Sevil  Azadqızının  qələmində  "Qaranquş" şeirinin təhlili

YAZARLAR 17:25 / 19.04.2026 Baxış sayı: 567

Qaranquş

("Bağ-baxca " ŞEİRLƏRİMDƏN)

Dinlədiyim səslərin

İçində səsin təkdi...

O səs mənim ruhuma

İlıq bir sığal çəkdi -

Qaranquş!

Budaqlar arasından

Süzülüb gələn səda...

Görməmişəm sevgidə -

Nə belə naz, nə əda -

Qaranquş!

Dinlədikcə duyuram

Candan qopur bu nida...

Fikrə noqtə qoyuram -

Səs " xoş gəldin, səs "vida" -

Qaranquş!

Bu bir payız nəğməsi,

Bu bir bahar sovqatı...

Səsin mənə yaşatdı -

Bax, belə bir ovqatı -

Qaranquş!

 

Şeirin Bədii Təhlili:

Əbülfət Mədətoğlunun "Qaranquş" şeiri təbiət mənzərəsi fonunda insanın daxili aləmini, duyğu və həyəcanlarını əks etdirən lirik bir nümunədir.

Şeirin əsas mövzusu təbiətin oyanışı və ya dəyişməsi zamanı şairin duyduğu estetik zövqdür. Qaranquşun səsi burada sadəcə bir quşun oxuması deyil, həm də ruhu sakitləşdirən, ona "ılıq sığal çəkən" bir ümid və sevgi simvoludur. İdeya olaraq, təbiət ilə insan ruhu arasındakı qırılmaz bağlılıq, saflıq və gözəlliyin tərənnümü ön plana çıxır.

"Səsin ruhuma ılıq bir sığal çəkməsi" ifadəsi səsin insanda yaratdığı mənəvi rahatlığı olduqca təsirli şəkildə ifadə edir.

"Ilıq sığal", "payız nəğməsi", "bahar sovqatı" kimi ifadələr şeirin bədii təsir gücünü artırır, oxucuda xoş bir emosional fon yaradır.

Müəllif "xoş gəldin" və "vida", həmçinin "payız" və "bahar" anlayışlarını qarşı-qarşıya qoyaraq həyatın dövranını, həm sevinci, həm də kədəri eyni anda duyduğunu göstərir.

Şeir axıcı və sadə dildə yazılıb. Hər bəndin sonunda "Qaranquş!" xitabının təkrarlanması əsərin musiqiliyini təmin edir və diqqəti əsas simvol üzərində cəmləyir. Bu xitab həm bir müraciət, həm də heyranlıq nidası kimi səslənir.

"Qaranquş" şeiri oxucuda xoş bir nikbinlik və eyni zamanda dərin bir həzinlik yaradır. Şair quşun səsində həm sevgini, həm naz-ədadan uzaq bir səmimiyyəti tapır. Bu səs həm gəlişi ilə sevindirir, həm də gedəcəyi üçün "vida" kədərini xatırladır.

Sevil Azadqızı