Bütün yaradılmışların başlanğıcında sevgi dayanır. Allah dünyanı segi ilə yaradıb. "Dünyanın mehrabı eşqdir, sevgidir, - deyib dahilər. Kainat sevgi üstündə bərqərardır. Odur ki, hər bir bəşər övladının yaradıcılığı da eşqdən maya tutur, sevgidən qaynaqlanır. Ana, Vətən, torpaq, yurd sevgisi, ata, qardaş, övlad, qohum, doğma insanlara olan saf məhəbbət duyğuları əlinə qələm alan hər bir yaradıcı şəxsin mövzusu olmuş, onların cəmiyyətə, insanlığa xidməti də sevgiləri ilə öz dəyərini, qiymətini almışdır.

Vətənə, torpağa, doğmalığa, insanlığa, mənəvi saflığa olan sevgisi ilə ürəyi döyünən, bu məsumluğu, ülviliyi tərənnüm etmək üçün əlinə qələm alan, ulu babalarımızdan bizə miras qalmış əxlaqi dəyərləri, adət-ənənələri öz yaradıcılığında yaşadan ədiblərimizdən biri də Salman Məmmədoğludur. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü olan Salman Məmmədoğlu həm nəsr, həm nəzm, həm də publisistik əsərləri ilə ədəbi cameədə tanınmaqdadır. Qısa zaman kəsiyində onun "Boladiyə gedən yollar", "Bura Vətəndir, qardaşım", "Bitməz sevgi mahnısı", "Seyid və Fatimə", "Bu dünyada mən də yaşadım", "Zəfər soraqlı yollar", "Ömür də bir yuxu imiş", "Dünya, sənin haqqın hanı" kitabları işıq üzü görmüşdür. Əsərləri ilə tanış olduqda onun nasir və publisist kimi zəngin dünyagörünüşü ilə yanaşı şair kimi poetik düşüncələri ilə oxucusunu özünə cəlb etdiyinin şahidi oluruq.

Həyata fəlsəfi baxış onun həm əxlaqi-didaktik, həm təbiət, həm sevgi, həm də vətənpərvərlik mövzusunda qələmə aldığı əsərlərdə özünü göstərir. Onun "Həyat haqqında düşüncələr " şeiri bu baxımdan daha çox diqqəti cəlb edir:

Bu həyat ölçülür varla elə bil,

İlk gündən tamaha salırıq meyil.

Dünyanın özü də sahibsiz deyil,

Səhmanı İlahi qüdrətdən gəlir.

Ürəkdə olmasa vətən sevgisi,

Düşər bu torpağa düşmənin izi.

Oğullar tanıtdı qalib xalq bizi,

Cəsurluq, şəhidlik qeyrətdən gəlir.

Gəzsən bu dünyanı dəmir çarıqla,

Zülmət qaranlıqda əldə çıraqla.

Tapmazsan, istəsən yüz il soraqla,

Xoşbəxtlik bir halal zəhmətdən gəlir.

Hələ nankorlar var işin başında,

Haqqı tapdalanır vətəndaşın da.

Kimsə yaşayırsa el yaddaşında,

Bu da qazandığı hörmətdən gəlir.

Bir neçə bəndini misal çəkdiyimiz qoşma janrında yazılmış bu şeir məzmun baxımından vətəndaşlıq, əxlaq və mənəvi dəyərlər üzərində qurulmuş didaktik-lirik bir əsərdir. Müəllif həyat həqiqətlərini, vətən sevgisini, halal zəhmətin dəyərini və cəmiyyətdə hörmət qazanmağın yollarını poetik formada ifadə edir. Şeirin əsas xüsusiyyəti odur ki, burada fərdi hisslərdən daha çox ictimai və mənəvi ideyalar ön plana çəkilir.

Şeirin əsas ideyası insanın həqiqi dəyərinin sərvətlə deyil, mənəviyyat, vətən sevgisi, zəhmət və hörmətlə ölçülməsidir. Müəllif müxtəlif həyat hadisələrini ümumiləşdirərək göstərir ki, insanı ucaldan amillər maddi qazanc deyil, mənəvi keyfiyyətlərdir.

