruyur ki, bu vaxta qədər,

Bəs necə qalmısan sağ, ödəyirsən...

SÜLEYMAN ABDULLA

O Gözlərində - Zəka Vilayətoğlu

Wed, 05 Aug 2026 05:36:35 +0000

https://www.youtube.com/embed/6Bd9ubHnORw" width="640">

Əlisəfa Azayev - MƏRMƏR BƏDƏN

Wed, 05 Aug 2026 05:36:40 +0000

İsməli kişi şəhərə elə-belə, oğlugilə gəzməyə gəlmişdi. Bekar vaxtlarında küçəyə çıxıb gəzinərdi. Bu dəfə isə “Memar Əcəmi” stansiyasından düz “Gənclik” stansiyasına kimi gedəsi oldu. Oradan da heç avtobusa əyləşmədən, pay-piyada Ayna Sultanovanın heykəlinə kimi...

Baharın xoş günü idi. Beləcə gəzinməkdən ləzzət alırdı. Xüsusilə onu maraqlandıran şəhərdə son illərdə görülən işlər, çəkilən yollar, tikilən təzə körpülər, yaraşıqlı binalar, salınan gül-çiçəkli göz oxşayan yaşıllıqlar idi... Bu an diqqətini Avropa üslubunda tikilmiş hündür, iri sütunlu, tağlı bir bina cəlb etdi. Ora yaxınlaşanda reklam xarakterli gördükləri da qeyri–adi idi. Elə ilk növbədə gəlib-gedənlərin baxması üçün qoyulmuş ağ mərmərdən olan çılpaq qadın heykəlləri. Bir-ikisinin ayıb yeri yenə heç olmasa yarpaqla görünməz edilmişdi. Biri isə lap anadangəlmə, lümlüt idi. Özün saxlaya bilməyib dilləndi:

Allah!.. Allah!.. Buranı işlədənin anası-bacısı yoxdu bəyəm?!.

Bu sözləri deyə-deyə maraq üçün içəri girəndə pörtüb qızarmış bir gəlin gördü. Soruşdu:

Qızım, bu heykəllər satılıq üçündü.
Bəli, əmi...
Bunun birinin qiyməti neçəyədi ki?

Gəlin arada tutulan, sıxılan kimi olsa da, dedi:

Bilirsiz, mən satıcı deyiləm. İndi gələr... Mən burada xidmətçi işləyirəm. Maraqlanırsızsa, deyim də... Məncə, onların biri on dört-on beş min manatdı.

Kişi dərhal ürəyində həmin rəqəmi öz mal-qarasının qiyməti ilə müqayisə elədi. Lap çaşıb qaldı. Camışın, inəyin, qoyunların da qiymətindən baha... Dilxor halda dilləndi:

Bunu hansı abırlı aparıb qapısına qoyacaq?!.

Gəlin gülümsədi:

Niyə, alanlar var...

Sanki kişi bu an bir qəribəlik hiss elədi. Mərmər heykəl eynən bu xidmətçi gəlinə oxşayırdı. Soruşdu:

Adın nədi, qızım?...
Qaratel...
Ancaq o heykəl sənə oxşasa da, ağbənizdi...
Elə mən özüm də...

Kişi söhbəti uzatmaq istəmədi. Gəlin üzlər görmüşə oxşayırdı. Pıçıldadı:

Yoxsa, bəyənmisən? Tamahın düşüb?...
Ay qız... Qızım yerindəsən. Ağzına gələni danışma.
Xoşuna gəlmədi?
Dedim ki, sakit ol da...
Elə o özü... Mənəm də... Heykəltəraş baxıb, mərmərdən yonub...

Kişi sanki bu sözlərdən uçundu... Bu dünyada yox, nağıllar, ulduzlar aləmində idi... Sanki bu dəqiqə bu gəlini qamarlayıb, öpüb-oxşayacaq, sığallayacaqdı...

Ancaq yenə də abrına büküldü. Sanki bir andaca göyün yeddinci qatından yerə düşüb, həminki adam olub səsləndi:

Hara getsə, biz azərbaycanlıyıq axı. Avropa dəyərlərinə bu qədər önəm vermək nəyə lazımdı.
Gözəllikdi də...
Olmaz belə gözəllikdən...

Gül-çiçəyini aç qoy çöldə, sonra da de, inad elə ki, bu gözəllikdi...

Almırsan alma da... Sənə məcburi heykəl satan var?
Bəs bizim əxlaq, dəyərlər?!. Belə şeyin beləcə üzü küçəyə reklam olunması düz deyil axı.
Gözlərini yum keç...
Məni lağ edirsiniz?!
Lağ nəyə edirəm, ay əmi...

Gəlinin belə baməzəliklə ona əmi deməsi də kişiyə acıq getdi. Səsləndi:

Bu ticarət, alver etmək deyil, camaatı pozmaq, pozğun yola sürükləməkdi...
Yox a...
Hə...Bəs nə...
Bilməmişik ki... Bundan sonra çadralı gəzərik.

Demə, onların söhbətini müdir bayaqdan eşidirmiş. Otağından sanki yaralı pələng tək çıxdı:

A kişi, nə yekə-yekə danışırsan?! Sən heykəl alansan?! Çıxıb gedə bilməzsən?! Nə baş-gözümüzü ağrıdırsan?!

İsməli kişi bu yoğun, köntöy adamı süzərək sakit halda dedi:

Sakit ol, a bala... Sən hələ uşaqsan, duzagedirsən.

Müdir yaralı adam kimi bağırdı:

Bu sözləri mənə deyirsən də?!.
Bəli sənə!
Rədd ol buradan!
Bağırma, ə!... Qaban deyilsən!...

Oradan da qəzəblənmiş halda hüquq məsləhətxanasına gəldi. İçəri girmək istəyəndə cavan oğlan dedi:

Əmi, sizə kim lazımdı?
Vəkil...
Nə işiniz var?
Özünə deyəcəyəm də...
Bir sözünüz varsa, sorğu-sual üçün on beş manat ödəməlisiniz.
Yaxşı, ödəyərik... Qoy bir vəkillə görüşüm.

Vəkillə görüşəndə ona dərdini danışdı. Məhkəməyə şikayətçi olacaqdı. İddia ərizəsi yazılmalı idi. Vəkil də bir xeyli rəqəmi qaldırdı. Əlli manat verim oradan canını güclə qurtarsa da, iddia ərizəsini yazdıra bilmişdi. Əlində idi.

Hakim baməzə bir adam idi. Ərizəsini oxuyub gülümsər halda dedi:

A kişi, bizim artıq yaşımız keçib. Belə şeylərə baxmaq indi cavanların işidi.

Kişi kükrədi:

Yox!.. Siz məni düzgün başa düşmədiniz. Vəkil ora nə yazıb? Bəlkə, fikrimi formalaşdıra bilməyib. Mən demək istəyirəm ki, sahibkar olanda nolar, adamlarla bir az mədəni rəftar eləsin... Sonra da ki, heç yeridi. Çılpaq bədənli heykəlləri yığıb üzü küçəyə...
O da pul qazanmalıdı da...
Belə?! Bu yolla?!.
Yaxşı-yaxşı... Sizi başa düşdüm...

İsməli kişi yenə də öz sevimli sözlərini təkrar etməyə, deməyə başladı:

Cənab hakim, vallah-billah məni düzgün başa düşün. Bunun anası-bacısı yoxdu bəyəm, bu belə abırsızlığı edir?! Heç özüm üçün demirəm, o yolla qız-gəlinlər də keçir axı...

Hakim yenə də zarafata keçdi:

A kişi, heç televizora baxmırsan?
Baxıram... Hansı kanal xoşuma gəlmədi, çevirirəm. Burada isə mümkün deyil axı...
Yaxşı... Necə lazımdı baxaram bu işə. Çağırışı gözləyin. Telefon nömrəni də ərizəndə göstərərsən...
Göstərmişəm...
Çox yaxşı...

Kişi gedəndən sonra hakim dərhal mağaza müdirini yanına çağırtdırdı. Onunla ətraflı söhbət elədi. Müdir qeyzləndi:

Qoca olanda nolar ki, lap ağ elədi də... Onun bu söz-söhbəti bizim də imcimizə ziyandı axı...

Hakim yenə baməzəliklə dilləndi:

Sənə də Allah kömək olsun mərmər heykələ baxır, qoy baxsın da. Bəlkə cavanlıqda belə şeylər görməyib...

Hakim maraqlandı, mağaza müdiri həmin heykəllərin telefonundakı şəkillərini ona göstərəsi oldu:

Bax bunlardı.

Hakim aran şəkillərə baxa-baxa dilləndi:

Ə, kişini nə qınayasan, bunlar hamısı adamı hərarətləndirəndi də... Doğrudan, heykəltəraş onu xidmətçi gəlinə baxıb yaradıb?
Hə... Birbaşa naturadan...
Onları bura çağır...
Bura?!
Bəli-bəli... Bəs bu heykəli bura necə gətirəcəyik?

Mağaza müdiri lap susub, çaş qaldı. Bilmədi ki, hakimə nə desin:

Onlar çox ağırdılar... Ağzınızda mərmər deyirsiniz... Hər biri üç yüz-beş yüz kiloqramadəkdir... Bəlkə də, daha çox...

Hakim nə düşündüsə, fikirli halda dedi:

Demirsiz ki, elə o xidmətçi qadının... Qaratelin oxşarıdı?
Bəli...
Özü gələcək də...

Hakim bu günün işini səhərə qoymağı xoşlamırdı. Kişi də rayondan gəlmişdi. Aradan çıxa bilərdi. Həm də ona çox narahat adam təsiri bağışlamışdı. Yuxarılara yazıb-poza bilərdi. Odur ki, xidmətçi qadınla, heykəltaraşı dindirəndən, onları təlimatlandırandan sonra, zəng çalıb kişini çağırtdırdı. Onlara da dedi:

Ciddi olun. Bu balaca məsələ deyil. Müharibə iştirakçısı, veteran adamdı. Heç nədən bəlaya düşə bilərik...

Sonra yenidən üzünü müdirə tutub dedi:

Ə, qoyaram baxsın da... Bəlkə, elə dul imiş... Heç olmasa bu xidmətçiyə də sahib durardı, onun bəxti açılardı.

Müdir gülümsədi:

Ona pis baxmırıq...

Xidmətçi qadın qımışdı:

Mən çox razıyam...

Heykəltəraş səsləndi:

Cənab hakim, heç o heykəli yonanda mən bu qədər həyəcanlanmamışdım.

Hakim maraqlandı:

Sən onu yonanda bu da saatlarla çılpaq qarşında əyləşdi də...
Əlbəttə ki...
Lap lüt anadangəlmə?
Hə... Ona bunun üçün xüsusi haqq ödənilirdi...

Hakim əlacsız qalıb xanımdan da soruşdu:

Düz deyir?
Bəli...
İndi kişi gələndə... Yarım olsa belə soyuna bilərsiz?
Niyə soyunmuram ki...

Müdir gülümsəsə də, daha bir söz demədi, başını buladı. Veteran içəri girib, heyrət içində onlara baxaraq səsləndi:

Bunlar hamısı buradadı ki...
Bəli... – deyə hakim ona əyləşmək üçün yer göstərəndən sonra, hərəyə bir stəkan çay gətizdirdi.

Əslində onun əsas məqsədi işə baxmaq yox. O kişini sakitləşdirib, o ərizəni bağlamaq idi. Bu iddianı icraata qəbul etsəydi, acı bağırsaq tək uzanıb gedəcəkdi. Özü də həmin mağaza müdirindən əlli min təzminat istəyirdi. Hansı ağılsız vəkil isə yazmışdı da.

Hakim kişidən soruşdu:

İddia tələbinin üstündə qalırsan?
Əlbəttə ki...
Bəlkə, bu rəqəmi beş minə endirək.
Niyə ki?!. Kasıbdılar bəyəm? Hər heykəli on dört-on beş minə satırlar...
Onun mətləbə nə dəxi?!
Var...

Müdir özünü saxlaya bilmədi:

Ağ eləmə, kişi...
Sən sus!.. Bura da mağazan deyil ki, xoruzlanasan... Ə, bilirsən mən kiməm?! Katib rayona gələndə mənimlə görüşmək üçün şəxsən mənim briqadama baş çəkərdi.

Hakim arada sülh yaratmağa çalışdı:

Yaxşı, indi olub da... Barışın getsin... Barışıq sazişi bağlayın.
Yox... – deyə kişi inad etdi.

Hakim əlacsız qalıb arada fasilə elan elədi. İkilikdə qalanda mağaza müdiri Yavərə dedi:

Canım üçün, bu çox çətin adamdı. Möhkəm ilişmisən...

Müdir istilənən kimi oldu:

Görün də...
Bilirsiniz, veterandı... Arada qanqaraldıcı hərəkət, təhqir məsələsi də var... Belə getsə gərək xüsusi qərardad da çıxarıb, araşdırılması üçün prokurorluğa göndərək. Həkimdən kağız da çıxartdırıb ki, əlbayaxa olmusuz, qolu əzilib...

Mağaza müdiri hakimin bütün şərtlərinə razı olmuş kimi otaqdan çıxdı... Arada Qarateli də yanına çağırıb dedi:

Soyun deyiləndə... Lap acıqla çılpaqlan. Bəlkə, bu köpəyoğlu kişinin gözləri doya...
Yaxşı... Oldu... – deyə qadın yaşına yaraşmayan bir hərəkətlə əzilib-büzüldü...

Həqiqətən də, onun gözəl boy-buxunu, bədəni vardı. Sanki ona heç əl vurulmamış, yetgin bir qız idi. Yeyilməli ağ almanı, sulu şaftalını xatırladırdı...

Hakim onları çağırtdırdı. Yenidən içəri keçib, öz yerlərində əyləşdilər. Hakim Qaratelə üz tutaraq dedi:

Bacı gəl də... Bu işdə əsas simalardan biri elə sənsən... Daha heykəli bura gətirə bilmədik. Onsuz da o da sənə baxılıb düzəldilib də...

Müdir yenə gülümsədi:

Hə...

Heykəltəraş vaysındı:

Allah bilir ki, onu düzəldincə nə kimi əziyyətlər çəkmişəm.

Hakim səsləndi:

Gözəllikdi də...
Olmaz belə gözəllikdən! – deyə İsməli kişi sanki fırtına qopartdı, – bunun o boyda döşü, əzaları var?!.

Bu an heç təklif olunmadan Qaratel qarşıya çıxıb səsləndi:

Yekə adamsan, a kişi... Qadın ona əzab verən kişini yox, ona rişğənd edəni heç vaxt bağışlamaz...
Yaxşı, elə isə soyun...

Bu sözləri kimin dediyin bilmədilər. Qadın o an soyunmağa başladı... Hakim lap istilənən kimi olub dilləndi:

Bax gördün, a kişi...
...
Bu döşləri...
...
Bu əzaları...

Kişi bu an xəcalətli halda başını tutub səsləndi:

Cənab hakim, qurban olum sənə... Ona de paltarını geyinsin... Ağzım da orucdu... Məni şərə, günaha salmasın...
İstəyirsən lap apar da... Özün də dedin ki, dulsan... Tək yaşayırsan...
Allah eləməsin, mən beləsi ilə yaşaya bilmərəm! Bu hansı millətin övladıdı?!. Haylardan deyil ki?!.
A kişi, sən onun milliyətini neyləyirsən?! Əsas mala fikir ver...

İsməli kişi dərhal da barışıq sazişinə imza edib, hövlənək, həyəcanlı halda otaqdan çıxanda, hakim müdirdən aldığı pulu onun cibinə basdı:

Bu da yol pulun, veteran...
Sağ olun...
O şəkillərdən birini çıxartdırmışam. İstəyirsən bunu da götür, özündə yadigar saxlayarsan...
Sən Allah rədd elə onu... Hamısı qurban olsun sənin bu şirin dilinə, qayğıkeşliyinə... O kobuda de ki, mağazaya gələnləri adam kimi qarşılasın.
Bəs heykəllər?...
Daha bunu özü bilər. Deyirsiz gözəllikdi... Olsun da...

İsməli kişi rayona gələndən gördüklərini, şahidi olduqlarını hamıya danışır, hakimi öyürdü: “Ə, canım üçün bunun piryomuna, iş üsuluna bax da... O cürə gözəl-göyçək xanımı soyundurtdu... Dedi ki, kişi bax da, nə qədər könlün istəyir... Gözəllikdi də... Qadın da əsl mərmər bədən...

Lürən məktəbinin məzunu rekord qırıb

Wed, 05 Aug 2026 05:36:36 +0000

Lürən kəndi Masallının əhalisi elə də çox olmayan orta yaşayış məskənlərdən biridir. Doğrudur, bu məkan elə balaca olmasa da hər halda Ərkivanla, Boradigahda, Alvadıyla, Əurmandalıyla, Qəriblərlə müqayisədə kiçik guşədir. Həm əhalisi, həm də ərazisi. Lakin 2025- 2026 -cı tədris ilində F. Şükürov adına kənd məktəbinin məzunu Rəvan Cəbiyev əməlli - başlı təkcə öz adına deyil, eləcə də bu təhsil ocağının adına əməlli - başlı şan - şöhrət gətirib. Tələbə İmtahan Komissiyasının IV qrupunda imtahan verən Rəvan 670 bal toplayaraq məktəbin şərəfli tarixində rekordçu məzun olmuşdur.
Çox təvazökar və utancaq təsir bağışlayan gənc artıq Tibb universitetinin tələbəsidir. Onun öz uğurları barədə fikirləri maraqlıdır:
-Yüksək nəticəmə görə ilk növbədə doğma müəllimlərimə və valideynlərimə minnətdaram. Çünki həmişə yaxşı oxumuşam. Buraxılış imtahanında 273 bal, qəbul sınaqlarında ilk cəhddə 383 bal, ikinci cəhddə isə 397 bal topladım. Beləliklə, ümumilikdə 670 balla qiymətim dəyərləndirildi. Xoşbəxtəm. Axı, mən həmişə fənn olimpiadaların qalibi kimi Masallıda finalçı olmuş, fəxri fərman, diplom almış, birincilik qazanmışam. Bakı şəhərində keçirilən yarışlarda mükafatçı olmuç, kənd məktəbinə ölkə birinciliklərin, qalibi qismində qayıtmışam. Bax, indiki uğurumun kökündə bu amillər durur.
Onu da deyək ki, Rəvan Cəbiyev ziyalı ailəsində yetişmişdir. Atası həkim, anası isə tərbiyəçi pedaqoqdur. Necə deyərlər, bütün ailələri müəllimliklə çörək tapıb. Hər iki babası, nənəsi, əmisi və başqa qohum - əqrəbaları. Əlbəttə, bu ənənəvi kömək təsirsiz ötüşməyib. Rəvan əmisi Tural müəllimi ayrıca qiymətləndirir. Çünki bu peşəkar fizik öz fənninin dərin bilicisidir və qardaşı övladını da vacib dərsindən yaxşı hazırlayıb. Rəvan çətin fizika fənnindən heç vaxt büdrəməyib, həmişə ən yüksək hədəflərə çatmağı bacarıb. Belə bir diqqətin və qayğının sayəsində Rəvan mütəmadi surətdə Lənkəran - Astara Regional Təhsil İdarəsində keçirtdiyi, Zəfər - olimpiadalarının hər il ardıcıl qalibidir.
İndi Masallıda hər kəs vaxtilə görkəmli pedaqoq Əlabbas Talıblının direktorluq etdiyi Lürən kənd məktəbinin rekordçu məzunundan ürəklə danışır, o kişinin ruhuna rəhmət oxuyur. Təhsil müəssisənin inkişafında sonrakı nəslin qabaqcıl nümayəndəsi İltimas Nəzərovun da xidmətləri danılmazdır. İndi meydan Rəvan kimi yeniyetmə gəncindir. Yəqin ki, on illər boyunca yuxusuz gecələr keçirən Rəvan gələcəkdə ən yaxşı həkim kimi el- obasının da sevimlisinə çevriləcək, tanınmış mütəxəssis olacaq. Buna şübhə ola bilməz. Nəticə respublikada yüksək sayılır.
Bizə isə bu sözləri demək qalır: Uğurların bol olsun, rekordçu məzun, Rəvan bala!

