Müasir dövr insan həyatının ən sürətli, ən mürəkkəb və eyni zamanda ən həssas mərhələlərindən biridir. Bu dövrdə texnologiya inkişaf edir, informasiya sərhədləri aşır, dünya kiçilir, amma insan qəlbinin yükü, mənəvi sarsıntıları, sosial problemləri daha da dərinləşir. Belə bir zamanda şairin və yazıçının məsuliyyəti təkcə söz yazmaq, fikir söyləmək, hadisələri təsvir etməkdən ibarət deyil. Onların əsas missiyası cəmiyyətin vicdanı olmaq, insanın mənəvi dünyasını zənginləşdirmək, həqiqəti qorumaq, gözəlliyi yaşatmaq və gələcək nəsillərə sağlam düşüncə mirası qoymaqdır.

Şair və yazıçı hər zaman xalqın ruhunu, düşüncəsini, ağrı-acısını, sevincini və taleyini sözə çevirən sənət adamı olmuşdur. Müasir dövrdə isə bu məsuliyyət daha da artmışdır. Çünki bu gün insan informasiyanın bolluğu içində çox vaxt həqiqəti seçməkdə çətinlik çəkir. Yalan xəbərlər, süni görüntülər, boş və səthi fikirlər bəzən insanın düşüncə dünyasını qarışdırır. Belə şəraitdə şair və yazıçı cəmiyyətə doğru yolu göstərən mənəvi işıq rolunu oynamalıdır. Onun sözü təkcə bədii zövq yaratmamalı, həm də düşündürməli, oyatmalı, doğruya çağırmalıdır.

Müasir yazıçı həyatın gerçəkliklərindən qaçmamalıdır. O, xalqın dərdini duymalı, cəmiyyətin ağrılı nöqtələrini görməli və onları cəsarətlə dilə gətirməlidir. Sosial ədalətsizlik, mənəvi aşınma, ailə dəyərlərinin zəifləməsi, vətən sevgisinin sarsılması, gənclərin istiqamət axtarışı kimi məsələlər yazıçının diqqət mərkəzində olmalıdır. Əgər sənət adamı bu problemlərə biganə qalırsa, onun sözü yalnız səs olaraq qalır, ruhlara toxunmur. Həqiqi sənət isə insanın daxilində iz qoyan, onu dəyişən, saflaşdıran qüvvədir.

Şairin məsuliyyəti daha incə və daha dərin xarakter daşıyır. Şeir insanın ruhuna daha tez yol tapır, hisslərə toxunur, yadda qalır. Buna görə də şairin hər misrası düşünülmüş, saf, vicdanlı olmalıdır. O, xalqın dilini qorumağa, ana dilinin gözəlliyini yaşatmağa borcludur. Çünki dil bir millətin varlığı, ruhu, keçmişi və gələcəyidir. Şair dilin saflığını qoruyanda, xalqın kimliyini də qorumuş olur. Müasir dövrdə yad təsirlərin, bayağılığın və kobudluğun artdığı zamanda şair sözün ləyaqətini yaşatmalıdır.

Müasir dövrdə şair və yazıçı təkcə estetik zövq yaratmaqla kifayətlənməməlidir. O, insanlarda mərhəmət, sevgi, vicdan, sədaqət, dürüstlük kimi ali keyfiyyətləri möhkəmləndirməlidir. İnsan bəzən gündəlik həyatın qayğıları içində mənəvi dəyərlərdən uzaqlaşır. Belə vaxtda bir şeir, bir hekayə, bir roman insanın içindəki yaxşılığı oyada bilər. Deməli, söz adamı insan ruhunun müəllimi, mənəviyyatın keşiyində duran bir şəxsdir.

Şair və yazıçı həm də zamanın şahididir. O, yaşadığı dövrü gələcək nəsillərə olduğu kimi çatdırmalıdır. Tarix yalnız sənədlərlə deyil, həm də ədəbiyyatla yaşayır. Bir dövrün ağrısı, sevinci, mübarizəsi, sevgisi bədii əsərlərdə daha canlı qalır. Buna görə də müasir sənətkar öz dövrünə qarşı məsuliyyət daşıyır. O, zamanın hadisələrini sadəcə müşahidə etməməli, onlara mənəvi münasibət bildirməlidir.

Vətənə, torpağa, milli kimliyə bağlılıq da müasir şair və yazıçının ən mühüm borclarındandır. Xalqın tarixi, mədəniyyəti, adət-ənənəsi, qəhrəmanlıq ruhu ədəbiyyatda yaşamalıdır. Gənc nəsil öz kökünü, mənsub olduğu xalqın böyüklüyünü, milli dəyərlərin əhəmiyyətini bədii söz vasitəsilə daha dərindən anlayır. Bu baxımdan şair və yazıçı xalqın yaddaşının qoruyucusudur.

Müasir dövr həm də qlobal çağırışlar dövrüdür. Müharibələr, ekoloji problemlər, mənəvi boşluq, insan münasibətlərində soyuma, texnologiyanın insan ruhuna təsiri kimi məsələlər söz adamının diqqətindən yayınmamalıdır. O, bu mövzuları işləyərək insanları düşündürməli, məsuliyyət hissini artırmalı, gələcəyə qarşı daha ayıq olmağa çağırmalıdır. Çünki söz sadəcə bəzək deyil, həm də gücdür, məsuliyyətdir, mənəvi silahdır.

Şair və yazıçı həm də öz şəxsi nümunəsi ilə cəmiyyətə təsir edir. Onun həyatı, davranışı, mövqeyi yazdığı sözlə uyğun gəlməlidir. Əgər sənətkar həqiqətdən yazır, amma özü həqiqətdən uzaq yaşayırsa, onun sözü təsir gücünü itirir. Buna görə də söz adamı vicdanlı, dürüst, prinsipial və cəmiyyət qarşısında məsuliyyətli olmalıdır. Onun mövqeyi zamanın çətin sınaqlarında daha aydın görünür.

Nəticə olaraq demək olar ki, müasir dövrdə şair və yazıçının məsuliyyəti çox böyük və müqəddəsdir. Onlar yalnız söz ustası deyil, həm də xalqın ruhunu yaşadan, cəmiyyətin vicdanını oyadan, mənəviyyatın keşiyində duran şəxsiyyətlərdir. Müasir dünyanın mürəkkəbliyi içində onların sözü insanlara yol göstərən işıq, qaranlıqda ümid, çətinlikdə dayaq olmalıdır. Həqiqi şair və yazıçı zamanın səsinə çevrilən, xalqının taleyinə biganə qalmayan, sözü ilə insanlığa xidmət edən sənətkardır. Belə sənətkarların varlığı cəmiyyətin mənəvi sağlamlığının, milli ruhunun və gələcəyinin ən etibarlı təminatıdır.

 Sevil Azadqızı

11.04.2026