Tamah və var-dövlətə aludəçiliyin tənqidi, İlahi ədalət və taleyə inam, vətənpərvərlik və qəhrəmanlıq, halal zəhmətin ucaldılması, sosial ədalətsizliyin tənqidi və insan nüfuzunun hörmətlə qazanılması ideyaları şeirdə əsas fikir xətti kimi paralel inkişaf edir. Maraqlıdır ki, müəllif hər bənddə müxtəlif hadisələrdən danışsa da, son misrada həmin hadisələrin mənəvi qaynağını göstərir. Beləliklə, biz şeirin səbəb-nəticə prinsipi ilə qurulduğunu görürük.

Şeirin ən güclü tərəflərindən biri vətəndaşlıq mövqeyidir. Müəllif vətən sevgisini təkcə emosional hiss kimi yox, dövlətin və xalqın yaşaması üçün zəruri şərt kimi təqdim edir:

Ürəkdə olmasa vətən sevgisi,

Düşər bu torpağa düşmənin izi.

Burada vətən sevgisi siyasi və hərbi təhlükəsizliyin mənəvi əsası kimi göstərilir.

Şeir mənəvi-fəlsəfi və vətəndaşlıq məzmunlu bir əsərdir. Müəllif həyatın əsas dəyərlərini dörd anlayışda cəmləşdirir: ilahi inam, qeyrət, halal zəhmət və hörmət. Əsərin bədii gücü sadə xalq dilinin hikmətli fikirlərlə birləşməsində, simvolik obrazlarda, mübaliğələrdə və aforistik ifadələrdə özünü göstərir. Şeir oxucunu maddiyyatdan çox mənəviyyata, şəxsi mənafedən çox vətənə, təsadüfi uğurdan çox halal əməyə və müvəqqəti şöhrətdən çox qazanılmış hörmətə dəyər verməyə çağırır.

Eyni ideyaları biz onun əxlaqi-didaktik mövzuda qələmə aldığı "Oğluma nəsihət" şeirində də görürük. Ədəbiyyatda çox işlənmiş mövzu olsa da, şairin yenidən bu mövzuya müraciət etməsi təsadüfi deyil. Mənəvi dəyərlərin talandığı müasir qloballaşma dövründə gənc nəslin mənən sağlam böyüməsi üçün müəllif gənclərə nəsihət yazmağı özünə vətəndaşlıq borcu hesab edir.

Oğul, həyat şirin, vəfası acı,

Eylə mərhəməti başının tacı.

Səni azdırmasın yollar ayrıcı,

Haqqın öz yolunu seçəsən gərək.

Heç kimi gözləmir vaxtın gərdişi,

Hünərə, zəhmətə köklə vərdişi.

Ağlın öhdəsinə burax hər işi,

Hər şeyi yüz ölçüb-biçəsən gərək.

Ömrümüz bir gülün ömrütək qısa,

Gerçək et, qəlbində arzular varsa.

Şərəfsiz bir həyat yaşamaqdansa,

Şərəfli ölümü seçəsən gərək.

Gərəkdir ki, insan insanı duya,

Uymaya hərcayi hissə, duyğuya.

Halal bir ocaqdan gəldin dünyaya,

Elə halallıqla köçəsən gərək.

Bu şeir nəsihətamiz lirikanın uğurlu nümunələrindən biridir. Əsərin mərkəzində ata-oğul münasibəti dayanır, lakin verilən tövsiyələr yalnız bir oğula deyil, bütövlükdə insana və cəmiyyətə ünvanlanmış mənəvi kodeks təsiri bağışlayır. Şair həyat təcrübəsini, əxlaqi dəyərlərini və dünyagörüşünü gənc nəslə ötürür. Şeirin əsas ideyası insanın həyatını ağıl, zəhmət, şərəf və halallıq prinsipləri üzərində qurmasının vacibliyidir.