Ağacəfər Həsənli

Aləmzər Sadıqqızı - Diqqət!!!

Wed, 05 Aug 2026 06:04:56 +0000

Əziz dostlar!

Mən artıq o dəhşətli ağrılardan qurtarmişam...Təbii ki, o boyda ayaq kəsilib ağrı da var narahatlıqlar da...Məqsədim özümdən danışmaq deyil. Sizə gözəl bir həkimdən danışmaq istəyirəm...Saf hospitalın damar cərrahı Üzeyir həkimdən.. Bəlkə inanmayacaqsız Səhiyyəmizin bu bərbad dönəmində bu qədər xəstələrin ağrisı ilə yaşayan, bütün ruhu ilə, tükənməz enerjisi ilə pasientlərin hər cür mənada duyan ,onlara dayaq olan gözəl bir həkim!

Bu bir illik ağrılarımın,əzablarımın ən yaxşı tərəfi o oldu ki, belə bir gözəl insanı tanıdım! Saf hospitalın butün tibb işçiləri o qədər mehriban ,qayğıkeş xəstələrə öz doğması kimi baxır ki, mən inana bilmirdim... Allah kimsənin yolunu xəstəxanaya salmasın...Ancaq ayaqlarinızda problem varsa heç tərəddüd etmədən Üzeyir həkimi seçə bilərsiz...

Dediklərimə özünüz də şahid olacaqsız...

Mən o xəstəxanada qaldığım bir həftədən çox müddətdə gördüyüm yüksək dərəcədə tibbi yardım üçün, doğma münasibət üçün Sağ xəstəxanasının baş həkimi başda olmaqla butün tibbi heyətə xüsusi ilə də həkimim Üzeyir bəyə ürəkdən təşəkkür edirəm! Sizlərə də sağlamlıq arzulayıram!

Əziz dostlar, mənə Maddi, mənəvi dayaq olan bütün gözəl dostlarıma ürəkdən təşəkkür edirəm! Allah hamınızdan razı olsun!

Sevil Azadqızı - BİR AZ UZAQLARA GETMƏK İSTƏDİM

Wed, 05 Aug 2026 05:36:40 +0000

İllərdir ürəyim yara bağlayıb,

Səssizcə qəlbimdə səni səslədim.

Yolların sonunu sənə bağlayıb,

Bir az uzaqlara getmək istədim.

Səma dənizində üzür gəmimiz,

Dumanlı üfüqdə itir izimiz,

Uçub uzaqlara getmək istədim.

Sükutun səsini dinləyirəm mən,

Divarlar danışır sənin dilində.

Bir payız yarpağı düşür çiynimdən,

Solan ümidlərin sönən külündə.

Məsafə dediyin nədir ki, canım?

Ruhum nəfəsinlə nəfəs alandır.

Sənsiz keçən hər bir anım, zamanım,

Boş bir təsəllidir, acı yalandır.

Uzaqlar çağırır, gedə bilmirəm,

Çünki hər addımım sənə qayıdır.

Daha ayrılığı çəkə bilmirəm,

Bil, bu dərd ömrümün ağrı payıdır...

Nəriman Həsənzadə - Azadlıqdı məramımız

Wed, 05 Aug 2026 05:36:35 +0000

Nəriman Həsənzadənin Əbülfəz Elçibəyə xitabı

Bu günlərdə dünyasını dəyişən Xalq şairi Nəriman Həsənzadəni həm də 1992-ci ilin mayında "Azərbaycan" qəzetində çıxmış bir şeiri ilə xatırlayıram.

Prezident seçkisi kampaniyası dövrü idi. Nəriman Həsənzadə prezidentliyə namizəd Əbülfəz Elçibəyə xitabla şeir yazmış və qəzetdə dərc etdirmişdi.

Şeirin ilk və son bəndi 16 yaşımıdan bu günədək kəlbəcərli günlərdən yaddaşımdadı...

İndi baxdım, şeir N.Həsənzadənin 2022-ci ildə nəşr olunmuş "Seçilmiş əsərləri - I cild" kitabına daxil edilib.

Hər ikisinun ruhu şad olsun!

Şuşa yolu buz bulaqdı, çeşmәdi.

Çeşmәlәrdәn şuşalılar içmәdi.

Şux balalar bir-birindәn seçmәdi,

Şәhidlәrin sırasında, Elçibәy.

El var, elin arxasında, Elçibәy.

Gәlin gördüm, baxışından utandım,

Xalı gördüm, naxışından utandım,

Ana gördüm, qarğışından utandım,

Oğul deyib mәlәyirdi, Elçibәy,

Göy yerә od әlәyirdi, Elçibәy.

Havanı sıx, Azәrbaycan qanı var.

Bir canında mәrdin neçә canı var?!

Döyüşdә bir әbәdiyyәt anı var,

– o anları seçәn seçir, Elçibәy.

Vәtәndәn yox, candan keçir, Elçibәy.

Xәbәr verәn xәbәr almır, nә qaldı?

Aman Allah! Qarabağ kimә qaldı?!

Malıbәyli, Əlibәyli, Daşaltı...

Qarabağda talan oldu, Elçibәy,

Satan oldu, alan oldu, Elçibәy.

Get Laçını, Xocalını al, oğul,

Ötәnlәri bir dә yada sal, oğul.

Bir Qarabağ şikәstәsi çal, oğul,

Darıxmışam Qarabağsız, Elçibәy,

Oda düşdük haqlı-haqsız, Elçibәy.

Yunus İmrә Elçibәyin әzbәri,

“Bir bәn vardır,– deyir– bәndәn içәri!”

Ruh ömürlük, ömür özü köçәri!

— Sәngәrdәdi şeir-sәnәt, Elçibәy.

And içibdi bir mәmlәkәt, Elçibәy.

“Külli Qarabağın abı-hәyatı,

Nәrmü-nazik bayatıdır, bayatı...”

Bir millәtin getdi soyu, soyadı,

Ey Vidadi imanımız, Elçibәy.

Azadlıqdı mәramımız, Elçibәy.

(2 may 1992)

Rəfail Tağızadə - Sahilin tənhalığı

Wed, 05 Aug 2026 05:36:38 +0000

Bizim dənizimiz uzaqda qaldı,

coşqusu, səs-küyü, pəsi uzaqda.

Bu sükut haradan çökdü dənizə?

Səni səsləyənin səsi uzaqda.

Görüb boş sahilin tənhalığını,

daha ləpələr də sahilə gəlmir.

Nə iz var yumağa, nə də ayaqlar.

Qumlu sahilləri kimlər ayaqlar?

Qayalar lal-dinməz, çəpiksiz qalıb,

balıqçı nə vaxtdı balıqsız qalıb.

Suları gəmisiz, qayıqsız qalıb,

Ay da hücrəsində yuxuya dalıb.

Balığı, dalğası, həvəsi yoxsa,

səni səsləyəcək nəfəsi yoxsa,

sənə yüyürəsi ləpəsi yoxsa,

axı bu dənizin nəyi dənizdi?

Sənsiz bu dənizin nəyi dənizdi.

Könül Nuriyeva - Gəl, bir kəng gecəsinə şeir yazaq...

Wed, 05 Aug 2026 05:36:38 +0000

Gəl, bir kəng gecəsinə şeir yazaq,

unudaq yaşananları,

gəl, niyə uzaqda durubsan?

Nazlı dayanıbsan,

üstəlik də saçlarını burubsan…

Bu daşlı həyəti,

oxuyan quşları,

dünənə atılan daşları

bir də yaşayaq,

Qaranlıqda nə gözəl görünürmüş həyat…

Ürəyində söz saxlama,

birnəfəsə hamısını bu gecənin

sözgəzdirən torbasına at!

Qarışıq olsun,

oxuyan yorulsun, desin ki,— bu nə şeirdi?

Desin ki, bir kəndi tərk etmək

yığılır ürəyə

Yəqin ki, bu şeir deyil, çoxillik kindi…

Bir sözü iki dəfə yazaq,

qafiyə tapmayaq,

məntiqli olmasın

yazaq, pozaq, yenə yazaq…

Çoxdan çıxmışıq bu köhnə kənddən,

İndi hardan bilək, qadağalar varmı?

Əl-ələ tutub gəzmək sayılırmı yasaq?

Hamı yatsın bu kənddə,

Arzularımız batırsa batsın bu kənddə

Başqa şeylər düşünək,—

səndən nə qədər var məndə?

Məndən nələr var səndə?

Yenə quruyurmu Viləş?

Çay axırmı bəndə?

Səsli səssizliyini sevək bu kəndin

İllər əvvəl buraları tərk edən səndin?

Sevək şəhərin acığına

düşək tozlu addımlarla ümidlərin cığırına

şeir yazaq sirsənglərin çağırışına…

İndi nə deyək bu kəndin adına?

Deyəkmi,— qəbul et bizi?

Bir günlük gəlmişik,

Vallah, bəlkə inanmayacaqsan

səni həmişə doğma bilmişik…

Pozsun axşamın sakitliyini

ürəyi dayandıran azan səsi,

Adam hamını, bütün köhnə qohumları yada salsın,

unutmasın kimsəni!

Bu kəndin üç yolu var,

üçü də gedir məzarlığa

Tutasan üç yolun əlindən

gedəsən başdaşları satmağa bazarlığa!

Qalmasın kiminsə başdaşı,

qalxsın qəbirlərdən başları,

hamı dirilsin…

Bu kənd

bu gecə

iki nəfərin gəlişiylə

xoşbəxtlər kəndi kimi tanınsın, bilinsin!!!

Fərhad Tapdıqoğlu - Kəlamlar

Wed, 05 Aug 2026 05:36:36 +0000

Vaxtını səmərəli xərcləyib,halal zəhmətiylə pul qazananlar bədxərclik etməzlər.

Əgər sənin hədəfin yoxdursa,uğurlarından söhbət gedə bilməz.

Əgər inamını itirməmisənsə,məqsədinə çatmaq üçün cəhd göstərirsənsə,gözəlliyi duyursansa ,deməli həyatın mənalı keçir.

Allaha olan can borcumuzu xırda-xırda( gün-gün) xərcləməklə ödəyirik,heç gözümüzə də görünmür.

Evdə üşüyürsənsə,o deməkdir ki,sevgi,məhəbbət yoxdur ocaqda...

Əgər ədəb-ərkanlı insansansa,hörmətli olmaq üçün vacib keyfiyyətlərin birinin daşıyıcısan.

Hər şeyin sənin istədiyin kimi olacağına çox da ümid eləmə.Onsuz da necə olmalıdırsa,elə olacaq.

Passiv,fəaliyyətsiz adam biliyə,savada gedən yeganə yola düşə bilməz.

El-oba içində hörmət qazanmış insanın, ən azından gözəl,mülayim xasiyyəti var.

Saf,təmiz adam heç vaxt boş,mənasız,ziyanlı işlər görməz.

Əgər bacarığın ,qabiliyyətin çoxdursa,demək özünə inamın çoxdur.

Şirin yalanlardan ağzı dada gələn adam,doğru olanları zəhər hesab edib,həzm eləməz.

Əgər haqq-ədalət gücsüzdürsə,deməli onu sındırıblar,artıq şikəstdir.

Əgər iki insan bir-birlərinə möhkəm tellərlə bağlana bilməyiblərsə,əhd-peyman onları çətin bağlayar.

"Söz güləşdirənlər " məğlubiyyətlərini həzm edə bilməyib,"sözdə güləşib" qalib gəlməyə ümid edənlərdir.

Hər bir insanın iç dünyası sahibindən başqa hər kəsə qaranlıq olan ,kəşf olunmamış planetdir.

Düşüncəsi çirkli, natəmiz olandan təmiz iş,əməl gözləmək gülüncdür.

Kimisə ötüb keçmək mənzil başına tez çatmaq üçündür.

Unutmayaq ki,"ötüb- keçmə" bəzən insanı son mənzilə tez çatdırır.

Nə dəvənin boynu düzələcək,nə də bizim vəzifəlilər qarşısında əyilən əyrilərimiz,yaltaqlarımız...

Hava ilə doldurulmuş,tavandan asılan şarlar!

Çox forslanıb,göynən getməyin!

Bir neçə saatdan sonra Sizi yerə töküb,"parta-part" partladacaqlar...

Can sağlığını itir,varını itir...çox şeyini itir,amma səni sevənlərin etibarını,bir də ləyaqətini,vicdanını itirmə.

Bəzi valideynlər uşaqlarının üstündə iti baxışlarını "kütləşdirməklə",onları "bütləşditirlər"...

Çox əzizlənən,bəslənən quzulardan "buynuz " çıxaranlar da olur,çıxarmayanlar da...

Dili uzun olmaq istəyən "əliuzunluq " eləməz.

Bir -birinə bənd olan bəndələrin qarşısına bənd çəkmə,ay bəndə...

Həmişə gözəlliklər eybəcərliklər tərəfindən təqib olunur.

Şirin çay içilməz qəndlə,

Şirin çörək yeyilməz ətlə.

Gözləri görə- görə quyuya düşən adamın ağlının korluğuna şübhə yaranır.

Cırcıramanın cırıltısı meydanı başına götürəndə,bülbüllərin susmağı başa düşüləndir.

Tərəddüd etməklə bir işə başlayanlar çox zaman uğur qazanırlar.

Həyatda sevdiyin insanlara sevgini azaldıb,boş və mənasız danışıqları artırırsansa,nifrətə yol açırsan.

Allah yazan ömrü üç cür yaşayanlar var:

elə yaşayanlar,

belə yaşayanlar,

elə-belə yaşayanlar.

( Fikrət Sadıq, Allah Sizə rəhmət eləsin)

Fazil Mustafanın - QEYDİ

Wed, 05 Aug 2026 05:36:34 +0000

Adam deyir ki, filan şairi və şeirlərini bəyənmirəm. Bəyəndiyim başqa şairlərdir. Nə həmin şairi təhqir edir, nə də şeirini. Dünəndən bəri yüzlərlə xəstə təfəkkürlü əlinə çomaq alıb düşüb adamın üstünə ki, sən kimsən ki, mənim bəyəndiyim şairi bəyənmirsən. Digəri isə deyir ki, belə müqayisə aparmaq tərbiyəsizlikdir.

Ən azı mən bilirəm ki, adam hücum çəkənlərin hamısını bir zala yığıb "poeziya nədir, ədəbiyyat nədir" mövzusunda heyrətləndirəcək səviyyədə akademik mühazirə oxuya bilər. Sadəcə adamın "Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatçıları" adlı unikal əsəri ilə tanış olanlar daha çox aydınlanma fürsəti qazanar bilərdilər.

Kimsə Səməd Vurğunun, kimsə Bəxyiyar Vahabzadənin, kimsə Rəsul Rzanın, kimsə Ramiz Rövşənin, kimsə Nəriman Həsənzadənin, kimsə də Aqşin Yeniseyin şeirlərini bəyənməz, bu onların mərtəbəsini azaltmaz ki... Bəyənənlər də nuşi-canla buyurub oxumağa, sevməyə davam etsinlər. Burada mübahisəlik, münaqişəlik nə var ki... Plüralizm deyilən, zövq deyilən bir mücərrəd nəsnə var. Belə anlaşılır ki, bu ölkədə müqəddəs yalnız peyğəmbəri elan etməyiblər, hər kəs özünün əlavə müqəddəslərini artıq çoxdan yaradıb, kimsə barədə düşünüləni olduğu kimi söyləmək mümkün deyil.

Mən Hüseyn Cavid poeziyasına böyük dəyər verirəm, ötənlərdə zövqünə güvəndiyim insanlardan biri söhbət əsnasında Cavidin şeir üslubunu bəyənmədiyini söylədi və bir neçə inandırıcı nümunələr də gətirdi. Əlbəttə, bu yanaşma mənim fikrimi dəyişmədi və eləcə də həmin şəxsə münasibətimi dəyişmədi. Zövq zorakılığı, düşüncə təcavüzü cəmiyyətimizdə fəlakətli şəkildə yayğınlaşıb. Deyiləsi bir söz qalır: Dünya poeziyası-zadı hamısı yalandır. Azərbaycan şairlərindən böyük dünyada kimsə yox!

Haradasa oxuduğum və müəllifini xatırlamadığım bir şairin Sumqayıt haqqında Sovet ideologiyasının coşqusuyla yazdığı şeirin bir bəndi bu məqamda yadıma düşdü:

Nə gözəldir axşamüstü

Borulardan çıxan tüstü!

Allahı sevərsiniz, bu borulardan çıxardığınız tüstülərlə mədəni mühitimzi, düşüncə həyatımızı lütfən kirləndirməyin!

Nazim Əhmədli : - GƏL, YUXUMUN ŞƏKLİNİ ÇƏK

Wed, 05 Aug 2026 05:36:39 +0000

03.08.2026.

(Sürrealist şeir)

Gəl, yuxumun şəklini çək,

gör ruhum hardan asılıb;

üzüm payız yarpağı tək,

bir ağ divardan asılıb;

üzüm şəkil deyil, axı,

üzümdə rənglər qarışıb;

çöldə gün tutan yerlərə,

başsız adamlar darışıb;

göy üzü sınıb tökülür,

çiliklənir, şüşə kimi;

saçlarım yenidən qalxır,

bir qaranlıq meşə kimi;

dünya bir çöpün üstündə,

donub qalıb göy üzündə;

buz tutub, donub yanağım,

əl vurma, göm-göy üzümə;

başımdan bulaq açılıb,

göy üzünə dəyir başım;

qalxıb anamı axtarır,

körpəkən ölən qardaşım;

ulduzlardan iynə yağır,

Ay qara kölgə kimidi;

odam qərib gəlir mənə,

bir uzaq ölkə kimidi;

axı, mən şəkil deyiləm,

kim asıb məni, divardan;

gözümün ucunda qalıb,

bu yuxu, ötən bahardan.

Əbülfət Mədətoğlu Qələmindən TƏKLİF - Sevil Azadqızının baxış bucağında

Wed, 05 Aug 2026 05:36:34 +0000

Çıx qarşıma, yenə məni ovsunla,

Söz tapmayım, hətta dilim titrəsin.

Sənə tərəf addım atım- bir, iki,

Üçüncüdə sol ayağım büdrəsin...

Dodağından qaçıb keçsin təbəssüm,

Hiss edəndə varlığının gücünü.

Demə ki, ha, vurulmağa tələsdim, T

anımadan sənin şıltaq bürcünü.

Mən susmaqla nəsə deyim, göstərim,

Sən baxmaqla ifadə et özünü.

Əsgər kimi sıra tutub hisslərim,

Dinləməyə hazırdılar sözünü.

Bu halımı öz halınla yarı bil,

Ovsununun hikmətində durulum.

Ürəyini ürəyimin barı bil,

Dönə-dönə, hər an sənə vurulum.

Şeirin bədii təhlili

Əbülfət Mədətoğlunun "Təklif" şeiri məhəbbət lirikasının səmimi və təsirli nümunələrindəndir. Əsərdə aşiqin sevgilisi qarşısındakı daxili həyəcanı, psixoloji vəziyyəti bədii boyalarla təsvir olunur. İlk baxışdan doğan heyranlıq, eşqin sehrli gücü və daxili təlatümlərdir.

Sevginin insanı saflaşdıran, onu sözsüz anlamağa sövq edən ilahi bir qüvvə olmasıdır. Klassik heca vəznində yazılmışdır.

Ritm və qafiyə quruluşu axıcıdır. Müəllif fiziki hərəkətlərlə daxili həyəcanı birləşdirir.

"Dilin titrəməsi", "addım atarkən büdrəmə" hisslərin gərginliyini canlandırır. "Hisslərin əsgər kimi sıra tutması" sevgiyə olan ali ehtiramı və itaəti göstərir. "Mən susmaqla nəsə deyim, sən baxmaqla ifadə et" misraları daxili dialoqun bədii həllidir.

Sözlərin bitdiyi yerdə baxışların danışması romantik ab-hava yaradır. Aşiq sevgilisinin bürcünü, xasiyyətini bilmədən, sadəcə onun aurasına vurulmağı qəbul edir. Bu, saf duyğuların rasionallıqdan üstün olduğunu sübut edir. Sizə cansağlığı, bərəkətli ömür və yaradıcılıq uğurları arzulayıram!

Sevil Azadqızı

Filoloq. AJB, AYB-nin üzvü. Ədəbi təhlil-tənqidçi.

Yazar-publisist

03.08.2026

Əbülfət Mədətoğlu - İYUN ŞEİRLƏRİ

Wed, 05 Aug 2026 05:36:32 +0000

Düşübdü

(Bağ şeirlərindən)

Dolu elə budayıb ki, ləcəklər

Xəlbirlənib üzü üstə düşübdü...

Boy göstərən körpə şüylər, pöhrələr -

Budanıbdı - dizi üstə düşübdü!..

Sel suları bənd, bərəni dağıdıb

Qarşısına nə çıxıbsa axıdıb!...

Buludların yelinləri sağılıb -

Kimlər isə qorxub, xəstə düşübdü...

Zamanında sən etsən də nə niyyət

Cəzasını qəfil verir təbiət...

Bircə anda çalxalandı kəmiyyət -

Zil gedənlər, yenib pəstə düşübdü!

ƏHATƏ DAİRƏNDƏ

Çəkilib bir kənarda oturanda

O qədər də maraqlı olmur adam...

Mən səni düşünəndə görürəm ki,

Bu qədər yaxınam, o qədər yadam -

Əhatə dairəndə...

Gördüyüm iş ,yazdığım sözlər kimi

Bütün sıralarda sonun sonunda...

Mən tarın əlavə edilmiş simi -

Səsi xoşgəlmir kiməsə onun da -

Əhatə dairəndə!

Varlığım yoxluğumu kölgələyir ,

Yoxluğum da varlığımı açıqca...

Üz - gözümə nəfəs yox, kölgə dəyir -

Bunu da hiss etdirirəm , acıqca -

Əhatə dairəndə...

Dörd divara, bir tavana, bir yerə

Bağlamışam diqqətimi, gözümü...

Mən sevirəm gecə, gündüz - bir belə -

Amma görə bilmirəmki, özümü -

Əhatə dairəndə!

Ümidli ŞEİR

Ürəyimi tilsimləyən baxışın

Bircə anda lal elədi dilimi..

Dünya ilə kaş düz gəlsin naxışın -

Dua üçün mən açmışam əlimi!

Gözlərimdə gəzdirdiyim şəkilin -

Talehimin sənə bəlli "Sim-simi"!

Allah özü olub sənin vəkilin -

Onun isə heç kim bilmir tilsimin!

Xoşbəxtəmki, varlığına sevinib

Bu dünyada görə bildim Cənnəti!

Yaradanım özü səni pir edib -

Buna şübhə etmirəm də mən qəti!

Layiq bilsən sinəmdəki taxtını

Qollarımda yellənçəyin qurular...

Biz birlikdə bu sevginin baxtını -

Yaşadıqca, bulanlıqlar durular!

Dan üzünün pıçıltısı

Göy üzü gülümsəyir -

Üzümə gözlərin tək...

Bu səhər sürmə deyil -

Göy üzün gözünə çək!

Qanadlanan ruhumun-

İzi hopur səmaya...

Gözündən atəş damır -

Həm Günəşə, həm Aya!..

Bu cazibə dalğası

Buludları üşüdür...

Bunun var bir xatası -

Səsi - ürək eşidir!

Baxışının sehrində

Bir sevgiyə gülürsən...

Bu ipucu mehrində -

Ölüm də var, bilirsən!.

Yaşayıram...

Ümidlənib səslə, mehlə

Üz-gözümü yudum şehlə...

Bir az "ah"-la, bir az "eh"-lə -

Yaşayıram...

Dərd əbədi -qarı düşmən,

Yarı dostdu, yarı düşmən!

Bilə həsrət - barı, düşmən -

Yaşıyıram...

Əridikcə ünüm- ündə,

İtib -batır günüm gündə!..

Bilən yoxdu hansı gündə -

yaşıyıram!

Boşdu ömür qalaçası,

Qalaların balacası!..

Baxır gözün alacası -

yaşıyıram!..

Güc qalmayıb hay salmağa

Selbə atıb - pay salmağa....

Dəyərmi, belə qalmağa-

yaşıyıram?!

ÜRƏYİM

Sıxıntısı hiss olunmur duyulmur-

Təkliyinə bükülübdü ürəyim.

Elə bilmə daşlaşıbdı - soyulmur -

Neçə yerdən sökülübdü ürəyim!..

Heç adımı eşitmədim dilindən

De nə çəkdin sən mən adlı dəlindən?

Ovcundaydı, elə sıxdın əlindən-

Çiliklənib tökülübdü ürəyim!t

Həmsöhbətəm sorağınla, sədanla

Buna görə nə inci sən, nə danla!..

Gecə, gündüz baxışınla, ədanla -

Şumlanıbdı, əkilibdi ürəyim...

Kipriyimi suya salır bu gilə

Varlığımı hisslərinə yurd elə...

Bu manqalın közü çoxdu, su çilə -

Artıq şişə çəkilibdi ürəyim!

Dənizə yağan yağış

Dənizə yağan yağış

Səni sular udacaq...

Şipşirin dadını da -

bu dəniz unudacaq...

Bircə balıqlar səni -

Muncuq kimi sayacaq...

Sənin damlalarınla -

Üz-gözünü yuyacaq...

Qağayılar havada

Tutmağa cəhd edəcək...

Damlalar dimdiklərdən -

Yayınıb yan gedəcək...

... Sən suların yanağın

Həsrətli tək öpürsən...

Qovuşmaqçün sevginə -

Yağış, qurban gedirsən!..

ANLAŞILMAZLIQ

Sabahın xeyir şeir,

Sabahın xeyir qələm !

Bu yağışlı gecədə

Olmuşam bələm - bələm -

Fikirlərə...

Ulduz kölgə salmayıb

Ay xəyala dalmayıb...

Tay ümidim qalmayıb,

Bu yağışlı gecədə -

Zikirlərə...

Təklikdən sıxıldığım

Sirr deyil yıxıldığım...

Öpərək sığındığım ,

Bu yağışlı gecədə -

Şəkillərə...

Axşamın xeyir qələm

Axşamın xeyir şeir....

Bu açılan sabaha

Hər kəs istəyin deyir -

Bənd olma vəkillərə...

İçimdə oxunan ŞEİR

("Bir Qadına" silsiləsindən )

Oxşayıb ləpələri

Pıçıldadım adını...

İstədim dəniz duysun -

Qız, adının dadını !

İçimdəki duyğunu

Hördüm saçın uyğunu...

Qarışdırma yuxunu -

Həyatımın QADINI!

Sən möcüzə etmisən

Muradına yetmisən !

Tilsimləyib getmisən -

Bir şair Həyatını!

MƏN

Çəkilib getdi hər kəs

Bir təklik qaldı, bir də mən...

İçimdə titrədi bir səs -

Hələ ki, təkəm , yerdə mən!

Bu ömür küt getmiş fətir

Bir az da tər hopmuş ətir...

Misra-misra, sətir - sətir -

Bir az varam şeir də , mən...

Salıb həsrət məni atdan

İbarətəm quru addan...

Sim-simi çıxartdın yaddan -

Batıb qaldım , o sirdə mən!

Cavabsız sual

Üstümə kölgə düşüb -

Kədərdi...

Kədər donun dəyişib -

Qədərdi...

Günün calağı yoxdu,

Yoxun balağı yoxdu!..

Ayla talağı yoxdu -

Hədərdi...

Yola verib cüməni

Tikdimm bu boş küməni...

Görməyibsə kim məni -

Nə dərdi!..

Ömrün budağı əylib

Dilin dilçəyi yeylib...

Nə vardı hamsı deyilib -

Nətərdi?!

Dünən daha bir əzizimi, doğmamı 60-a çatmamış qəfil İTİRDİM... Namərd ÜRƏK... Namərd ÖLÜM!..

ÖLÜM

De, bəlkə küləksən anidən əsən

Ya daşsan sürüşüb qəfil yol kəsən...

Olanlara inanmaq olmur bəzən -

Ölüm?!.

Fərq qoymur kimdi, ya hansı təbəədi,

Dəyişmir heç vaxt ünvanı, məbədi!

Varsan bütün zamanlarda əbədi -

Ölüm!

Bütün göz yaşların, səsləri udur

Səbrini həmişə gizlində tutur!..

Hər kəsə deyir ki, sakitcə otur! -

Ölüm...

Varlığı bəllidi, yerini bilən

Yoxdur ki, hay salsın "Ölüm"- dü gələn...

Hamıya, mənə də sonuncu gülən -

Ölüm!

Dünənki gecənin ŞEİRİ

Qoymadım ki, yuxu sərsin üstünə

Kipriyimdən yenə asdım gecəni...

Səhərəcən dayanaraq qəsdinə -

Çözdüm min yol , mən ağlımdan keçəni...

Ulduzların minidən ötən sayını

Ay elə ki, bədirləndi - itirdim...

Düyün saldım fikirlərin yayını -

Bu gecəni "qaç-qov" ilə bitirdim!..

Gizlədərək ürəyimin ağrısın

Gözlərimin kökünəcən sıxıldım...

"Dözüm" adlı Allahın son sarğısın -

Daşıyaraq dizinəcən...yıxıldım!..

Bu gecənin arxasınca su atıb

Səhərində gün görməyi ummadım....

Yorulubdu, qolumda saat yatıb -

Bu gecə mən, heç gözümü yummadım!..

Əbədi ayrılığın ağısı

Yorur məni fikir çəkmək, ah çəkmək

Heç bilmirəm necə çıxım quyudan....

Həsrət edib ürəyimi lap lək-lək -

Tənhalıqdı əllərimi soyudan...

Düşündükcə dönməyəcək anları

Həyat düşür damcı kimi gözümdən!..

Mən canımdan qopub gedən canları -

Qaytarmağa yol tapmıram özümdən!..

Günahını yumuram da kiminsə

Qədərimin şələsidi çiynimdə...

Etiraf da eləmərəm , bilinsə -

Çəkdirdiyin yaraşıqdı əynimdə!..

Əzablıdı dörd divarla danışmaq

Dilim bəzən heydən düşür, söz itir...

Qaçılmazdı axirətlə barışmaq -

Orda axı söz gücsüzdü...söz bitir!

Vaxtı...

Gecəm qara, gündüzüm də dumanlı

Ümidimin özü belə gumanlı...

Ətrafımda neçə cürə imanlı -

Öz -özümlə anlaşmadım, heç vaxtı...

Sən xəyala çox da dalma, amandı

Ürək andır sızıldayan kamandır...

İndi elə bir qəribə zamandır -

Heç bilmirsən nə vaxt gəlir , köç vaxtı...

Dağ dərəyə kölgə salmır - küsübdü

Dərə dağdan tay əlini üzübdü...

Qədər sənin , son badəni süzübdü -

Ay Əbülfət, götür-qoy et, seç vaxtı...

Aşağı...

Gözümə yük olan yorğunluğumu

Çırpdım kipriyimdən yaxam aşağı...

Səni göy üzündə axtardığımdan -

Çəkindim nə vaxtsa baxam, aşağı!..

Əyildi üstümə həm duman , həm çən

Çiləndi ömrümə nöqtə, nöqtə dən...

İstədim özümü uca nöqtədən -

Qaldırıb başıma , çaxam aşağı!

Çırpıntı içində yaralı Qu tək...

Qalıb öz-özüylə Əbülfət - bu, tək!

Bacara bilmədim, bir damcı su tək -

Sızıb qayalardan axam aşağı!..

Heç nə...

Donub bütün istəklər

Qalmayıb isti heç nə...

Altda hər şey maraqlı -

Tay onun üstü...heç nə!..

Adımı andırmadı

Eşqə inandırmadı!..

Od ki, əl yandırmadı -

Tay oldu tüstü...heç nə!..

Çox yüyürdük, çox qoşduq

Keçmədi xoşa-xoşluq!

Ölümdən o yan boşluq -

Deməli qəsdi heç nə!

Titrəyən dodaqlar, gizlənən gözlər!..

Yuxumu didərgin , özümü dəli

Edib , mənim kimi dözümü, dəli!

Deyəcəm hər yerdə sözümü , dəli -

Titrəyən dodaqlar, gizlənən gözlər!..

Ahım ayaq altda, günüm ələkdə

Ruhum qundaq kimi donur bələkdə...

Heç nə hiss etdirmir susan mələkdə -

Titrəyən dodaqlar, gizlənən gözlər!..

Qəlbimi etsən də həsrətə daxma

Dolan buludları üzünə taxma!..

Adımı söyləmə, şəklimə baxma -

Titrəyən dodaqlar, gizlənən gözlər!..

Yolum kəsişmədə, izim keçitdə

Ürək yorulubdu, ömür keçib də!

Məni ta görməzsən bizim keçitdə -

Titrəyən dodaqlar, gizlənən gözlər!..

Könül Nuriyevaq -İndi biz, göydə Afroditanın arabasını daşıyan göyərçinlə

Wed, 05 Aug 2026 05:36:38 +0000

İndi biz, göydə Afroditanın arabasını daşıyan göyərçinlə

ayağına məktub bağlanan Şərq göyərçini kimiyik,

yorulmuşuq ikimiz də.

Evimiz şərqlə qərbin arasındadır,

müşkül yolumuzun yarısındadır.

Göydə daha qoya bilmirik iz də,

yerə qayıda bilmərik

qəbul etməz bizi dəniz də!..

bir-birinizən savayı kimə deyə bilərik?

—məni əzizlə…

Bəlkə birlikdə olsaydıq, ruhumuzu əcələ verə bilərik

bir-birimizin olmadan görəsən, ölərdik hansı diz də?!

Daha axtarmayaq bir-birimizi,

uça bilmir səbrimiz də…

Daha bir-birimizi yox

qəfəslərimizi istəyirik…

buluddakı addım səslərimizi izləyirik.

Axı bir-birimizi tapa bilmirik,

görəsən, son nəfəslərimizi gözləyirik?

Bizi aldadıb deyiblər ki, azadlığımız göy boydadı,

Mən görmürəm,

sən görürsənmi, ordadı?

Amma bu göy boğur bizi!

Axı o hardan tanısın ürəyimizi?

Sadiq və xoşxasiyyət göyərçin olmaq,

özü əzab çəksə də, ürəklərə sevinc kimi dolmaq,

görəsən bundan başqa, daha nə yazılıb taleyimizdə ?

Arada qışqırmaq istəyir şərq göyərçini,—Erot oyna bizimlə,

Aqrosu xilas edək,

arxamızca buraxaq iki lələk,

nə qədər qovsa da

çata bilməsin sevgimizə külək!..

Qara göyərçinlər olmağa razılaşaqmı?

Bəlkə birlikdə olmaqdan ötrü

daha göyərçin olmayaq,

siyah rəng olaq, eləcə gecəyə qarışaqmı?

Sən də razısansa, onda insanlara “əlvida” deyəkmi?

Bəzən insan dilində danışmağa məhkumuq,

son dəfə kahinlərə kömək edəkmi?

Etməsək, ülkər ulduzundan ömürlük məhrumuq…

Hamıdan uzaqdayıq, deməli hələ məsumuq!

Deməli, hələ kirlənməyib qanadlarımız,

bir ananın çiyninə qonsaq,

kədərin üz qabığını soysaq,

cənnəti qazana bilərik biz.

Darıxmaq keçmişdə qaldı, bizimki tənhalıqdı,

axı göyərçinlər darıxa bilmir, qəlbləri dardı, sıxlıqdı

alınlarına bir yazı yazılıb, adı ayrılıqdı.

Onlar da insan kimidir,

yaş dolanda gözlərinə, baxa bilmir.

Qanadları olsa da,

göyün sahibi olsalar da,

biri o birinin ürəyindən çıxa bilmir…

Könül Nuriyeva

Elçin Əfəndiyev küçəsi - YENİ AD

Wed, 05 Aug 2026 05:36:38 +0000

Xalq yazıçısı Elçinin adı Binəqədi rayonundakı küçələrdən birinə verilib.

Bu, mart ayında Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin sərəncamı ilə reallaşıb.

Sərəncama görə, Binəqədi rayonunda Əhməd Rəcəbli küçəsinin bir hissəsi (Əhməd Rəcəbli küçəsinin Ziya Bünydov prospekti ilə Süleyman Sani Axundov küçələri arasında olan hissələri) Elçin Əfəndiyev adlandırılıb.

Elnur Uğur Abdiyev - İndi od olmayan yerdə

Wed, 05 Aug 2026 05:36:39 +0000

İndi od olmayan yerdə,

Bir qara tüstülər qalxır,

Ömrün şüsəbəndi deyil,

Ruhun divarları salxır.

Adam qılıqlı adamlar,

Şeytana rəhmət oxudur.

İnsan oğlu niya axı,

İnsana lənət oxudur?

İndi əslindən məhrumdu,

Süniləşib intellekt də.