Şeirin mövzusu insanın mənəvi kamilliyə aparan həyat yoludur. Müəllif oğula müraciət formasında həyatda düzgün seçim etməyin yollarını göstərir.

İnsanın mərhəmətli olması, haqq yolundan ayrılmaması, ağlı və zəhməti rəhbər tutması,

şərəfini hər şeydən üstün bilməsi, insanlara qarşı həssas olması, halal yaşayıb halal ömür sürməsi ideyası şeirin əsas leytmotivini təşkil edir. Şeir əslində bir növ mənəvi vəsiyyətnamə xarakteri daşıyır.

Şeirdə danışan ata obrazı təcrübəli, müdrik və həyatın sınaqlarından keçmiş bir insandır.

"Oğul" müraciəti əsərin emosional təsirini artırır. Bu müraciətlə müəllif hökm vermir, öyrədir; əmr etmir, yol göstərir.Bu xüsusiyyət şeirin səmimiyyətini gücləndirir.

Müraciət formasının səmimiliyi, xalq hikmətinə söykənən ifadələr, güclü təzadlar,

sadə, lakin dərin məzmunlu metaforalar,

ritmik və yadda qalan rədif sistemi,

milli-mənəvi dəyərlərin poetik ifadəsi şeirin təsir gücünü artıran əsas xüsusiyyətlərdir.

Bu şeir insan həyatının mənəvi proqramı kimi oxunur. Əsərin əsas qənaəti budur ki, həyatın dəyəri uzun yaşamaqda deyil, haqq yolunda olmaqda, ağıl və zəhmətə söykənməkdə, şərəfi qorumaqda, insanları anlamaqda və halal yaşayıb halal köçməkdədir. Şeirin poetik gücü də məhz bu universal həqiqətləri sadə, səmimi və təsirli bədii vasitələrlə ifadə etməsindədir. Bu poetik siqləti onun ictimai-siyasi lirikasında da görürük.

Şairin "Maraqdan baxılır" şeiri müasir cəmiyyətin mənəvi böhranını, dəyərlər sistemində baş verən dəyişiklikləri və insanların bir-birinə münasibətində yaranan soyuqluğu əks etdirən ictimai-fəlsəfi lirika nümunəsidir. Müəllif keçmişlə bu gün arasında müqayisə aparmaqla milli-mənəvi dəyərlərin aşınmasından narahatlığını ifadə edir. Şeir təkcə fərdi hisslərin deyil, bütöv bir nəslin və ya cəmiyyətin narahatlığının poetik ifadəsidir.

Dəyişib dünyanin ab-havası,

Doğmalar yadlaşıb düşmən olubdur.

Ata nəsihəti, ana laylası

Milli dəyər kimi unudulubdur.

Kiminsə bir yanlış hərəkətini,

Səhvini üzünə demək olmayır.

Məhəbbət itirib sədaqətini,

Ürəyin hökmüylə sevmək olmayır.

Varın hərisliyi düşüb ortaya,

Qeyrəti, vicdanı aparıb gedir.

Maraqdan baxılır bu gün dünyaya,

Hər gələn bir dünya qoparıb gedir.

Şeirin mövzusu müasir dövrdə mənəvi dəyərlərin zəifləməsi və insanların dəyişən həyat tərzidir.

Şair qələminin poetik imkanlarından istifadə edərək bildirir ki, maddi maraqların ön plana keçməsi nəticəsində bu gün cəmiyyətdə

ailə bağları zəifləyib, milli-mənəvi dəyərlər unudulub, insanlar səmimiyyətini itirib, məhəbbət və sədaqət zəifləyib, vicdan və qeyrət arxa plana keçib. Müəllif bu vəziyyəti tənqidi və təəssüf hissi ilə təqdim edərək insanları bu mənəvi böhrandan xilas olmaq üçün çıxış yolu axtarmağa çağırır.

Şeir yalnız sosial tənqid deyil, həm də zaman haqqında düşüncədir.

Müəllif insanın texniki və maddi inkişafının mənəvi inkişafla müşayiət olunmadığını düşünür.

Şeirdə gizli şəkildə belə bir fikir var:

Dünya dəyişə bilər, amma insanı insan edən dəyərlər dəyişməməlidir.

Bu fikir əsərin fəlsəfi nüvəsini təşkil edir.

Bu şeir müasir dövrdə mənəvi aşınma, ailə bağlarının zəifləməsi, sevgi və sədaqətin deformasiyası, maddi maraqların üstünlük qazanması mövzularını əks etdirən ictimai-fəlsəfi lirika nümunəsidir. Müəllif "ata nəsihəti", "ana laylası", "vicdan", "qeyrət" kimi simvollar vasitəsilə milli-mənəvi dəyərlərin əhəmiyyətini vurğulayır. Şeirin bədii gücü sadə dilində, güclü təzadlarında, metaforik ifadələrində və dövrün mənəvi problemlərini ümumiləşdirən fəlsəfi məzmununda özünü göstərir. Burada əsas çağırış keçmişin kor-koranə idealizasiyası deyil, insanı insan edən dəyərlərin qorunmasıdır.

Ana haqqında, ana itkisinin ağrı-acısı barədə çox şeirlər yazılıb. Elə şair yoxdur ki, bu mövzuya müraciət etməsin. Bu çoxsaylı şeirlər içərisində Salman Məmmədoğlunun şeiri də özünəməxsusluğu ilə seçilir. Onun "Bir ana laylası gərəkdir mənə" şeiri ana həsrəti, ana məhəbbəti və ananın insan həyatındakı əvəzsizliyinə həsr olunmuş lirik-psixoloji bir əsərdir. Əsərin əsas emosional yükü itki hissi üzərində qurulub. Lirik qəhrəman anasını itirmiş bir insanın duyğularını yaşayır və onun yoxluğunu yalnız fiziki ayrılıq kimi deyil, mənəvi dayağın itirilməsi kimi təqdim edir. Şeirin təsir gücü də məhz səmimi hisslərin, xalq təfəkküründən gələn ana obrazının və güclü nostalji duyğusunun vəhdətindən yaranır.

Daha üzərimdə yoxdur kölgəsi,

Anasız zindanmış bu yer kürəsi.

Deyirəm, gələydi quru nəfəsi,

O kövrək sədası gərəkdir mənə,

Bir ana laylası gərəkdir mənə.

Şeirin mövzusu və ideyası ana həsrəti və ana məhəbbətidir. Əsərdə ana obrazı insanın həyatında yalnız onu dünyaya gətirən şəxs deyil. O, sevginin, mərhəmətin, mənəvi işığın, yolgöstərənliyin və təhlükəsizliyin simvolu kimi təqdim olunur. Ana dünyadan köçsə belə, onun yoxluğu insanın daxilində sağalmayan boşluq yaradır. Şeirin bütün misraları bir fikrə xidmət edir: Ana yoxluğu heç nə ilə əvəz olunmur.

Daha üzərimdə yoxdur kölgəsi,

Anasız zindanmış bu yer kürəsi.

Deyirəm, gələydi quru nəfəsi,

O kövrək sədası gərəkdir mənə,

Bir ana laylası gərəkdir mənə.

Şeirin mərkəzində anasını itirmiş bir insan dayanır.O, ananı sadəcə xatırlamır; onun yoxluğunu hər gün yaşayır. Bu qəhrəman kövrəkdir, tənhadır, keçmişə bağlıdır, təsəlliyə möhtacdır. Məhz buna görə şeir boyunca təkrarlanan istək sadəcə layla eşitmək arzusu deyil. Bu misra anaya qayıtmaq istəyi, uşaqlıq təhlükəsizliyinə dönüş arzusu, itirilmiş mənəvi rahatlığın axtarışı kimi səslənir. Şeirdə gizli bir fəlsəfi fikir var: İnsan nə qədər böyüsə də, daxilində həmişə anasına ehtiyac duyan bir uşaq kimi qalır. Bu fikir xüsusilə son bənddə özünü göstərir:

Həyatda seçməyə ağı, qaranı,

Gözünün ziyası gərəkdir mənə.