Düşüncələr robotlaşıb,

Başlar itib internetdə.

Söz düşübdü dəyərindən,

Üz görəsi təriflər var.

İqlimdən danışan bilmir,

Cəhətlər var,tərəflər var.

Səni Qəlbimdən Çıxarım Necə - Zəka Vilayətoğlu

Wed, 05 Aug 2026 05:36:35 +0000

https://www.youtube.com/embed/T0-RlNCBvzk" width="640">

Firidun Agazade öz statusunu yenilədi. - Ata ocağı

Wed, 05 Aug 2026 05:36:39 +0000

“Çırpısı tətikdə, odunu dəmdə...” – Məmməd Araz

Bu çinar bir kiçik qələmə idi,

Bu söyüd tanışdır pöhrəliyindən.

Mənə xatirə de, ata ocağı,

Mənə xatirə de körpəliyimdən.

Yarpızlı arxlarda nəğmə oxuyan

Bu kəhriz başında ney olaram, ney.

İyun sərçələri ovdan başında

Duyğularım kimi cilvələnir hey.

Hanı qarğı atım,

bir hovur çapım

Gülənbər qarının yastı damında.

O quzu günlərim, qumral günlərim

Hansı dağda qalıb, hansı dumanda?

Bəxtəvər olasan, analı kəndim

Üzümə üz qoyan üzə qurbanam.

Narıncı qotazlar, tirmə naxışlar,

Xəyalıma dolun, sizə qurbanam.

Hanı tələsdiyim hənək yerinə,

Ay vələs ağacı, ay pir ağacı?

Əzəmət xalanın qəbrini gördüm,

Dolaşdı fikrimin əriş-arğacı.

Şirməmməd qayası, Çeşman bulağı,

Kəklikli kövşənlər, xoş gördük sizi.

İrmaqlı güneylər, xəsil zəmilər,

Xatirə gülşənlər, xoş gördük sizi.

Nə bilim arzular aparar məni,

Nə bilim bu yerlər mənsizləşək.

Dərələri kövrək, düzlər kövrək

Bu yerlər əzəl də beləymiş, yəni?..

SEVGİ FƏLSƏFƏSİNDƏ İNSANIN TƏNHALIĞI

Wed, 05 Aug 2026 05:36:40 +0000

İnsan dünyaya tək gəlir, lakin ömrünü tənhalığa məkum etmək istəmir. Varlığının dərinliklərində qarşısıalınmaz bir ehtiyac yaşayır. Anlaşılmaq, duyulmaq, qəbul edilmək və daxili aləmini başqa bir ruhla bölüşmək... İnsan bütün ömrü boyu özünə mənəvi bir sığınacaq, doğma bir yaxınlıq axtarır. Bu axtarışın ən uca adı isə sevgidir. Lakin sevgi insanı tənhalıqdan tamamilə xilas edən bir liman deyil. Əksinə, sevgi bəzən insanın indiyə qədər hiss etmədiyi o gizli tənhalığını daha aydın, daha çılpaq şəkildə üzə çıxarır. Çünki insan sevdiyi zaman yalnız qarşısındakını deyil, həm də öz daxilindəki məchul dünyanı kəşf etməyə başlayır.

Tənhalıq dedikdə çox vaxt tənha bir insan, boş bir otaq, səssiz bir küçə və ya insan ayağı dəyməyən məkanlar canlanır gözümüzdə. Halbuki insanın ən ağır tənhalığı bəzən kütlənin, izdihamın tam ortasında başlayır. İnsan ailəsinin, dostlarının, doğmalarının əhatəsində ola bilər, lakin qəlbində heç kimin toxuna bilmədiyi bir boşluq daşıyar. Hətta sevdiyi insanın yanıbaşında oturarkən belə özünü kimsəsiz hiss edə bilər. Çünki tənhalığın həqiqi ölçüsü yanımızdakı insanların sayı ilə deyil, ruhumuza nə qədər yaxın olmaları ilə müəyyənləşir.

İki insan eyni dam altında yaşaya, eyni süfrəni bölüşə, eyni zamanın içindən keçə bilər, lakin daxili dünyaları bir-birinə əsla toxunmaya bilər. Sözlər deyilər, amma o sözlərin arxasında dayanan ağrı, qorxu, ümid və gözləntilər qarşı tərəfə çatmaz. Belə olan halda fiziki yaxınlıq mənəvi uzaqlığı gizlətməyə yetmir, əksinə, o uzaqlığı daha da qabardır, daha ağrılı edir. Çünki insan tam yanında duran birinə mənən çata bilmədiyini anladığı an həqiqi tənhalıqla üzləşir.

Sevginin ən böyük paradoksu da məhz budur. İnsan sevdikcə yaxınlaşmaq istəyir, lakin yaxınlaşdıqca qarşı tərəfin tamam başqa bir kainat olduğunu anlayır. Hər insanın öz yaddaşı, öz qorxuları, keçmişi, yaraları və heç kimə aça bilmədiyi gizli bir aləmi var. İnsan nə qədər sevsə də, başqa bir ruhu bütövlüklə mənimsəyə bilməz, o, yalnız həmin ruhun ona açılan pəncərələrindən içəri baxa bilər. Bəzən isə o pəncərələr həmişəlik qapalı qalır. Həqiqi sevgi qarşındakını tam əldə etmək deyil, onun daxili dünyasına böyük bir hörmətlə yaxınlaşmaq cəhdidir, qarşındakını tam anlaya bilməyəcəyini bilə-bilə onu anlamağa çalışmaq cəhdi...

İnsan üçün sevilmək böyük bir ehtiyacdır, lakin anlaşılmaq bundan da dərin bir təşnəlikdir. Daxilimizdə sözlərə sığmayan elə hisslər var ki, onları ifadə etmək çətindir. Bəzən insan "incimişəm" demir, sadəcə susur. Bəzən "mənə ehtiyacın var" demək əvəzinə qarşı tərəfin bunu hiss etməsini gözləyir. Bəzən isə qürurunun arxasında ən böyük ehtiyaclarını gizlədir. Qarşı tərəf bu səssizliyin şifrəsini çözməyəndə insan daha da öz içinə çəkilir. Beləliklə, sevginin düz ortasında görünməz bir mənəvi divar ucalır.

Bu məsafə bir gündə yaranmır. Əvvəlcə insan danışmaqdan çəkinir, sonra izah etməyin mənasızlığına inanır. Daha sonra hisslərini daxili zindana həbs edir və nəhayət, qarşısındakı ilə deyil, yalnız özü ilə danışmağa başlayır. Münasibətin ən təhlükəli həddi də budur. Çünki insanın yanında biri varkən, daxilində tamamilə müstəqil, təcrid olunmuş bir həyat başlayır və o həyatın qapıları qarşı tərəfin üzünə qapanır.

Bu sürəcdə sükut həlledici rol oynayır. Hər sükut soyuqluq əlaməti deyil, bəzən sevən iki insan sözsüz də bir-birini duyur, onların susqunluğu belə mənəvi yaxınlıq yaradır. Lakin elə sükut da var ki, içində minlərlə cavabsız sual, sınmış ümid daşıyır. Bu, rahatlığın deyil, uzaqlığın sükutudur. İnsan susur, çünki danışsa da eşidilməyəcəyini bilir. Qarşı tərəf isə sükutu problemin olmaması kimi yozur. Beləcə, iki insan arasında sözlərlə deyil, susqunluqla bəslənən uçurum böyüyür.

Sevgi insanın ən zərif, ən müdafiəsiz tərəflərini üzə çıxarır. İnsan sevməzdən əvvəl özünü sarsılmaz hesab edə bilər, lakin sevdiyi an bir baxışın, bir kəlmənin, hətta bir susqunluğun belə onu necə məhv edə və ya dirçəldə bildiyini görür. Başqa bir insanın davranışları onun iç dünyasının havasını dəyişir. Bu, sevginin gözəlliyi olduğu qədər, məsuliyyətidir də. Sevən insan yalnız öz hisslərinə deyil, qarşı tərəfin qəlbində buraxdığı izlərə də cavabdehdir.

Bəzən insan sevgidən çox diqqətə möhtac olur. Bir zəng, bir mesaj, bir ilıq kəlmə gözləyir. Gözlədikcə münasibətin içində özünə kövrək bir sığınacaq qurur. Lakin gözlənti böyüdükcə xəyal qırqlığı ehtimalı da artır. Biz çox vaxt qarşı tərəfdən öz verdiyimiz qədərini gözləyirik. Halbuki hər kəsin sevgi dili, hiss etmə dərinliyi və mənəvi tutumu fərqlidir. Bu fərqi həzm edə bilməmək tənhalığı daha da dərinləşdirir. İnsan sevilmədiyini qəbul etməkdən daha çox, öz illüziyalarının, xəyallarının gerçək olmadığını qəbul etməkdə çətinlik çəkir.

Qarşılıqsız sevgi də insanı məhz bu nöqtədə böyük sükuta aparır. İnsan içində nəhəng bir hiss yaşadır, lakin o hissin qarşı tərəfdə əks-səda vermədiyini bilir. Bu zaman iki yol qalır, ya həqiqətlə üzləşmək, ya da ümidi həqiqətin yerinə qoymaq. İkinci yol insanı bir müddət uça bilər, lakin onun tənhalığını əbədiləşdirər. Çünki insan artıq real şəxslə deyil, onun haqqında yaratdığı xəyali obrazla yaşamağa başlayır.

Bəzən deyilənlərin əksinə, insan sevgidə qarşısındakını deyil, özünü itirir. Qarşı tərəfi itirməmək üçün öz arzularından, prinsiplərindən, mənliyindən pay verir. Əvvəl bunu fədakarlıq sanır, sonra bu fədakarlıq vərdişə çevrilir. Nəhayət, bir gün dönüb geriyə baxanda öz şəxsiyyəti ilə arasında böyük bir məsafə görür. O, münasibəti qorumaq naminə özünü qurban vermişdir. Yanında sevdiyi biri olsa da, özünə yadlaşmışdır. Bu isə tənhalığın ən ağır formasıdır. Halbuki həqiqi sevgi şəxsiyyəti məhv etməməli, insanı daha da bütöv etməli, onun mənəvi dünyasını zənginləşdirməlidir.

İnsan özünü sevməyi öyrənməlidir. Özünü sevmək eqoizm deyil, öz mənəvi ağrına hörmət etmək, səni alçaldan münasibətdən çəkilə bilmək, öz dəyərini başqasının rəftarından asılı etməməkdir. Birinin səni sevməməsi sənin dəyərsizliyin deyil. Bir münasibətin bitməsi həyatın sonu deyil. Birinin səni anlamaması sənin anlaşılmaz olduğun mənasına gəlmir.

Bəzən insan sevgi ilə itirmək qorxusunu səhv salır. Sevdiyi üçün deyil, tək qalmaqdan qorxduğu üçün bağlanır.

Sevgi etibar və azadlıq yaradır, qorxu isə şübhə və nəzarət tələb edir. Sevgi "sənin xoşbəxtliyini istəyirəm" deyir, qorxu isə "mənim yanımda qalmalısan". Bu səbəbdən insan özünə dürüstcə bu sualı verməlidir: "Mən bu insanı həqiqətən sevirəm, yoxsa təklikdən və onu itirməkdən qorxuram?"

Tənhalıq yalnız sevilməyənlərin taleyi deyil. Bəzən sevilməkdən qorxanlar da tənhalığı seçir. Çünki həqiqi yaxınlıq müdafiə divarlarını yıxmağı, zəiflikləri, keçmişin izlərini və qorxuları göstərməyi tələb edir. Bəziləri bu mənəvi çılpaqlığa hazır olmadıqları üçün sevgidən qaçırlar. Təkliyi seçirlər, çünki təkliyin içində onları heç kim yaralaya bilməz. Lakin qorunmaq üçün ucaldılan divarlar insanı həm də sevilmək imkanından məhrum edir. Sevgi cəsarət işidir, özünü başqa bir insanın qarşısında müdafiəsiz qoymaq cəsarəti...

Bununla belə, sevgi bütün həyatı bir nəfərin üzərində qurmaq demək deyil. İnsan sevdiyi ilə birgə addımlayarkən öz fərdiliyini qorumalıdır. İki insanın birləşməsi bir-birinin içində yox olması deyil, iki bütöv ruhun yan-yana yürüməsidir. Bütün mənəvi ehtiyacları tək bir insana yükləmək münasibəti ağırlaşdırır. Həm dost, həm sirdaş, həm həyatın bütün mənalarını yalnız bir nəfərdən gözləmək ədalətsizlikdir.

Müasir dünyada tənhalıq yeni bir ölçü qazanıb. İnsanlar heç vaxt olmadığı qədər əlaqədədirlər, lakin mənəvi yaxınlıq kəskin şəkildə azalıb. İnsanın insana çatması asanlaşıb, ruhuna çatması çətinləşib. Sözlər çoxalıb, dərin söhbətlər seyrəlib. Yüzlərlə "dost"un, virtual əlaqənin içində içindəki ağrını pıçıldayacaq tək bir ünvan tapmamaq, müasir insanın görünməyən faciəsidir.

Lakin tənhalıq həmişə düşmən deyil. İnsan tək qalanda öz daxili səsini daha aydın eşidir, başqalarının gözləntilərindən azad olub öz həqiqi istəklərini anlayır. Tənhalıq insanın özünə qayıtması üçün lazımi bir sakitlik, mənəvi bir təmizlənmədir. Əlbəttə, insan uzun müddət tənhalıqda yaşamaq üçün yaranmayıb. Lakin başqası ilə sağlam bağ qurmaq üçün əvvəlcə özümüzlə barışmalı, öz daxili evimizi nizama salmalıyıq. Özündən qaçan insan başqa bir ruhda sığınacaq tapa bilməz.

Sevginin en böyük fəlsəfəsi budur. O, insanı başqasına apardığı qədər, özünə də qaytarır. Qarşımızdakı insan bir güzgüdür, o güzgüdə səbrimizi, qorxularımızı, fədakarlığımızı, bir sözlə, özümüzü görürük. Bu baxımdan hər sevgi bizə səsizcə bu sualı verir: "Sən özünü tanıyırsanmı?"

Bəzən insan bu sualın cavabını yalnız ayrılıqdan sonra tapır. Ayrılıq ilk vaxtlar dərin bir boşluq yaradır. Bir mahnı, bir qoxu, bir küçə keçmişin qapılarını taybatay aça bilər. Lakin zamanla anlayırsan ki, sağalmaq unutmaq deyil, sağalmaq keçmişin bu günü idarə etməsinə izin verməməkdir. Bəzi insanlar həyatımıza qalmaq üçün deyil, bizə özümüz haqqında bir həqiqəti öyrədib getmək üçün daxil olurlar.

Beləliklə, tənhalıq cəza olmaqdan çıxıb bir fəlsəfəyə, bir dərkə çevrilir. İnsan anlayır ki, hər gələn qalmaq üçün gəlmir, hər ayrılıq məğlubiyyət deyil. Həqiqi sevgi "sən mənim olmalısan" demir, "sənin varlığına və azadlığına hörmət edirəm" deyə bilir.

İnsan müəyyən mənada həmişə təkdir. Çünki daxilimizdə heç kimin tam ayaq basa bilmədiyi müqəddəs bir məkan var. Sevgi bu tənhalığı tamamən yox etmir, amma onu mənalı edir. Birinin sizi tam anlaması mümkün olmaya bilər, lakin anlamağa çalışması belə möcüzədir. Birinin bütün ağrılarınızı ala bilməməsi təbiidir, lakin o ağrının yanında sükutla dura bilməsi böyük mənəvi yaxınlıqdır.

Beləliklə, sevgi fəlsəfəsində insanın tənhalığı yalnız bir ayrılıq hekayəsi deyil, insanın öz mənliyi ilə başqa bir ruh arasında körpü salmaq mücadiləsidir. İnsan başqa birinin qəlbində yer tapa bilər, lakin öz daxilində məskən salmayınca heç bir münasibətdə huzur tapa bilməz.

İnsan tək doğulur, bəli. Lakin həyatın mənası tənhalıqdan kor-köranə qaçmaqda deyil. Əsas məsələ, tənhalığın içində özünü itirməmək, yaxınlığın içində isə özünü unutmayan bütöv bir ruh olaraq qala bilməkdir. İnsan bir gün anlayır ki, onun ən böyük sığınacağı başqa bir insanın qəlbindən öncə, öz daxilində uzaltdığı mənəvi bütövlükdür.

Və həmin bütövlük yarandığı gün tənhalıq qorxulu bir zülmət deyil, işıqlı bir sakitlik olur. Çünki sevgi başqasına gedən yol olduğu qədər, insanın özünə qayıtdığı ən uzun, ən mənalı və ən müqəddəs səyahətdir.

https://static.xx.fbcdn.net/images/emoji.php/v9/te2/1/16/270d.png" style="height:16px; width:16px" /> Sevil Azadqızı

02.08.2026

Adil ŞİRİN - Məhbəs şeirlərindən...

Wed, 05 Aug 2026 05:36:38 +0000

Həsrətli anlar günlərə, aylara, illərə dönür. Əzablarım, iztirablarım daha a artır. Mənə elə gəlir ömrümün son anlarını yaşayıram. Bu həsrətə, hicrana köksümün altında bir yaralı quşcuğaz kimi çırpınan ürəyim dözəcəkmi...d

Dörd divar arasında,

Dörd rəngsiz fəsil.

Dörd min ildir bu yerdə,

Mən dustağam elə bil.

Dəmir qapı arxasında,

Solur son arzum, gümanım.

Yollarımdan gözünü yığ,

Ay məndən sevgi umanım.

Ömrümün üstündə gəzir,

Həsrətin, dərdin kölgəsi.

Qeyb olur son ümidlərim,

İçimdə boğulur səsim...

# # #

Dörd divar arasında,

Ulayır yalquzaq külək.

Məzarımı qazın gedim

Görüm nə istəyir fələk.

Yay günü mənim yuxuma

Qar düşər, bəyaz qar düşər.

Gəlsən qapımı döymə,

Barmaqların üşüyər...

Xəbərim yoxdur bu gün,

Yaxınımdan, uzağımdan.

Payız yarpağı kimiyəm,

Ayrılmışam budağımdan...

#. #. #

Bu talesiz ömrümə,

Gün doğmur, yağış yağmır.

Ən dərdli gecələrdə,

Ay pəncərədən baxmır.

Dörd divar arasında,

Qəlbimdə bir həbsxana.

Qəfəsdə bir quş uçur,

Qanadları yana-yana.

Otaqda ölüm mələyi,

Köksümdə fələyin əli.

Dodaqlarımda qan tamı...

Ölmüşəmmi, qalmışammı?

Döşəməyə qan damır...

Ağaevli Əli Hacı -Mən,küsən deyildim anam

Wed, 05 Aug 2026 05:36:39 +0000

Mən,küsən deyildim anam

Doğulduğuma üşüdüm !

Alnımıza bəxtimizi

O,yazan Allahdan küsdüm !

Sulu dərmədim gülümü,

Bağladım ağzımı,dilimi !

Gözümə alıb ölümü,

Fərman verən,Şahdan küsdüm !

Yazdığım çatmadı göyə,

Özümü bu,yerdə öyəm !

Qeybətin olmasın deyə,

Çəkdiyim bu,ahdan küsdüm !

Qoy,söyüd ağacı ağlasın.

Yaxşı bilir can ağrısın !

Hər gecəmin dan ağrısı-

Doğulan sabahdan küsdüm !

Mən,küsən deyildim anam ,

Heç kimə əyilmədim anam !

Mənə ağlayanada sonam,

Kipriyimdə şehdən küsdüm

"Dərd ağacım bar verib" - Fərhad Tapdıqoğlu

Wed, 05 Aug 2026 05:36:39 +0000

Düşüncələr

Çəkdiyim dərdləri çəkib,aparıb,"çəkən " birisi olaydı...

Çəkib "çəkisini" təyin edib,çəkə- çəkə çəkib,yanıma gətirəydi,"çəkisini" mənə deyəydi...şahidi olaydı,biləydi bu çəkidə dərdi mən necə çəkirəm...

halıma yanıb,kənara çəkilib,bir siqaret çəkəydi...

Dərdlərim nə qədər sevincə bulaşıb ,batsa da,yenə də dərd qoxusu gəlir,dərd dadır...

Sinəmi özlərinə məskən seçən dərdlərim bütün gecəni məni yeyiblər...sonda gərnəşib,gəyirib,əsnəyib ...yuxuya gediblər.

Dərd də xəstəlik kimidir.

Xoş xassəlisi də olur,bəd xassəlisi də...

Müalicə ilə sağalanı da, sağalmazı da...

Dərd quyusu dərindi,

Suyu buzlu,sərindi.

Dərd ağacım bar verib,

Bacarırsan dər indi.

Dərdlərimin deyəsən mənə yazıqları gəlir daha.

Saldıqları vəziyyətə peşman olub,gözlərinin qorasını axıdırlar...

Dərdlərim lalıxlayıb,əsil yeməli vaxtlarıdır...

Dərdlərimi hörükləməyə ,ayaqlarını çidarlamağa belə ehtiyac yoxdur.

Onsuz da məndən uzağa getməyəcəklər....

Yaxşı tanıyıram onları...

İçimdə özünə əbədi məskən salan dərdlərimin bir parası daşlaşıb, dağa dönüb...

İliyimə işləyəni də var,

işləməyəni də...

Məndən dərd iyi gəlir.

Mart çıxdı,dərdim çıxmadı..

Elə hey dərdim...çıxmadı.

Qəddimi əydi,çıxmadı...

Dərd canıma darışıb,ipəkqurdu yarpağa darışan kimi.

Axırıma çıxacaq...

Sevincimi yudum,təmizlədim, arıtladım...

Ondan əsər-əlamət qalmadı...

Dəymiş dərdlərimi dərib,sonra kəsib,doğrayıb,dilimləri,paylaşmağın zamanı yetişib...

İçim nehrəyə dönüb.Orada olan dərdlərimi çalxalayıb,yağını üzə çıxarıb.

İndi dərdlərimin yağını yeyirəm,ayranını da içəcəm...

Xoş əhval-ruhiyyəli günlərimin bəxti qıfıllanıb,möhürlənib, surquclanıb...

Dərdlərimdən bişirdiyim şorba içimdəki soyuqluqdan donub...

Ürəyimin qatili olan əsəblərim hələ də azadlıqdadır.

Belə davam etsə,bədənimin başqa üzvlərinə də zərər yetirəcək...

Dərdlərim çox kövrəliblər, gözlərinin yaşını saxlaya bilmirlər.

Mənim onları necə daşıyacağımı düşünüb,narahat olurlar.

Dərdlərimə sosial şəbəkədə yeni profil açmışam...

Ancaq dərdlərimi paylaşmıram...

Dərdlərimin səhifəsinə giriş qadağandır...

Xəyalə Sevil - Onsuz da bir təhər keçir

Wed, 05 Aug 2026 05:36:34 +0000

Onsuz da bir təhər keçir-

Kül bunun da gün başına.

Ölürəm, xəbərin olsun,

Can verirəm baş daşına.

Səhərin oğlan çağında

Könlümə bir gecə düşür.

Bilmirsən adın dilimə

Necə gəlir, necə düşür.

Hamı gecikir, geciksin,

Yubanıram, gəl çat mənə.

Axı sən yanımda olsan,

Neyləyəcək həyat mənə.

İndi mənə bircə söz de,

Bircə söz de, uyum sənə.

Bir az ürəyim çəkibdi,

Bir az da ki, suyum sənə.

Tofiq Əmrahov - Tənha bülbül

Wed, 05 Aug 2026 05:36:40 +0000

Tənha bülbül

Bir- neçə ilin söhbətidir.

Qapıbir qonşumuzun həyətində bir Qaraağac vardı. Hər bahar gələndə onun başına bir cüt bülbül qonardı.Elə xoşbəxt idilər ki...Səhər tezdən oxuduqları nəğmələr həyətə, yollara, insanların qəlbinə bahar gətirərdi

Ən əsas da bizim

-Amma bir bahar onların yalnız biri gəldi...

Gələn bülbül günlərlə o biri tayını gözlədi, boynu bükük...Hər səhər ümidlə qanad çaldı, hər axşam həsrətlə oxudu.Elə bil hər nəğməsi bir çağırış idi

Cavab verən olmadı.

Bahar bitdi. O, tənha bülbül də uçub getdi. Növbəti baharda isə o da gəlmədi.

Qaraağac əvvəlcə yarpaqlarını seyrəltdi, sonra budaqları qurumağa başladı. Sanki o da başa düşmüşdü ki, o nəğmələr bir daha onun budaqlarında eşidilməyəcək.Günlərin birində əsən güclü külək illərlə bülbüllərə yuva olan Qaraağacı kökündən qopardı

Həyət bomboş qaldı.

O vaxt düşündüm ki, təkcə insanlar yox, ağaclar da, quşlar da sevgi ilə yaşayır. Zevginin yoxluğu təkcə ürəkləri deyil, kökləri də qurudur

-Axı, " Bülbüllərsiz Qaraağac da tənha idi"

Bir səhər alatoran idi. Yenə baharın ilk gəlişi idi. Pəncərəmi nəsə asta-asta döyəcləyirdi.

Başımı qaldırdım

Həmin bülbül idi...O, tənha bülbül...

Pəncərənin önündə durub gözlərini mənə dikmişdi. Sanki nəsə demək istəyirdi. Pəncərəni açan kimi bir anlıq içəri boylandı, sonra qanad çalıb uçub getdi. Dönə-dönə arxaya baxırdı. Elə bil mənlə də xudafisləşirdi

Onun dalınca həyətə çıxdım. Bülbül vaxtı ilə Qaraağacın bitdiyi yerə qonmuşdu.İndi orada yalnız köhnə kötük qalmışdı.Bülbül bir- neçə dəfə kövrək səslə oxudu. O nəğmə əvvəlki nəğmələrə bənzəmirdi. Bu kədərli nəğmə ayrılığın, sədaqətin və xatirələrin nəğməsi idi. Sanki o öz tayı ilə, həm qaraağacla və həm də bir zamanlar orada yaşayan xoşbəxt günləri ilə vidalaçırdı

Mən susub onu dinləyirdim qəmlə, kədərlə...

Elə həmin an başa düşdüm ki, sevənlər heç vaxt tam ayrılmır, onlar gedəndən sonra da xatirələri geri qayıdır.

Bəzən bir bülbül olub pəncərəni döyəcləyir, bəzən də insanın ürəyini...

Bülbül qanad çalıb göylərə qalxdı

Günəş üfüqdən yenicə doğurdu. Mən isə hələ də pəncərənun qabağında dayanıb onun arxasınca baxırdım.

O gündən bəri hər baharın ilk alatoranında pəncərəni açıq qoyuram...bəlkə yenə gələr.

Çünki əsil sevgi heç vaxt ölmür, Tənhalaşlr...

Sadəcə hər bahar öz yolynu tapıb bizi ziyarət edir

Bəhram Bilaloğlu -Çıraqçı

Wed, 05 Aug 2026 05:36:39 +0000

Bir kənddə qədim bir çıraqçı yaşayırdı. Ömrü boyu insanların yolunu işıqlandırmışdı. Heç kimdən nə şöhrət ummuşdu, nə də alqış. Onun inancı bir idi:

"Bildiyini gizlədən işığını söndürər."*

Bir gün qapısını tanımadığı bir adam döydü.

– Mənə yol göstər, – dedi. – Elə bir iş görmək istəyirəm ki, heç kimin haqqına girməyim.

Çıraqçı bildiyi hər şeyi danışdı. Hansı qapının necə açıldığını, hansı yolun çıxılmaz olduğunu, hansı addımın insanı ucaldacağını bir-bir söylədi. Düşündü ki, xeyir paylaşdıqca çoxalar.

Bir neçə gün sonra həmin adam öz nümayəndəsini göndərdi. Çıraqçı onu hörmətlə qarşıladı. Çünki onun gözündə qonaq Allah əmanəti idi.

Amma qaranlıq həmişə işığın arxasınca gəzər deyə düşünürdü.

Bir salam, bir görüş, bir qarşılanma dillərdə başqa rəng aldı. Sözlər böyüdü, həqiqət isə kiçildi. Niyyət soruşulmadı, hökm verildi.

Günlərin birində həmin adam yenidən gəldi. Bu dəfə üzündə minnətdarlıq yox idi.

– Sənin işdən ayrılmağın daha doğru olar.

Cümlə qısa idi, amma illərin zəhmətini içində daşıyırdı.

Çıraqçı heç nə demədi. Çünki bilirdi ki, özünü hər kəsə izah etməyə çalışan adam axırda həqiqəti yox, yorğunluğunu sübut edir.

Bir müddət sonra onun yerində başqaları işləməyə başladı. Dünən məsləhət istəyən adam bu gün istədiyinə çatmışdı. Dünən yolu soruşan bu gün yolu sahiblənmişdi.

Çıraqçı isə başqa bir yerdə, əvvəlkindən də az maaşa işləyirdi. Hər səhər ailəsinin ruzisi üçün yola çıxır, hər axşam yorğun çiyinləri ilə geri dönürdü. Maaşı azalmışdı, amma ən ağır yük cibində deyildi.

Ən ağır yük ürəyində idi.

Çünki insanı yoxsulluqdan əvvəl dəyərsiz sayılmaq yorur.

Bəzən çörək azlığı insanı sındırmır. Bir "sağ ol"un, bir "haqqını halal et" sözünün olmaması sındırır.

Bir axşam yol kənarında qurumuş bir ağacın altında dayandı. Ağacın budaqlarına baxdı. Nə kölgəsi qalmışdı, nə meyvəsi.

Elə bu zaman külək yarpaqsız budaqları dilləndirdi:

"İnsanlar çox vaxt meyvənin dadını sevir, kökün çəkdiyi əziyyəti yox."

Çıraqçı gözlərini yumdu. O an anladı ki, dünyanın tərəzisi həmişə haqqı ölçmür. Bəzən mənfəəti ağır gələn gözlər vicdanı görə bilmir.

Amma başqa bir tərəzi də var.

Orada salam qarşılığında ittiham yazılmır.

Orada səmimiyyət zəiflik hesab edilmir.

Orada zəhmətin qiyməti maaşla deyil, niyyətlə ölçülür.

Həmin gündən sonra çıraqçı heç kimə kin saxlamadı. Çünki bildi ki, kin insanın içində yanan elə bir oddur ki, əvvəl sahibini yandırır.

O yenə də bildiyini paylaşdı, yenə də insanlara yol göstərdi. Tək bir fərqlə...

Artıq mükafatını insanlardan gözləmirdi.

Çünki öyrənmişdi:

RAFİQ HÜSEYNLİYƏ

Wed, 05 Aug 2026 05:36:35 +0000

O, Şuşada dünyaya gəlmişdi. 20 yaşında Azərbaycan Dövlət

Televiziyasında diktor kimi fəaliyyətə başlayan andan xalqın

sevgisini qazandı. Qarabağ hadisələrindən sonra neçə illər

efirdən uzaq qaldı. Sənət adamı üçün bu ağır idi. Bu ağır illərdə Ona xalqın sevgisi dayaq oldu. İllərlə efirdə görünməsə də

xalqın sevgisi azalmadı. Xalq bu sevgiylə öz sevimlisini son

mənzilə yola saldı. Mən də həmin gün xalqın öz sənətkarına

olan sevgisini duydum. Qarabağ dərdi, Şuşa həsrəti içinə

hopmuşdu, ürəyinə dolmuşdu. Cismini qoruya bilmədi. Yaşaya bilmədi...

4 avqust dünyaya gəldiyi gündü. Bu il 80 yaşı olacaqdı.

Rafiq Hüseynovu sevən hər baxışda, hər səsdə,

hər ürəkdə yenidən oğulacaq...

Göylər sonsuzdu, sonsuzluqdu.

Sən göyləri qoyub getmədin,

göylərə getdin.

Hərdən günəş olub baxacaqsan,

Hərdən ulduzları sinənə taxacaqsan.

Hərdən yağış kimi yağacaqsan,

hərdən darıxacaqsan mənim kimi.

Mən də kövrək adamam,

ağlaya bilmədim amma

Sənin kimi...

İki gözüm var, hərəsində bir damla.

Gücüm yetincə gözlərimi açdım,

yox, dünyanı görməkçün yox,

damlalar düşməsin deyə,

kimsə görməsin deyə.

Biri geriyə - ürəyimə döndü .

biri gözümdə qaldı sənin kimi.

Kamalə Abiyeva, şair, publisist

Sevil Azadqızının -"Bir gilə ümid ..."-ə BAXIŞI

Wed, 05 Aug 2026 05:36:40 +0000

Əbülfət Mədətoğlu Qələmimdən

Bir gilə ümid ...

Bax gör, yaraşırmı bu qəm -

Mübarək! - söylə geyinim.

Bir az üşüyən kimiyəm -

Geyinsəm, isinər əynim!

Açarı pas tutmuş bəxtin,

Görmədim heç bir xoş vaxtın!

Sən ay, sevilən xoşbəxtim,

Danışdır, açılsın eynim!

Qıymasan da sözə, dilə

Baxışınla ümid çilə!

Düşsün mənə bircə gilə -

Mən də susum, az deyinim!

Şeirin bədii təhlili:

Əbülfət Mədətoğlunun "Bir gilə ümid..." şeiri insanın daxili tənhalığını, intizarını və ümid axtarışını minimalist, lakin dərindən təsirli bir dillə ifadə edən lirik nümunədir. Şeirin əsas mövzusu həsrət, bəxtdən giley və ümidin xilasedici gücüdür.

Müəllif bəxtindən gileylənsə də, sevgini və ümidi son sığınacaq kimi görür. Buradakı "qəm" obrazı insanın əyninə oturan, lakin ruhunu üşüdən bir libas kimi təsvir olunur.

Şeir az sözlə böyük məna yükü daşıyan bədii təsvir vasitələri ilə zəngindir: "Açarı pas tutmuş bəxt" ifadəsi uğursuzluğun, qapanıb qalmış taleyin çox güclü bədii təsviridir. "Geyinsəm, isinər əynim" ifadəsində isə qarşı tərəfin verəcəyi müsbət reaksiyanın (sevginin) insanı isidən bir geyimə bənzədilməsi diqqət çəkir. "Üşüyən kimiyəm", "xoşbəxtim", "pas tutmuş bəxt".

Lirik qəhrəmanın özünü "bəxti pas tutmuş", müraciət etdiyi şəxsi isə "sevilən xoşbəxt" adlandırması daxili bir kontrast yaradır. Şeir klassik heca vəznində (8-lik heca) və axıcı xalq şeiri üslubuna yaxın yazılmışdır.

Nəfəsli və ritmikdir. Şeirdə daxili ritm və qafiyələr (geyinim , əynim ,eynim , deyinim) elə qurulub ki, poeziyanın musiqiliyi ön plana çıxır. Müəllif mürəkkəb fəlsəfi terminlərdən qaçıb. "Eynim açılsın", "az deyinim" kimi xalq danışıq dilinə xas ifadələr şeirə səmimiyyət və təbiilik qatır. "Bir gilə ümid..." bədbinliklə nikbinliyin sərhədində dayanan bir ruhun harayıdır.

Şair insana təsəlli vermək üçün böyük fədakarlıqlara ehtiyac olmadığını, bəzən sadəcə "bircə gilə" ümid dolu baxışın belə bir insanı xilas etməyə yetəcəyini bədii şəkildə sübut edir.

Səhər Əhməd - Dibçək güllərini suladım öncə

Wed, 05 Aug 2026 05:44:19 +0000

Mövsümü gəldi bu şeirin…

Dibçək güllərini suladım öncə,

Saralıb büzüşmüş yarpağı üzdüm.

Təmasdan sevinən biçarələri

Açıq pəncərənin önünə düzdüm.

Beş yaşlı oğlumun yatmazdan qabaq,

Çəkib şifonerə yapışdırdığı

Mənə bənzəməyən rəsmimə baxdım,

Qəfildən oğlumçün yaman darıxdım.

Komodun tozlanmış güzgüsün sildim,

Orda da əksimə baxdım və güldüm.

Haçandı görmürdüm sanki üzümü,

Baxdım ki toz basmış təbəssümümü.

Həzin bir mahnıya başladım sonra,

Uşaqkən anamın xoşladığından.

Mahnı da sevindi dodaqlarımda

Şad oldu hələ də yaşadığına.

Yemək də bişirdim, çayı da süzdüm,

Yemiş də doğradım, qarpız da kəsdim.

Dəyişdim masanın boz örtüsünü,

Ən təzəsin seçdim, ən güllüsünü.

Bir azdan uşaqlar gələcək evə,

Dağıdıb tökməyə nəsə tapsınlar.

Sonralar mənsiz də yaddaşlarında

Şəklimi çəkməyə nəsə tapsınlar.

İNSANIN ƏBƏDİYYƏT AXTARIŞINDA SEVGİNİN ROLU

Wed, 05 Aug 2026 05:38:54 +0000

İnsan dünyaya göz açdığı ilk gündən iki böyük sirrin qarşısında dayanır: zaman və sonsuzluq. Zaman onu irəli aparır, sonsuzluq isə onu düşündürür. Bəşər övladı əsrlər boyu ömrünü uzatmağın yollarını axtarsa da, sonda anlayır ki, cismin deyil, ruhun əbədiyyəti daha qiymətlidir. Ruhu əbədiyyətə aparan ən qüdrətli qüvvə isə sevgidir. Sevgi zamanın sındıra bilmədiyi, ölümün susdura bilmədiyi mənəvi həqiqətdir.

İnsan bəzən illərlə yaşayır, lakin yaşadığı ömür iz qoymur. Bəzən isə qısa bir ömür bütöv əsrlərə işıq saçır. Bunun səbəbi ömrün uzunluğu deyil, onun hansı duyğularla yaşanmasıdır. Sevgi ilə yaşanan bir gün nifrətlə keçən illərdən daha qiymətlidir. Çünki sevgi ömrü günlərlə deyil, mənası ilə ölçür.