Bir ana laylası gərəkdir mənə.

Burada ana təkcə sevən insan deyil, həm də həyat yolunu işıqlandıran mənəvi bələdçi kimi təqdim edilir.

Bu şeir ana həsrətinin, sevginin və mənəvi bağlılığın təsirli poetik ifadəsidir. Əsərin mərkəzində "ana laylası" simvolu dayanır və bu simvol vasitəsilə müəllif uşaqlığın saflığını, ananın mərhəmətini, himayəsini və hikmətini ifadə edir. Güclü metaforalar, səmimi müraciətlər, təsirli təkrarlar və emosional obrazlar sayəsində şeir oxucuda dərin kövrəklik yaradır. Burada ana yalnız bir ailə üzvü deyil, insanın mənəvi dünyasını formalaşdıran, yoxluğunda belə həyatına işıq saçan müqəddəs bir varlıq kimi təqdim olunur.

Salman Məmmədoğlunun yaradıcılığında ən diqqət çəkən poetik nümunələrdən biri də "Dünya sənin haqqın hanı" şeiridir. Bu şeir sosial-mənəvi tənqid xarakteri daşıyır və əsas ideyası dünyada ədalətin, insanlığın və mənəvi dəyərlərin aşınmasına etirazdır. Müəllif hər bəndin sonunda təkrarlanan "Dünya, sənin haqqın hanı?" sualı ilə həm dünyaya, həm də bəşəriyyətə müraciət edir.

Tamahkarlıq tüğyan edir,

Haqqa qarşı üsyan edir.

"Super güc"lər al-qan edir,

Dünya, sənin haqqın hanı?

Burada şair dünyanın əsas problemlərindən biri kimi tamahkarlığı, gözü doymayan, sərvət, var-dövlət üstündə qan tökən insanların vəhşiliklərini göstərir. Tamah artıq adi bir xüsusiyyət deyil, "tüğyan edir" – yəni həddini aşaraq cəmiyyətə hakim kəsilir. Haqq və ədalətə qarşı çıxan qüvvələr güclənib. Şeirdə"Super güc" ifadəsi böyük dövlətlərə və ya qlobal güclərə işarədir. Onların müharibələr aparması, qan tökməsi, zülmlərlə məşğul olması tənqid olunur. Bənd ümumbəşəri ədalət axtarışı ilə yekunlaşır.

İnsanlar çox, insanlıq az,

Bilinmir qış, bilinmir yaz.

Pozulubdur nizam, taraz,

Dünya, sənin haqqın hanı?

Bu hissədə fiziki olaraq insanların çox olduğu, lakin insanlıq keyfiyyətlərinin azaldığı vurğulanır. "Bilinmir qış, bilinmir yaz" misrası həm təbiətdəki pozuntuları, həm də mənəvi qarışıqlığı simvolizə edir. Dünyadakı tarazlığın və nizamın pozulduğu fikri ifadə edilir. Şair burada həm sosial, həm də ekoloji böhran hissini oxucuya çatdırır.

Ağız acı, dada düşmür,

Qatil kefdə, oda düşmür.

Yaradan da yada düşmür,

Dünya, sənin haqqın hanı?

Şeirin son bəndində mənəvi böhran daha kəskin şəkildə təsvir edilir. İnsanların həyatında sevinc və ləzzət itib, ağızlar acı dadır. Cinayətkarların cəzasız qalması, "qatillərin kefdə" olması ədalətsizliyin göstəricisidir. Eyni zamanda, əsərdə insanların mənəviyyatdan və Yaradanı xatırlamaqdan uzaqlaşması qeyd olunur. Bu, şairin fikrincə, cəmiyyətin əsas faciələrindən biridir.