Sevgi insanın daxili aləmində görünməyən bir memardır. O, daşdan bina tikmir, qəlbdə xarakter qurur. Səbirin divarlarını, mərhəmətin pəncərələrini, ümidin qapılarını məhz sevgi yaradır. Belə bir mənəvi tikili isə zamanın küləyindən dağılmır. Əbədiyyət əvvəlcə insanın daxilində qurulur.

Zaman hər şeyi köhnəldir, lakin sevginin toxunduğu xatirələri köhnəldə bilmir. Bəzən illər əvvəl eşidilən bir cümlə, görülən bir yaxşılıq və ya hiss edilən bir səmimiyyət insanın qəlbində ilk günkü kimi yaşayır. Deməli, yaddaşın ən möhkəm sütunu hadisələr deyil, sevgidir.

Sevgi insanı özünü tanımağa aparan ən doğru yoldur. Özünü tanımayan insan ömrünü yaşayır, lakin mənasını dərk etmir. Sevgini dərk edən insan isə anlayır ki, həqiqi böyüklük başqalarından üstün olmaqda deyil, öz mənəviyyatına qalib gəlməkdədir. Bu qələbə heç bir tarix kitabında yazılmasa da, ruhun yaddaşında əbədi qalır.

Bütün böyük yaradıcılığın başlanğıcında görünməyən bir sevgi dayanır. Hər bir ölməz misra, hər bir dərin fikir, hər bir sənət əsəri əvvəlcə qəlbdə doğulur. Əgər qəlbdə sevgi yoxdursa, söz səsə çevrilir, fikir isə unudulur. Sevgi isə adi sözü belə zamanın yaddaşına həkk edə bilir.

İnsan kainata baxdıqca anlayır ki, sonsuzluq yalnız ulduzların çoxluğunda deyil. Sonsuzluq bir damla yağışın torpağa qovuşmasında, bir yarpağın budaqdan ayrılmasında, səhərin qaranlığı işığa çevirməsində də yaşayır. Təbiətin bu səssiz dili insanı öyrədir ki, sevgi də həyatın dəyişməyən qanunlarından biridir.

Əbədiyyət bəzən insanın axtardığı uzaq üfüq deyil. O, hər gün verilən düzgün qərarlarda, qorunan vicdanda və itirilməyən mənəvi saflıqda gizlənir. Sevgi insanın daxilində vicdanın səsini gücləndirir. Vicdan isə zamanın dəyişdirə bilmədiyi ən böyük hakimdir.

Müasir dövr insanı sürətlə yaşamağa alışdırıb. Lakin sürət həmişə dərinlik yaratmır. İnsan çox şey əldə edə bilər, amma qəlbində sevgi yoxdursa, qazandıqları mənasını itirir. Əsl zənginlik sahib olduqlarının çoxluğu deyil, yaşatdığı mənəvi dəyərlərin böyüklüyüdür.

Sevgi insanı gələcəyə bağlayan ümiddir. Ümid olmayan yerdə yaradıcılıq da olmur, inam da olmur. Hər yeni ideya, hər yeni başlanğıc əvvəlcə sevgidən doğur. Çünki sevgi həyata "davam et" deyən səssiz bir çağırışdır.

İnsan bəzən ömrü boyu əbədiyyəti uzaqlarda axtarır. Halbuki o, hər gün öz davranışı ilə əbədiyyətini yazır. Bir baxış, bir söz, bir mərhəmət, bir səmimiyyət illər sonra belə insan yaddaşında yaşaya bilir. Sevginin möcüzəsi də bundadır: o, görünməyən izlər buraxır.

Ən böyük səssizlik bəzən sevginin danışdığı andır. Sözlərin ifadə edə bilmədiyini qəlb anlayır. Elə buna görə də sevgi heç vaxt yalnız dillə danışmır; o, davranışlarda, baxışlarda, sədaqətdə və mənəvi bütövlükdə yaşayır. İnsan məhz bu görünməyən dillə əbədiyyətə toxunur.

Böyük mütəfəkkirlərin fikirləri əsrlər boyu yaşayırsa, bunun səbəbi onların yalnız ağıllı olmaları deyil. Onların düşüncələrində insan sevgisi, həqiqət sevgisi və gözəllik sevgisi vardı. Sevgi ilə deyilən fikir zaman keçdikcə daha da dərinləşir, sevgisiz deyilən söz isə külək kimi itib gedir.

Əbədiyyət insanın ölümdən qaçması deyil, fanilik içində sonsuz məna yarada bilməsidir. Bu mənanı nə sərvət satın ala bilir, nə şöhrət qoruya bilir. Onu yalnız sevgi yaradır. Çünki sevgi insanın ömrünü illərlə deyil, işıqla ölçür.

İnsanın əbədiyyət axtarışı əslində öz mənasını axtarmasıdır. Bu axtarışın sonunda insan anlayır ki, əbədi qalan daşlar, saraylar və adlar deyil, sevginin işıqlandırdığı ruhdur. Sevgi zamanın sərhədlərini aşan ən böyük həqiqət, insanı özündən uca edən ən saf qüvvədir. Həyat sona çatsa da, sevginin bəxş etdiyi mənəvi nur sönmür. Məhz buna görə insan əbədiyyətə gedən yolu uzaqlarda deyil, öz qəlbində tapır.

Sevil Azadqızı

27.07.2026

ÇAŞQINLIQ - Ələddin Əzimli

Wed, 05 Aug 2026 05:36:39 +0000

Bir də yolum düşəcəkmi

o küçədən?

Mən bilmirəm,

bilən varsa desin mənə.

Yuxusuzam,

duyğusuzam o gecədən.

Çağırıram,

səsləyirəm,

amma çatmır səsim ona.

Xəbər yoxdur,

cavab yoxdur

sorağıma, çağrışıma.

Dolaşıram küçələri

mən sərsəri külək kimi.

Hərdən yorğun bir meh kimi

yalqız, səssiz, təkbaşına.

Sıxılıram,

darıxıram,

dünya isə öz işində.

Zaman məni qabaqlayır.

Yan-yörəmdən ötənlər də

elə bil ki görmür məni.

Həyat, varlıq

öz əbədi gərdişində.

İtirmişəm o ünvanı-

o küçəni.

İmkan varsa,

yol göstərin, kömək edin,

necə geri qaytarım mən

o gecəni?

"Şəxsi Əşyalar" - Jurnalist, yazıçı-publisist Məzahir Əhmədoğlu 01.06.2026

Wed, 05 Aug 2026 05:36:37 +0000

https://www.youtube.com/embed/zGcN-4VdYbs" width="640">

Əlisəfa Azayev - SON DAYANACAQ

Wed, 05 Aug 2026 05:36:39 +0000

O gün Əhməd kişinin sərbəst günü idi. Bir müddət sahil parkında gəzindilər, çay içdilər... Arada da lap pivə ilə üstələdilər... Hava çox isti, bürkü idi. Axşam evə gələndə gecədən xeyli keçmişdi... Saat on ikiyə qalmışdı... Avtobusdan düşəndə sürücünün narazı səsini eşitdi:

Düşün də, qızım...
Mən...
Sizinlə deyiləm?!. Düşün də, sonuncu dayanacaqdı!...
Mən düşüb hara gedəcəyəm ki?!.
Bunu mən nə bilim?!. Mənə nə dəxili?!.

Əhməd kişi bir anlıq ayaq saxlayıb, geriyə çevrildi. Hələ də avtobusda əyləşmiş, yerə düşmək istəməyən qıza baxdı. Ona kömək etmək istədi:

Düz deyir, qızım, düşün... Bura sonuncu dayanacaqdı...
Bilirəm, – deyə qız narazı halda yerindən qalxıb düşəndə sərt şəkildə kişiyə baxdı, – mənim vəziyyətimdə olsaydınız bu sözləri deməzdiniz.
Siz hara getmək istəyirdiniz ki?
Cəhənnəmə... Polis şöbəsinə aparın məni...
Bir az səmimi olun...
Necə səmimi olum?! Qalmışam belə çöldə...

Qız beləcə deyinə-deyinə taxta skamyaların birində əyləşdi. Tərs kimi buralar da yaxşı təmizlənməmiş, işıqlandırılmırdı. Kişi əlacsız qalıb, gələrək onun yanında əyləşdi. Dilləndi:

Qızım, adınızı da bilmirəm...
Gülçiçək...
Çox yaxşı... Gülçiçək qızım, bura şəhərdi. Sən də beləcə köməksiz, tək-tənha... İstəyirsən gəl gedək bizə... Ziyan çəkə bilərsən...

Qız onun bu sözlərinə güldü:

Eh... Daha hər şey olub... Nədən qorxacağam ki?!. Onsuz da korlanmışam.
Sən onu demə... O qədər əzazillər, bedasıllar var ki...

Əhməd kişinin son vaxtlar həyat yoldaşı Ziba ilə arasında mübahisələr, problemlər yaranmış, qadın da acıq edib, bu səbəbdən rayona getmişdi. Vaxt keçsə də, gəlib çıxmaq bilmirdi. Acığa düşmüş kimi o da zəng çalmırdı.

Bir azdan onun səsi eşidildi:

Yaxşı, nə deyirəm ki...
Əlini onda bəri ver...
Mən əlimi hər kişiyə verən qız deyiləm.
Ay qız, nəvəm yerindəsən, indi durub sənə tamah salacağam?..

Qız kişinin bu sözlərindən acıqlanan kimi oldu. Ancaq bir anlıq ayaq saxlasa da, sonradan onun arxasınca addımladı. Kişi dedi:

Bura qaranlıqdı... Büdrəyib yıxılarsan... Ona görə belə dedim. Polisdə elə bilirsən nadürüstlər yoxdur?..
Sən qoca, mən cavan... Yaxşı olar ki, elə mən sənin əlindən tutum da.
Mən bu yerlərə bələdəm, sən yox...
Hə... Bu başqa...
Təhsillisən?..
Orta məktəb qurtarmışam. Rus sektorunu...
Deyirəm də... Ona görə belə açıq-saçıqsan...
Nolub, buynuz çıxarmışam?
Elə onun kimi bir şeydi.

Onlar həyət qapısına varid olanda qonşuluqda yaşayan, hamının içki azarkeşi kimi tanıdığı Qəşəm soruşdu:

Əhməd kişi, bu qız kimdi?
Köhnə qohumlardandı...
Çox yaxşı... Xe...xe...xe...

Qəşəmin beləcə qımışaraq keçməsi onu təsirləndirdi. Evə girəndə isə qız soruşdu:

-Bəs evdə adam yoxdur?.. Ailəli deyilsiniz?..

Kişi əlacsız qalıb hər şeyi ona danışdı. Qız inad elədi:

Yox... Nə danışırsınız, mən belə bir yerdə qala bilmərəm. Bunu əvvəldən deyə bilməzdiniz.
Elə dır-dır dırıldayırdın da, bir imkan verdin ki...
Yox, çox bic kişiyə oxşayırsan...

Əhməd kişi bu sözlərinə görə onu töhmətlədi, qınadı:

Əyibdi, danışığını bil. Mən səni məcbur etmirəm ki... Gedirsən get də... Qapını ki, hələ bağlamamışam. Açıqdır...
Bəs gecənin bu vaxtı evdən çıxanda məni görsələr, onlara nə deyim?!.

Elə bu an telefon zəng çaldı. Yaxın qonşuları Kərim idi. Soruşdu:

Əhməd, deyəsən Ziba qayıdıb gəlib evə?!.
Kim?!.
Arvadın da...

Kişi əsəbi halda dəstəyi aparatın üstə qoydu, gileyləndi:

Bu camaatın başı xarab olub ey. Elə bil ki, mənə nəzarətçidirlər.

Qız da söhbəti eşitmişdi. Sakit halda dedi:

Özünə niyə problem yaradırsan ki?! Getsəm daha yaxşıdır.
İki söz var, ikisini də özün deyirsən.
Sənsən də... Oturmuşdum orada... Təkid etdin, məni də pis vəziyyətdə qoydun.

Kişi paltarını soyuna-soyuna dedi:

Heç narahat olma. İt hürər, karvan keçər. Dur bir çay qoy içək. Nəvəm yerindəsən, indi durub sənlə məni bəzəyəcəklər?!
Niyə bəzəmirlər ki? Kişi deyilsən...
Ay qız ağzına gələni danışma. Sənin neçə yaşın var?..
On doqquz...
Mən isə altmışı beşi keçmişəm... Bu gün-sabah yetmiş olacaq.
Ancaq çox cavan görünürsünüz. Bu yaşı sizə vermək olmaz.

Kişi əlacsız qalıb özü çay qoyası oldu. Soruşdu:

Ac deyilsən ki...
Bir az yemək pis olmazdı.
Verim də... Yaxşı toyuq qızartmamız var.
Zəhləm toyuqdan gedir.
Kolbasa da var.
Hansından?
Halaldan...
Gətirin də...
Sən də heç olmasa çörək doğra da.
Baş üstə...

Çörək yeyəndən sonra qız yuxulu kimi göründü. Soruşdu:

Mən harada yatacağam, yorğunam?
Harada istəsən...
Bu sözlərin heç xoşuma gəlmədi.

Kişi pərt halda dedi:

Yəni demək istəyirəm ki, sərbəst, tək... Qonşu otaqda yata bilərsən.
Çarpayıda, yoxsa divanda?..
Yerdə...
Bu olmadı ki...
Daha niyə inciyirsən ki?!. Elə sən soruşduğun üçün dedim. Qonağa böyük hörmətimiz var. Sən qonaqsan...
Ancaq məni gecə narahat etməyin ha... Yuxudan yarımçıq durğuzanda çox pis oluram.
Səninlə kimin nə işi var?!.
Yerimin ağları dəyişdirilib? Bir az sofuluğum var. Çirkli yerdə yata bilmirəm.

Onun bu sözləri kişini lap haldan çıxardı. Soruşdu:

Heç özün barədə bir söz demədin.
Ailəli idim, boşanmışam...
Çox pis... Nədən?..
Dedim axı...

Əslində isə qız bu barədə ona heç nə deməmişdi. Fikrini dolaşdıran kimi idi:

Ərim Rusiyaya işləməyə getmişdi. Mən də bir gün birinə qoşulub, onun yanına getdim. Nə qədər gözləmək olardı. Gəlib çıxmaq bilmirdi. Sibir tərəfdə idi... Tumendə... Çukçaların yanında...
Bax da...
Yanında olanda çox qəribə mənzərələr müşahidə elədim. Elə bir çukçanın evində qalırdı. Demə, münasibətdə imişlər. Bir gün onları yaxaladım da... Hər ikisi kövrəlib ağladı. Əlimdə silah vardı axı, onları vura bilərdim.
Lap bir yerdə?..
Eh, siz nə danışırsız?!. Lap bir yorğanın altında... Qadın yerindən qalxıb, ayaqlarım altına düşdü: “Prostite!.. Prostite, doçenka!..” deməkdən yorulmurdu. Hər ikisi sərxoş, içkili idi...

Bir azdan qız onun üçün hazırlanmış otağa keçdi. Yatacağı çarpayı hazır idi. Kişi otaqdan çıxandan sonra bir müddət güzgü önündə qaldı... Elə lüt-üryan, paltarsız... İri vücuduna, əndamına baxmaqdan yorulmurdu. Döşləri lap qabaran kimi idi. Onları hislə sıxmacaladı, özünü dilxor halda üzü üstə yatağa çırpdı. Gileyləndi:

Qoca uzunqulağın əlində qalmışam da... Düzdü, sağ olsun, mənə yer verdi, rahatlıq yaratdı. Ancaq ruhumu sakitləşdirə bilmir. Dindara, inanclı kişiyə oxşayır...

Kişi isə yerinə girsə də, hələ də onun haqqında fikirləşməkdə, gileylənməkdə idi:

Qız uşağıdı da... Heç nədən bədbəxt olub... Heç nədən ailəsi dağılıb. Oğlan köpək oğlunda da az yoxdu da. Evlənmisən, aza qane ol, otur evində də...

Beləcə sonsuz fikirlər arasında arada qız tərəfə keçdi. Hələ də otağın işığı yanırdı. Sakitcə qapını döydü. Qız eşitmədi. Ehtiyatla qapını açdı ki, işığı söndürə bilsin. Bu an qız bütün çılpaqlığı ilə gözləri önündə dayandı. Sanki oyaq olsa da, dillənmədi... Kişi işığı da söndürmədən diksinmiş, həyacanlanmış halda geri qayıtdı. Bir andaca haldan-hala düşməyə başladı: “Aman Allah, yəni bu yaşında yolumu azım?! Belə də iş olar?!.” Onda necə də gözəl bədən vardı... Bir beləsini heç vaxt görməyib... Heç vaxt sığallamayıb... Heç vaxt öpüb-oxşamayıb...

Kişi bu fikirlər arasında özünü lənətləyə-lənətləyə, şeytanı söyə-söyə şirin yuxuya getmişdi ki, qız yatan qonşu otaqda əvvəl zəif bir səs eşitdi. Sonra isə sanki kimsə bağırdı, çığırdı... Yarıçılpaq halda ora qaçası oldu...

İçəri girən kimi qızı adyala bürünmüş halda çarpayının üstə o tərəf-bu tərəfə gedən, qaçan gördü... Birdən özünü ona tərəf ataraq səsləndi:

Siçan!.. Siçan!..
Qorxma! Olsun da!.. O da bir canlıdı.

Qız ona sığınmış halda pıçıldadı:

Necə bəyəm “olsun”, “canlıdı”?!. Mən ondan qorxur, iyrənirəm axı.

Kişi and-aman elədi ki, onların evində heç vaxt siçan olmayıb:

Nə deyim, bəlkə də, indi var. Daha bu qədər səs-küy qaldırmağın adı nədi.
Deyir ey... Ya bayus!.. Mən burada yata bilmərəm...

Əlacsız qalıb dedi:

Onda gəl mənim otağıma.

Orada isə elə onunla taxtda bir yerdə uzanası oldu. Əvvəl sakit dayanmışdı... Bir azdan soruşdu:

Əmican, yatmısan?..
Həm yox, həm də hə...
Bu necə olur...
Sənin siçanı gördüyün kimi.

Dedi:

Bizim rayonda dövlət bankında bir kişi işləyirdi. Qarovulçu idi. Elə sizin yaşda olardı. O vaxt aralıqda bir səmə qız gəzir, nadinc oğlanlar ona sataşır, ələ salırdılar... Bir gün həmin qoca kişi bu qıza tamah saldı... Onu içəri, yanına çağırdı... Rayon yeridi də... Gözü götürməyənlər dərhal bunu müdirə bildirdilər. O da işindən qorxan adam idi. Tez-tələsik milisə xəbər verdi, özü də ora gəldi... Kişi də arif adam imiş. İşini görən kimi qızı oradan uzaqlaşdırmışdı. Heç nəyi kişiyə sübut edə bilmirdilər. Bu an həmin səmə qız ora gəlib, nə desə yaxşıdı: “Mənim alt paltarım – tursikim burda qalıb ey...”

Əhməd kişi onun bu sözlərinə özünü saxlayıb gülsə də, yenə də qızla işi yox idi. Ancaq bir azdan hiss etdi ki, sanki arxasında bir odlu kürə var. Qız hissə qapılıb onu qucaqlamış, narahatlıq içində çırpınırdı...

Hə bu da mən... – deyə o qız tərəfə çevrilərək, pıçıldayanda, qız onun bədəninə əl gəzdirərək dedi: “Yox, elə sən də istilənmisən... Ancaq səni hələ döyüşə hazırlamaq lazımdı...”

Onu öpüb oxşaya-oxşaya dedi:

Məni ərim qaçıranda heç on üç yaşım tamam deyildi. Elə kolluqda ayaq üstə üzümü açdı.
Çox pis... Elə bu səbəbdən bu gün beləcə günə qalmısan da...
Yaxşı... Mühazirəni sonraya saxla... Sənin bu bədənin nə zəifdi...
Ay qız, kiri... Bir az uzaqda yat, uzan...
Daha yox... Cidanı suya vermisən... Məndən pis haldan çıxmısan... Yoxsa, sənin də gözünə siçan görünür...
Bəlkə də...

Əhməd kişi ömrü boyu nizamlı bir həyat yaşamışdı. Bu biabırçılığa o necə dözəcəkdi. Ancaq amansız şəhvət hissi onu elə bir pis yerdə qarşılamışdı ki... Qız səsləndi:

Səndə hərəkət yoxdur... Gəlsənə mənə meydan verəsən?
Elə meydanda sənsən də...
Çox gözəl... İndi səni məşq etdirəcəyəm...
İdaman dərsi keçəcəksən?!.
Yox... Bunu mənə orada, Rusiyada öyrədiblər...
Axırı elə elə... Məni öldürmə, qoca kişiyəm...
Ey, cudak... Yenə danışdı da...
Elə saqqalıma yaxşı söyürsən. Səni mən axı bu evə niyə gətirdim?!.

Qız sanki bu sözləri eşitmir, öz işində idi. Hiss olunurdu ki, nə vaxtdandır kişi üzünə həsrətdi. Həqiqi mənada belə idi... Kənddən kənara çıxa bilmirdi. Bu məqsədlə də elə baş götürüb şəhərə gəlmişdi. İşləmək, evlənmək istəyirdi. Bəxtinə gör kim çıxmışdı... Kişi səsləndi:

Yaxşı, tamaşanı qurtar...
A kişi, nə qurtar?! Bu hələ jurnaldı... Kinonun başlamasına hələ var... Səhərə kimi səni rahat buraxan deyiləm. O ki var səni ovxalayacaq, sığallayacağam...
Atan rəhmət, bu çox yaxşı...
Sən də məni öp, sığalla da... Əllərin qurumuyacaq ki...
Oranı da... Bax belə... Sonra deyirsən ki, yaşım keçib, mən heç nə bilmirəm...
Keçələ halva yemək yaraşmır?...
Niyə yaraşmır, ye də...
Ağ eləmə, ədəbli ol...

Arada qız özünü ona elə sıxdı ki, az qala başı döşləri, qıçları arasında qalsın... Çığırdı:

Köpək qızı, daha bu qədər yox da...
İdman... Məşq edirik də...
Təpənə dəysin sənin idman dərsin!.. Bəsdir, yığış!.

Ancaq qız şirin dilini işə sala-sala onu səhərə qədər rahat buraxmadı. Kişi də bu səbəbdən işə gedə bilmədi. İş yerinə zəng çalası oldu:

Başa düşün də... Bir az kefsizəm...

Sonrakı günlər də belə... Birtəhər yola verirdi. Xərci-xəcaləti çox olsa da, özü də günü-gündən qıza alışır, hərisləşir ondan əl çəkmirdi. Qız da zarafata salıb deyirdi:

Qoca tülkü, zarıya-zarıya işindəsən ha... Oramı-buramı ovxalamaqdan, əl gəzdirməkdən yara eləmisən...
Gəl səni bir öpüm...
Ağzının suyunu o tərəfə elə... Pulun varsa, pul ver.
Pul sənə qurbandı...

Ancaq bir neçə gündən sonra lap taqətsizləşdi. Özü ilə bacara bilmirdi. Qız da onu tanbeh edir, lənətləyirdi:

Nə uzanmısan, bir hərəkət elə də... Başını soxmağa yer axtarırdın... Bu da sənə şey də... Əlinə müftə düşüb... Sən öləsən, pulunu verəcəksən, lap artıqlaması ilə...

Kişi bu üzlər görmüş qızın əlindən qurtarmaq üçün arvadına zəng elədi:

Qurban olum sənə, tez gəl... Bu qoca vaxtı ağlımı tamam itirmişəm... Özümlə bacara bilmirəm... Nasazam... Xəstələnmişəm... Tez gəl...

Onun bu sözlərini eşidən qız, yuxu dərmanı verib, onu yatızdırdı. Sonra da ayılmasından, evdən getməsindən ehtiyatlanaraq əl-ayaqlarını çarpayıya bağladı. Evi dədə malı kimi yoxlamadan keçirdi. Hər künc-bucağa baş çəkdi, əl gəzdirdi. Kişi ayılanda heyrət içində soruşdu:

Bu nə hərəkətdi, qancıq?!.
Ağzını təmiz saxla...
Əllərimi-ayaqlarımı aç!..
Çırpınma... Hələ belə mənim bu şeyimi yala... – Beləcə kişinin üstünə uzanıb, bədəninin murdar yerini onun ağzına sürtməkdə idi, – mənim ağlım yox idi, yox idi... Sənə nolmuşdu, dərhal çılpaqlandın, hücuma keçdin... Al, bu da son nəticəsi...

Sonra da beləcə evdən yığışıb getdi. Qohum-qonşu onun səsinə gəlib, kişini çarpayıdan açdılar, özünə gətirdilər... Bəlkə də, arvadı gəlib çıxmasıydı, ölə bilərdi... İlk dəfə o xəbər tutdu, qıy-qışqırıq saldı... Qızın əslində yaşı çox idi... Həbs olunmuş kalonda yatmışdı...

Əlirza HƏSRƏT - ANA DİLİMİZ

Wed, 05 Aug 2026 05:36:39 +0000

Bu dil nurlu sabah,üzə gülən dan,

Bu dilin qədrini anlamaz nadan.

Xalqdır dilimizi sevib ucaldan,

Bizim dilimizin yiyəsidir xalq.

Söz var,dilimizdə döndüsə közə,

Namərd qarşımızda çətin ki dözə.

Ən gözəl kəlməyə,ən gözəl sözə,

Mənim Ana dilim,deyəsidir xalq.

Məlhəmdir,yaraqdır cana dilimiz,

Bəzəkdir şöhrətə,şana dilimiz.

Tükənməz sərvətdir ana dilimiz,

Bu dildə özünü öyəsidir xalq.

...Ey ana dilimə xor baxan harın,

Getmə güdazına sən nadanların.

Bu dili qoruyub yaşadanların,-

Önündə vallah,baş əyəsidir xalq.

Könül Nuriyeva - Ailə…

Wed, 05 Aug 2026 05:36:39 +0000

Deməli, məsələ əslində sadədir. Son vaxtlar yayılmış və israrla beynimizə, xüsusiylə gənc qızlarımızın beyninə yeridilən fikirlərdən yazacağam.

Əvvəl onunla başlamaq istəyirəm ki, qadın qab yuyar, paltar yuyar, ev təmizləyər, işləyər, gəzməyə gedər, istirahət edər, özünə baxar, ailəsiylə bütün və tam olar…

Yəni, bu işlərin görülməsi ailəyə sevginin əlamətidir. Vallah bilənlər bilir, uşaqlar soğanlı və soğansız yemək sevirlər deyə, mən qaz plitəmi 5 gözlü almışam. Hərəyə ayrı yemək bişirirəm. İşimin kökündə sevgi durur. Amma həmin yeməkləri hazırlayanda bəzi işlərin görülməsi üçün sözsüz ki, evdən kömək alıram. İncəlik də elə buradan başlayır. Gənc qızlara “ev işləri pisdir, əsas gəzməkdir, niyə ərə, uşaqlara baxmalısan ki, özünə baxmağa vaxt ayır” demək əvəzinə başqa cümlələr deməliyik. Bir çox psixoloqlar və bloggerlər isə ailə kimi dərin dəyərə birtərəfli münasibət sərgiləyirlər.

Düzgün fikirlər isə belə deyilməli və yazılmalıdır: ailə bir dövlətdir, nə qədər də kişi kənardan evin böyüyü kimi görünsə də, əslində onu hər mənada qadın idarə edir. Amma bildiyimiz uca səs tonu, əmrlər və acıqla yox. Təbii ki, incəliklə… Evdə pərdələrdən başlamış pilləkəndəki ayaqqabılara kimi nəzarət qadının tərbiyəsi və davranışının nəticəsidir. Yəni, sənin yoldaşın sənin səliqəli olduğunu görüb onu pozmamağa cəhd göstərəcək. Yəni, sənin uşaqların balacalıqdan anlayacaq ki, paltarı yerə atmaq olmaz, soyundunsa vanna otağındakı zənbilə yığmalısan, hər səhər yatağını yığmalısan, işə tələssən də, tələsməsən də. Yedinsə, qabını stoldan götürməlisən, yemək qalıbsa soyuducuya qoymalısan, paltarını özün ütüləməyi lazım gələndə bilməlisən. Bunları öyrədən qadındır.

Evin gəlirini-çıxarını hesablayan və nizama salan da qadındır. Yoxsa o evdə pul yığmaq olmaz.

Yəni, əslində bir evi, bir ailəni idarə etmək çox maraqlıdır. Niyə onu söhbətlərinizlə bayağı hala gətirib, adiləşdirirsiniz?

Bura birlikdə qış üçün tədarük edilən şorabalar, mürəbbələr də aiddir. Bura həmçinin birlikdə edilən rayon səfərləri, axşamlar Dəniz mall-da və ya Filarmoniyanın bağında içilən çaylar da aiddir. Bura çimərlik də aiddir, bura övladının universitet xəvərinə sevinmək də aiddir, o xəstələnəndə səhərə kimi yatmamaq da aiddir.

Bəzən isə sadəcə danışmadan kürəyini ailənə söykəmək də aiddir. Sadəcə oturursan və danışmırsan…

Xəyalından isə yaşadıqların və hələ yaşamaq istədiklərin keçir…

Mən demirəm ki, qadın özünə baxmasın, vaxt ayırmasın. Ana gözəl görünəndə ailənin ürəyi açılır. Hamı sevinir. Ona qarşıyam ki, qadını təkliyə sövq edirlər, ailə dəyərlərini aşağı salırlar, birlikdəliyi mənasızlaşdırırlar, qadını iş makinəsi kimi təqdim edirlər, qadını yorulmuş və tükənmiş təqdim edirlər…

Yorulanda bir söz deyə bilərsən,— mən yorulmuşam, bu gün özünüz özünüzə baxın. Yorğunluğum çıxsın, işlərimi görərəm. Bu qədər sadədir…

Xalq şairi Nəriman Həsənzadə vəfat edib

Wed, 05 Aug 2026 05:36:35 +0000

Azərbaycan poeziyasının görkəmli nümayəndəsi, Xalq şairi, dramaturq, ictimai xadim Nəriman Həsənzadə vəfat edib.

Yenises.az xəbər verir ki, bu barədə Mədəniyyət Nazirliyi məlumat yayıb.

Nəriman Həsənzadə iyunun 26-da səhhətinin pisləşməsi ilə əlaqədar xəstəxanaya yerləşdirilmişdi.

Nəriman Əliməmməd oğlu Həsənzadə 18 fevral 1931-ci ildə Qazax rayonunun Poylu qəsəbəsində anadan olub. 1949-1953-cü illərdə indiki Gəncə Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsində təhsil alıb. 1961-ci ildə Moskvada M.Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunu bitib və orada ikiillik Ali Ədəbiyyat Kurslarında da oxuyub.

Nəriman Həsənzadə 1962-1965-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi kafedrasının aspirantı olub, "Azərbaycan-Ukrayna ədəbi əlaqələri" (1941-1945) mövzusunda namizədlik (fəlsəfə doktorluğu) dissertasiyası müdafiə edib.

O, müxtəlif illərdə "Azərbaycan gəncləri" qəzetində, "Azərbaycan" jurnalında və Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsində bir sıra vəzifələrdə çalışıb. 1976-1990-cı illərdə isə "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzetinin baş redaktoru olub. Eyni zamanda bir neçə il SSRİ Ədəbiyyat Fondunun Azərbaycan şöbəsinə rəhbərlik edib. 1990-1995-ci illərdə Azərbaycan Ali Sovetinin deputatı olub, 1991-2001-ci illərdə mətbuat və informasiya nazirinin birinci müavini vəzifəsində işləyib. 2004-cü ildən Ədəbiyyat Fondu İdarə heyətinin sədri kimi fəaliyyət göstərib. Xalq şairi uzun müddət Milli Aviasiya Akademiyasının Humanitar fənlər kafedrasına rəhbərlik edib.

Gənc yaşlarından ədəbi yaradıcılığa başlayan Nəriman Həsənzadənin 1960-1970-ci illərdə nəşr olunan "Könlüm şeir istəyir", "Unudulmaz günlər", "Yadına düşəcəyəm", "Nəriman", "Niyə demədiniz", "Zümrüd quşu", "Nabat xalanın çörəyi", "Mənim gecəm-gündüzüm", "Sən bağışladın" və s. kitabları ədəbi-ictimai mühitdə ona böyük şöhrət qazandırıb.

Sosial-siyasi, tarixi və milli ictimai təfəkkürü narahat edən problemlər müəllifin yaradıcılığında xüsusi yer tutur. "Bir az möhlət istəyirəm ömürdən", "Fikir eləmə", "Kimin sualı var?", "Seçilmiş əsərləri", "Mənim nikahımı pozdu təbiət", "Bütün millətlərə", "Taleyin töhfəsi", "Nuru paşa", "Gəlimli-gedimli dünya" və s. kitablarında yer alan, ideya-bədii məziyyətləri ilə seçilən, vətənpərvərlik ruhu və əxlaqi-mənəvi saflıq aşılayan şeir, poema və mənzum dramları ədəbiyyat salnaməmizi zənginləşdirib. Ədibin əsərləri ingilis, fransız, alman, fars, italyan, çex, hind, ərəb, xorvat, rus və s. dillərə tərcümə olunub.

Nəriman Həsənzadənin əsərləri əsasında hazırlanan "Bütün Şərq bilsin", "Atabəylər", "Pompeyin Qafqaza yürüşü", "Nabat xalanın çörəyi" və digər tamaşalar sənətsevərlər tərəfindən böyük rəğbətlə qarşılanıb.

Şairin Azərbaycan ədəbiyyatı və mədəniyyətinin inkişafında mühüm xidmətləri dövlətimiz tərəfindən daim yüksək qiymətləndirilib. O, "Əməkdar incəsənət xadimi" (1981), "Xalq şairi" (2005) fəxri adlarına, "Şöhrət" (2001), "Şərəf" (2011), "İstiqlal" (2021), "Heydər Əliyev" (2026) ordenlərinə və Heydər Əliyev Mükafatına (2017) layiq görülüb. Söz sənətkarı 2002-ci ildən Prezidentin fərdi təqaüdçüsü idi.

Ağaevli Əli Hacı - Verdim verənə payımı

Wed, 05 Aug 2026 05:36:39 +0000

Verdim verənə payımı,

Özü əksin,özü biçsin !

Qul əməyin yeyən çoxdur,

O,da yesin,qul incisin !

Ölən yoxdur hal bilənə,

Verib dili dil bilənə !

Sözü yerində ölənə,

Özü verib dil ölçüsün !

Düzdə yaxın tanışım yox,

Dağdı,daşdı tanışım bax !

İlahi ! Gəl,başıma qalx,

Ordan sənə yol ölçülsün

Şakir Xanhüseyn- ÖZÜMLƏ HƏSB-HAL

Wed, 05 Aug 2026 05:36:40 +0000

başını vursan divara,

bilirsənmi heç, nə olar;

gözündən hər şey silinib

heçə dönər, heç nə olar.

bir az ağrı hiss edərsən,

ya bəlkə də hiss etməzsən.

yenə nəsə olmuş kimi

bilirəm ki, səs etməzsən.

acını dilə gətirmək

hər kəsin işi deyil ki.

kimsə durub ürəyindən

keçəni sənə deyir ki?

düşünərsən bu sərt daşlar

önümdə heç yumşalmadı.

dərdlər o qədər oxşardı,

sanasan ki, bir almadı...

gözünə duman, çən gələr,

bürüyər səni hər yandan.

baxsan, insan asanlıqla

vaz keçir öz vicdanından.

göz qoyursan əllərinə,

bunlar haqla olan işmi;

bir acını, qəmi çapmaq

diş-dırnaqla olan işmi?

soyuq, buz kimi nəfəslər

qora bişirəndi, qora;

gör, necə yadırğamışıq

əhdə, vəfaya, ilqara.

fikir fikirdən üzülmür,

ötənləri yad etmə də.

hər şeyi dərinə salıb

özün üçün dərd etmə də.

qara ağı yamanlayır,

ayaq istər başı əyə.

bu nə aclıqdı, qalmısan

ürəyini yeyə-yeyə...

Nazim Əhmədli - DAHA YOLMU GÖZLƏMƏ

Wed, 05 Aug 2026 05:36:39 +0000

31.07.2026.

Oslo, Bərum.

Özümə bir dua yazım,

atım, göyün ortasına;

sonra, sonra da, and içim,

bu günün günortasına;

yapışım, bir ağ buluddan,

qoy aparsın, külək məni;

yuxumda sevib oxşayır,

bir ağılsız mələk məni;

bax, bir azdan, ulduzlar da,

silkələnib töküləcək;

tanrılar da, göy üzündən,

uzaqlara çəkiləcək;

axı, bizi kim danışıb,

bir yalançı nağılıq, biz;

yalan - yalan yuxulardan,

bu dünyaya doğulduq, biz;

mən də, bir eşqin zəvvarı,

ağ buludlar yetim-yetim;

hələ, bir az da yolum var,

hava qaralınca gedim;

onsuz da, yollar qısadı,

bir gün gələr axır, çatar;

dəli-dəli sevdalardan,

mənə də bir nağıl çatar;

payız da, qış da, ləngiyir,

yazı, yayı da, bilmirəm;

daha yolumu gözləmə,

birdən, qayıda bilmərəm.

Qfar Cəfərli - KƏRƏM VƏ ƏSLİa

Wed, 05 Aug 2026 05:36:39 +0000

(Novella)

-Bayaqdan bir-birimizi tərifləyirik. Əslində, düz edirik. Kimsə bizi təifləməyə borclu deyil. Bu günə şükür. Bundan sonrasını isə Allah bilər. İlk badəni elə öz sağlığımıza içək. Var ol Vəzir.- Və gülə-gülə: - Padşahdan-zaddan da olmadın ki, biz də bir gün görək.