"Dünya, sənin haqqın hanı?" – cavab gözləməyən, düşündürən ritorik sualdır.

Hər bəndin sonunda bu misranın verilməsi şeirin ideyasını gücləndirir. "İnsanlar çox, insanlıq az" misrasında say çoxluğu ilə mənəvi kasadlıq qarşılaşdırılır.

Dünyadakı ədalətsizlik, mənəvi aşınma və insanlığın böhranı, maddi maraqların, güc siyasətinin və mənəvi dəyərlərdən uzaqlaşmanın nəticəsində dünyada haqq-ədalətin pozulması şeirin süjet xəttini təşkil edir. Müəllif insanlığın yenidən vicdan, ədalət və mənəviyyata qayıtmalıdır ideyası ilə çıxış edir. Şeir həm sosial etiraz, həm də mənəvi oyanış çağırışı kimi oxunur. Müəllif dünyanın mövcud vəziyyətindən narahatlığını ifadə edir və oxucunu bu problemlər üzərində düşünməyə dəvət edir.

Lənkəranda" şeiri məzmun etibarilə zəngin vətənpərvərlik və təbiət lirikasının nümunəsidir. Müəllif burada Lənkəranı təkcə coğrafi məkan kimi deyil, həm də mənəvi dəyərlərin, milli xarakterin və insani keyfiyyətlərin daşıyıcısı kimi təqdim edir. Şeirdə təbiət gözəllikləri ilə insan xarakteri vəhdətdə təsvir olunur.

Qonaq sevən bir torpaqdır,

Qoynu yaşıl bağça-bağdır.

Söykəndiyi uca dağdır,

Əzəmət var Lənkəranda.

Halalına haram qatmaz,

Çörəyinə çörək çatmaz.

Məhəbbəti ucuz tutmaz,

Sədaqət var Lənkəranda.

Düz yoldadır hər insanı,

Allahdır sevgi ünvanı!

Əziz tutur din-imanı,

İbadət var Lənkəranda.

Mövzusu Lənkəranın təbiəti, insanları və mənəvi mühiti haqqında poetik tərənnüm olan bu şeirin əsas ideyası bir yurdun böyüklüyü yalnız onun təbiəti ilə deyil, insanlarının mənəvi keyfiyyətləri ilə ölçülməsidir. Müəllif Lənkəranı qonaqpərvərliyin, sədaqətin, halallığın və dini-mənəvi dəyərlərin yaşadığı məkan kimi təqdim edir. Şeirin ideya xətti üç istiqamətdə inkişaf edir; təbiətin gözəlliyi, insanların əxlaqi keyfiyyətləri, mənəvi və dini dəyərlər.

Bu üç qat birləşərək Lənkəranın bütöv poetik obrazını yaradır.

Şeir Lənkəranın həm təbiətini, həm insanını, həm də mənəvi dünyasını tərənnüm edən lirik-vətənpərvərlik nümunəsidir. Müəllif bölgənin gözəlliyini yalnız yaşıl təbiətində deyil, insanlarının halallığında, sədaqətində, qonaqpərvərliyində və imanında görür. Əsərin bədii gücü sadə xalq dilinin, uğurlu metaforaların, təkrarların və simvolik obrazların köməyi ilə Lənkəranın idealizə olunmuş, isti və doğma obrazını yaratmasındadır. Burada Lənkəran coğrafi məkan olmaqdan çıxaraq mənəvi dəyərlərin yaşadığı bir yurd simvoluna çevrilir.

İnsan mənəviyyatının təbiətlə vəhdəti əsərin ideya bütövlüyünü təmin edir. Şeirdə Lənkəran canlı bir obraz kimi təqdim edilir.

Müəllif şəhəri və ya bölgəni sadəcə təsvir etmir, ona xarakter verir. Bu xarakterin əsas cizgiləri isə qonaqpərvərlik, halallıq, sədaqət, iman və mənəvi zənginlikdir.

Salman Məmmədoğlunun saf məhəbbəti tərənnüm edən sevgi şeirləri də öz sadəliyi, səmimiyyəti, təsirediciliyi ilə seçilir.