-Neyləyim... Mənim də talehimə vəzirlik düşüb. Doğulanda gərək padşah doğulasan. Buna da şükür, qardaşım. - Bu sözləri əlindəki qədəhi Mirişin qədəhinə vurub cingiltisini eşitmək üçün adəti üzrə qulaqlarını şəkləyən Vəzir dedi.

Miriş də vərdişinə sadiq qalaraq qədəhdəki arağı əvvəlcə burnuna tutub iylədi, gözlərini yumub başına çəkdi. Hər ikisi sirkəyə qoyulmuş kələmdən bir çimdik ağıza qoyandan sonra nimcədəki kababdan götürüb dişləməyə başladılar...

Günəşin rəngi saralmağa doğru gedirdi. Havanın buludlu olması özü ilə bir sərinlik gətirmişdi deyə yayın istisi hiss olunmurdu. Necə deyərlər, əsil “yemək-içmək havası” idi. Dostlar, hər dəfə olduğu kimi bu həftənin bazar gününə də şəhər kənarında, iri palıd ağaclarının əhatəsində olan “Görüş” kafesində son verməyə gəlmişdilər. Bu yeri də qürbətdə yaşadıqları illərin nostalji hisslərinin xətrinə seçmişdilər ki, bir azdan bundan xəbər tutarsız.

...Mirişlə Vəzir şəhərdə məhəllə uşağı idilər, uzaq qohumluqları da çatırdı.Evlərini bir market və üç ev ayırırdı. Uşaqlıqdan hərbi xidmətə gedənə qədər günləri bir yerdə keçmişdi. Təvəllüdləri eyni olduğundan eyni ildə məktəbə getmiş və eyni ildə də bitirmişdilər. Vəzirin dediyinə görə Miriş şanslı adam idi. Əsas da ona görə ki, hərbi xidmətə Miriş Moskvaya, Vəzir isə Kamçatkaya düşdü. Bir ay fərqlə xidmətdən qayıtdılar. Mirişin yenidən Moskvaya qayıtmaq istəyini ilk öncə elə Vəzir bildi. Həm də onu bildi ki, hərbi xidmətin sonuna üç ay qalmış Miriş orada, ayaqqabı fabrikində direktor işləyən, yaşı 50-yə yaxın olan İrina Mixaylovna adlı bir rus qadını ilə “Vstreça” kafesində tanış olub münasibət qurmuşdu. İndi isə həmin dul xanım onu öz yanına dəvət edirdi. Miriş söhbətə necə şirinlik qatmışdısa Vəzir də yoldan çıxmışdı. Onsuz da rayonda qalıb neyləyəcəkdilər ki? İşləməyə yer yox, o üzdən də bekarçılıq, avaraçılıq... Və günlərin birində iki dostun Moskvaya oxumağa getməsi xəbəri məhəllədə bir müddət söhbət mövzusu oldu.

Miriş fabrik direktorunun evində yaşamağa başladı. Həm də fabrikdə alış-veriş işlərində fəal iştirak edirdi. Vəziri də həmin fabrikdə ekspeditel, yəni mal aparıb-gətirən işinə götürdülər. Hətta direktorun eyni yaşda olan rəfiqəsi ilə də aralarını düzəltdilər ki, mehribançılıq olsun. Dostların vəziyyəti get-gedə qaydaya düşürdü. Evi yıxılmış Qorbaçovun “yenidənqurma”sı hər şeyə, ən əsası isə o boyda nəhəng dövlətin axırına çıxdı. Bundan sonra elə Moskvanın özündə də dərəbəylik başladı. Amma bu dərəbəyliyin bir çoxlarına, elə dostlara da xeyri dəydi. Qısa bir müddət fabrik bağlansa da xanım direktor Miriş,Vəzir daxil dostları ilə fabriki alayarımçıq da olsa işlətməyə başladılar. Anbarda qalan ehtiyat mal-material hesabına bir ilə yaxın bir müddətdə məhsul buraxdılar, yaxşı pul da götürdülər. Bu arada hər iki dost evlərinə dönüb elə bir sinifdə oxuduqları qızlarla: Miriş Səbinə adlı qızla, Vəzir isə Pəri ilə evləndilər, amma Moskvadakı qarmaqarışıqlığa görə arvadları rayonda saxladılar.

Mirişin evlənməsi xəbərini xanım direktor səs-küysüz qarşıladı. Onu çox istədiyindən, həm də itirməmək üçün bu söhbətin üstünə getmədi. Amma Mirişin Moskvada ona son dərəcə sadiq olduğuna xanım tam əmin idi.

Fabrik yenidən bağlanandan sonra dostlar özlərinə market açıb ticarətlə məşğul olmağa başladılar. Qazancları da pis deyildi. Yeltsinin hakimiyyətinin son illərində kriminal aləmin fəallaşması və bütün ticarət obyektlərindən yüksək “dolya” tələb edilməsi vəziyyəti dəyişdi. Qazancın yalnız gündəliyə bəs etdiyi bir zamanda orda qalmağın mənasız olduğunu dostlar tez başa düşdülər və obyektlərini satıb olan-qalan pul-paralarını da götürüb vətənə döndülər. Hərəsi özü üçün şəhərin müxtəlif yerində minimarket açdı. Mirişin marketində ərzaq, Vəzirin marketində isə ətriyyat,hədiyyələr satılırdı. Əldə etdikləri qazanc ailələrinin dolanışığına qismən də olsa bəs edirdi.

Hə, yadımdan çıxdı deyəm ki, oxumaq bəhanəsi ilə Moskvaya getdiklərini dostlar sonradan heç vaxtı dilə gətirmədilər, heç onlardan bunu soruşan da olmadı...

Vəzir növbəti sağlıq üçün qədəhi əlinə götürdü.

-Miri, cəddinə qurban.

Bu sözdən hər ikisinin siması təbəssümə qərq odu. Yanaqları qıp-qırmızı olan Mirişin üst çənəsindəki qızıl dişləri bərq vurdu. Vəzir sözünə davam etdi:

-Amma Miri olmağın Moskvada daha çox karımıza gəlirdi, nəinki burda. Hamı səni Allah adamı kimi qəbul edir, hörmətini saxlayırdı. Vallah, ruslar bizlərə nisbətdə daha çox inanclıdırlar.

Miriş gülə-gülə başını tərpədərək: -Bizdə “ş” hərfi işləri korlayır, - dedi. Vəzir ciddi görkəm alıb sözünə davam etdi.

-Nə isə... Allah, İrina Mixaylovnanı rəhmət eləsin. Onun hesabına bir az pul qazandıq. On il olar ki, burdayıq. Gündəlik çörəyimiz çıxır, çox şükür. Amma bütün bu əziyyətlər, çabalamalar balalara görə idi. Sənin iki oğlun, mənim də iki oğlum, bir qızım var. Allah onları xoşbəxt eləsin . Gəl uşaqlarımızın sağlığına içək.

Vəzirə baxıb Miriş də görkəminə ciddilik qatıb sözə başladı.

-Vəzir, qardaşım. Bu gün sabah 55 yaşımız tamam olacaq.Körpəlik dövrünü çıxsaq hardasa 54 ildir ki, bir yerdəyik. Bütün xeyir-şərimiz bir olub. Uşaqlarımız bir yerdə böyüyüblər. Sevincin sevincim, kədərin də kədərim olub. Sən də bu cür olmusan. Oğlum Kərəm dünyaya gələndə necə sevindiyini indi də xatırlayıram. Bir ildən sonra qızın Sənəm də doğulanda mənim sevincim yerə-göyə sığmırdı. Sonradan mənim oğlum Qeys, sənin oğlanların: Habil və Zabil dünyaya gəlişləri ilə bizi sevindirdilər. Şükürlər olsun ki, uşaqlarımız təhsil aldılar, rayonda özlərinə iş də tapdılar. Zabil oğlumuz da bu il universitetə girib bizi sevindirəcək. Uşaqlarımız bizə heç vaxtı peşmançılıq yaşatmayıblar. Allah toylarını qismət eləsin. İçək qardaş, içək.

Vəzir badələrin cingiltisini eşidəndən, Miriş isə arağın iyini burnuna çəkəndən sonra eyni vaxtda qədəhi başlarına çəkdilər və dərhal da turş kələmdən götürüb ağızlarına qoydular. Miriş kababdan bir diş vurub sözünə davam etdi:

-Vəzir, Kərəm üçün Allah bir halal südəmmiş yetirsəydi, dərdim olmazdı. Birinci uşaqdı, istəyirəm ki, onun ailəsi o biri uşaqlara da nümunə olsun.

Vəzir gülə-gülə dişlədiyi çörəyi boşqaba qoydu.

-Halal süd əmmişə söz vermirəm, amma layiqli bir qızla onu evləndirərik.

-Hələ ki, bu barədə bir kəlmə söz belə qulağıma dəyməyib. Bu sakitlik isə məni narahat edir. Artıq 26 yaşı tamam oldu. Əsil evlənməli vaxtıdır. Demişəm, dostdan, qohumdan qız aldı yoxdur. Dost dostdur, qohum da qohumdur da... Təzəsini tapmaq lazımdır ki, əhatə genişlənsin. Onu da demişəm ki, mən bilməmiş qız sevdi də yoxdur. Xəbər edər, qızın ailəsini ətraflı öyrənərəm, sonra: “hə, yox”- cavabı olacaq. Yoxsa gedib bir haramzadənin, nə bilim əsli-nəsli bilinməyən birinin ailəsindən yapışacaq, qalaram başıma döyə-döyə.

Vəzir ağzındakı tikəni udub:-Səninlə tam razıyam,-dedi.

Mirişin səsində bir yumşaqlıq, bir sevinc hiss olundu.

-İnan ki, ən böyük arzum uşağımı 24-25 yaşında evləndirmək idi. Artıq gecikirəm.

-Özünü darıxdırma. Kərəm ağıllı oğlandır. Bir də gördün ki,...

Bu vaxt gələn zəngin titrəyişindən Mirişin mizin üstündə olan mobil telefonu sürüşməyə başladı. Miriş tez telefonu götürdü. Əvvəlcə ekrana baxdı, sevincək: “Səbişdir”- deyib telefonu qulağına qoydu.

-Bəli, komandir, eşidirəm.

Arağın təsirindənmi, yoxsa həyat yoldaşının zəngindən, əhvalına qayğı göstərməyindənmi Mirişin keyfi ala buludlarda seyrə çıxmışdı. Arada “Sağ ol, həyatım” deməyi də buna sübut idi. Birdən Mirişin qaşları düyünləndi, rəngi qaraldı. Sağ əlində olan telefonu sol əlinə verdi. Gözləri böyüsə, ağzı açıq qalsa da danışa bilmirdi. Dodaqları əsirdi. Telefon tutan əli də titrəyirdi. Ciddi hadisənin baş verdiyini anlayan Vəzir tələm-tələsik :

-Miri, nə olub?- deyib stuldan durdu. Miriş telefonu stolun üstünə atıb üzgün halda Vəzirə baxmağa başladı. Hövsələsi daralan Vəzir onun qolundan tutub silkələdi:

-Nə olub? Bir söz desənə.

Mirişin iniltili səsi eşidildi:

-Kərəm qız qaçırıb.

-Necə?- Vəzir stula çöküb başını aşağı əydi. Maşın qapısının bərk çırpılmağından diksinən Vəzir yalnız onda Mirişi maşına minən gördü. Əvvəl nə edəcəyinə qərar verə bilməsə də özünü tez ələ aldı. Hövlnak ayağa durub indicə kafeyə müştəri gətirən taksiyə yaxınlaşdı, oturan kimi: “Tez ol, ağ BMV-nin arxasıyca,”- dedi...

... Həyət qapısında arvadı Səbinənin qarşıladığı Mirişə çırtma vursaydılar qan fışqırardı. Ərinin xasiyyətini bildiyindən Səbinə təbəssümlə: “Əzizim, bir az sakitləş”- sözlərini deyə bildi. Amma Mirişin böyüyüb hədəqəsindən çıxan, qıp-qırmızı qızarmış gözlərindən qorxub dərhal da kənara çəkildi. Miriş iti addımlarla evə doğru getdi. Yerində donub qalmış Səbinə həyacanla Mirişə baxırdı. Birdən ayılan kimi oldu və Mirişin arxasınca götürüldü. Mirişin bağıraraq:”Hardadı bu şərəfsiz”- deməsindən canına üşütmə gəldi. Bədbəxt hadisə ola bilmə qorxusu onun bütün varlığını bürüdü.

Otağın qapısını açıb Kərəmi içəridə görən Miriş arxaya çönüb Səbinəyə: ”Sən gözlə” - deyib qapını örtdü. Səbinə qapının əlcəyindən tutsa da açmağa ürək eləmədi. Otaqdan gələn səsləri isə açıq-aydın eşidirdi.

-Kərəm , bu nə işdir, eləmisən?

-Ata bir dəqiqə səbr elə, otur, mən hər şeyi başa salaram.

-Demək mən qanmazam da, mən axmağam da, məni başa salmaq istəyirsən.

-Ata o cür demirəm. Əsəbini cilovla, mən baş verənləri sənə danışım.

-Mənə nə danışacaqsan? Sənə deməmişdim ki, mənim xəbərim olmadan bu evə qız gətirmirsən? Demişdim, ya yox?

-Demişdin.

-Bəs, niyə dediyimi etmədin? Niyə hardansa tapdığın, əsli-nəcabəti bilinməyən bir qızı evimə gətirmisən? Niyə cümüyümüzü hansısa bir şərəfsizin sümüyünə calaq edirsən?

Mirişin qışqırıq səsindən nə edəcəyini bilməyən Səbinə ayaq səsinə çevriləndə Vəziri qarşısında gördü. Əvvəl duruxdu, üzünə bir qızartı gəldi. Bilmədi, gülsün, ya ağlasın. Vəzir onun halını dərhal tutdu və: ”Narahat olma, mən onu sakitləşdirərəm”- deyib qapını açıb içəri keçdi.

Miriş əsəbi görkəmdə səsə çevriləndə Vəziri gördü və hirsindən bir az da coşub-daşdı:

-Buyur qardaş. Gör sənin qardaşının ali təhsilli oğlu nə böyük qəhrəmanlıq edib. Kişi qız qaçırıb, evlənmək istəyir. Bilmirəm hansı şərəfsizin, qızını qoruya bilməyən hansı qurumsağın qızını qaçırdıb gətirib evimə. Daha böyüyüb, atasını adam yerinə qoymur.

Vəziri görəndə Kərəm bir anlıq çaşıb başını aşağı dikdi. Belə hallarda Vəzir hövsələli idi. Mirişin çığırıb-bağırıb, hay-küy saldığı çox məqamlarda Vəzirin səbrli hərəkəti hər dəfə məsələni qaydaya qoymuşdu.

Mirişi sakitləşdirmək üçün Vəzir aram səslə dilləndi:

-Qardaş, bir səbirli ol. Səsin aləmi götürüb başına. Kərəm ağıllı oğlandır, amma gərək atasının sözünə qulaq asaydı. İndi, neyləyək, öldürək onu. Bir səhvdir, edib. Lazım olsa, o qurumsağın qızını özüm aparıb evlərinə təhvil verərəm.

Bu sözlərdən Mirişin halına bir sakitlik gəldi. Səsi də kövrəldi.

-Gör oğlum başıma nə oyun açır. Bu nə biabırçılıqdır. Sənə qız qaçırtmaq yaraşarmı? Atasından, anasından xəbərsiz qaçan qızda nə tərbiyyə gözləyirsən?

Elə bu vaxt otağın sağ tərəfindəki ara qapı açıldı və Vəzirin qızı Əsli otağa daxil oldu. Kərəm başını aşağı dikdi. Mirişin və Vəzirin təəccübü bir neçə saniyə çəkdi. Miriş sevincək dilləndi:

-Qızım, yaxşı gəlmisən. Gəl bu əmin oğlunu başa sal ki, axmaq iş görüb. Ailəmizə hörmət gətirməyən hərəkət edib.

Vəzirin də siması təbəssümə qərq oldu.

-Qızım, nə yaxşı gəlmisən? Mirişin səsindən bütün məhəllə ayaq üstədir də. Gəl qızım, gəl, əmin oğlun bəlkə səni eşidib öz hərəkətindən peşman oldu.

Miriş əlinin işarəsi ilə Əsliyə boş stulu göstərdi:

-Gəl otur, bunu başa sal. Gətirdiyi qızı da apar yiyələrinə təhvil ver.

Əsli stulda oturub başını aşağı dikdi. Elə bu vaxt Səbinə də otağa daxil oldu. Əslinin yanında oturub belinə sığal çəkdi. Əsli başını astaca qaldırıb əvvəlcə atasına, sonra isə Mirişə baxdı. Yanaqları allandı. Utancaq bir səslə:

-Miriş əmi, Kərəmi bağışla. Elə məni də bağışla.

Mirişin və Vəzirin təəccüb və nigaran dolu baxışlarını üstündə hiss edən Əsli sözünə davam etdi:

-Sizin evə gəlin gələn mənəm.

Miriş və Vəzir əvvəlcə qulaqlarına, sonra gözlərinə inanmadılar. Heyrət və təəccüb dolu baxışlarla gah bir-birinə, gah da Kərəm və Əsliyə baxırdılar. Otağa elə bir sükut çökdü ki, milçək vızıltısı belə eşidilərdi. Miriş Səbinəyə tərəf çevrildi. Səbinənin üzündə artıq həyəcandan əsər-əlamət belə qalmamışdı. Sevincdən gözləri alışıb-yanırdı. Səbinə tez Əslini qucaqladı, başını sinəsinə sıxdı. Mirişin üzündə təbəssüm işartıları görünməyə başladı. Vəzir isə baş verənləri hələ də beynində çözməyə çalışırdı. Təəccüblə gah qızına, gah da Kərəmə baxırdı.

Yaranan sükutu Səbinə pozdu.

-Əslini sevdiyini bilsəm də hər dəfə atasının: “Qohumdan qız almaram,”- sözlərini Kərəmin yadına salırdım. Amma işin bu həddə çatacağını gözləmirdim.

Düşdüyü şokdan artıq ayılan Miriş ayağa durdu, əvvəlcə Əslinin, sonra isə Kərəmin alnından öpdü. Bayaqkı gərginlikdən əsər-əlamət qalmamışdı. Hamı sevincək idi. Bu dəm Səbinənin həlim səsi hər kəsin ürəyinə yağ kimi yayıldı:

-Əsli ilə Kərəmin kəbini həm yerdə, həm də göydə kəsilib. Təki talehləri oxşamasın. Xoşbəxt olun balalarım.

Mirişin gur səsi eşidildi.

-Allah xoşbəxt eləsin.Uşaqlarımız bizdən ağıllı çıxdılar. İndi isə... – Səsindəki sevinci, doğmalığı hər kəs hiss etdi.- İndi isə Əsli evinə gedib elçilərimizi gözləsin.- Üzünü Vəzirə tutdu:- Quda, biz də gedək, yarımçıq qalan məclisimizi davam etdirək.

Lənkəran. 28 iyul 2026-cı il.