Şair şeirlərində sevginin insan həyatının mənası, ruhun qidası və insanı həyata bağlayan ən güclü duyğu olduğunu ifadə edir. Müəllifin fikrincə, məhəbbətsiz həyat mənasızdır, sevgi isə hətta narahat və çətin dünyada insana yaşamağa güc, qüvvə verir.

"Ürək məhəbbətlə döyünməyirsə", "Sevgi həyatımın özüdür mənim", "Sevgidir dünyaya bağlayan məni" misraları üzərində qurulan məhəbbət şeirlərində şairin lirik qəhrəmanı sevgini sadəcə hiss kimi deyil, yaşamağın mənası və dünyaya bağlayan qüvvə kimi təqdim edir.

Təbiət, günəş də solar səninçün,

Buludun gözləri dolar səninçün.

Bir ömür mənasız olar səninçün,

Ürək məhəbbətlə döyünməyirsə.

Misal çəkdiyimiz bu bənddə təbiət obrazları olan günəş və bulud insan hisslərinin ifadə vasitəsi kimi verilir. Günəşin solması və buludun ağlaması ayrılıq, kədər və sevgisizliyin simvoludur. Bəndin son misrası isə şeirin fəlsəfi nəticəsi kimi səslənir: ürək sevgidən məhrumdursa, həyat öz mənasını itirir.

Görüş yerimizin poz sükutunu,

Gəl qoy ortalığa eşq sübutunu.

Götür üzündəki qəm buludunu,

Sevgin həyatımın özüdür mənim.

Bu bənddə lirik qəhrəman sevgilisinə müraciət edir. "Sükutun pozulması" sevgini gizlətməmək, hissləri açıq ifadə etmək istəyini göstərir. "Eşq sübutu" isə sevginin sözlə deyil, davranışla təsdiqlənməsinə işarədir. Son misrada sevgili artıq həyatın ayrılmaz hissəsi, hətta həyatın özü kimi təqdim olunur.

Digər bir məhəbbət şeirində oxuyuruq:

Paylaşır sevgini ürəklərimiz

Gerçək olub arzu-diləklərimiz.

Narahat dünyada yaşasaq da biz,

Sevgidir dünyaya bağlayan məni.

Yaşamağa güclü inam yaradan bu şeir parçasında qarşılıqlı sevgi və mənəvi birlik vurğulanır. Arzu və diləklərin gerçək olması sevginin xoşbəxtlik gətirdiyini göstərir.

Şair dünyanın narahat və qeyri-sabit olduğunu qəbul edir. Buna baxmayaraq, onu həyata bağlayan əsas qüvvə məhz sevgidir. Bu misralar əsərin ideya yükünü daşıyan ən güclü hissələrdən biridir.

Şairin lirik şeirlərinin tonu səmimi, romantik, ümidli və duyğusaldır. Kədər elementləri olsa da, ümumi ovqat nikbin və sevgi doludur. Sevginin birləşdirici və yaşadıcı gücü ön plana çıxarılır, oxucuya güc və inam aşılayır.

Salman Məmmədoğlu "Sevgidən doğulan vətən" və "Zəfər soraqlı yollar" poemaların müəllifidir. Onun bu əsərlərində vətənə, doğma yurda olan məhəbbət hissləri özünəməxsus sənətkarlıqla ifadə olunmuşdur. Azərbaycan əsgərinin keçdiyi zəfər yolu şair xəyalının poetik dünyasında söz-söz, misra-misra cilalanıb oxucuya çatdırılır.

Bu kiçik məqalədə Salman Məmmədoğlunun yalnız şeir yaradıcılığı haqqında qismən danışa bildik. Onun poemaları, eləcə də "Seyid və Fatimə" romanı, digər povest və hekayələri barədə yazı yazmağı zəruri və vacib sayır, ömrünün ahıllıq dövrünü yaşayan qələm dostumuza uğurlar diləyirəm!