ŞAİR, ÜRƏYİNİ ÜŞÜTMƏ BİRCƏ

YAZARLAR 09:00 / 14.11.2026 Baxış sayı: 1463

 

Düşünmə bu şeiri kimə yazırsan,

Bilmə sözün qəlbi harda atacaq...

Nə gəldi Tanrıdan qəbul eylə yaz,

Yazdığın axırda yerin tapacaq.

 

Dəyərmi, dəyməzmi hədəfə sözlər,

Heç də dərd eləmə, nə ola ola.

Mənim tək əl tutma ürəyin altda,

Amandı, nə badə gözlərin dola.

 

Ağlın qiyamına əllərini tut,

Hissin səcdəsinə əyil hər dəfə.

Səssiz ahlarında qopsun qiyamət,

Ürək ağrıların düzülsün səfə.

 

Fəsillər dəyişir - isti, soyuq var,

Tufanla, boranla heç girmə mərcə.

Əl-ayağın, başın soyuqlasa da,

Şair, ürəyini üşütmə bircə.

 

Tökülsə dilindən od, alov, atəş,

Birbaşa qəlblərə süzülüb dolar.

İlham nə gətirsə eləcə də yaz,

Nə vaxtsa hər şeir ünvanlı olar.

 

Adilə Nəzər şeirinin bədii təhlili:

 

Adilə   Nəzərin "Şair, ürəyini üşütmə bircə" şeiri yaradıcılıq prosesinə, ilhamın ilahi mahiyyətinə və sənətkarın mənəvi missiyasına həsr olunmuş dərin fəlsəfi-lirik nümunədir.

Şeirin əsas qayəsini şairin öz daxili səsi ilə apardığı səmimi dialoq təşkil edir. Müəllif burada söz adamına mühüm bir yaradıcılıq tövsiyəsi verir: şeir sifarişlə və ya konkret bir ünvan düşünülərək yazılmamalıdır. Çünki əsl sənət nümunəsi Tanrı vergisidir, ilhamın gətirdiyi kimi saf şəkildə kağıza köçürülməlidir. Şairə görə, səmimi duyğulardan yoğrulan hər bir misra gec-tez öz həqiqi oxucusunu və layiqli ünvanını tapacaq.

Əsərdə ağıl ilə hissin qarşıdurması maraqlı bədii boyalarla təsvir olunub. Müəllif yaradıcılıq anında soyuq məntiqə ("ağlın qiyamına") deyil, daxili duyğulara ("hissin səcdəsinə") üstünlük verməyi vacib sayır. Şairin yaşadığı mənəvi sarsıntılar, səssiz ahları və ürək ağrıları onun sənətinin mayası, sözünün təsir gücü kimi dəyərləndirilir. Dilindən süzülən "od, alov, atəş" məhz bu səmimi yanğının nəticəsidir ki, birbaşa oxucu qəlbinə yol tapa bilir.

Şeirin kulminasiya nöqtəsi və əsas ideyası dördüncü bənddəki təzad üzərində qurulub. Həyatın çətinlikləri, soyuq rüzgarları və maddi sıxıntıları şairin cismini – əl-ayağını, başını üşüdə bilər. Lakin sənətkar üçün ən böyük faciə ruhun sönməsi, qəlbin laqeydləşməsidir. Buna görə də müəllif "ürəyini üşütmə bircə" nidası ilə şairi daim daxili hərarətini, sevgisini və ilham atəşini qorumağa səsləyir.

Bədii ifadə vasitələri baxımından zəngin olan şeir sadə, axıcı dildə, qoşma janrının ruhuna uyğun ritmlə yazılıb. Metaforalar ("ağlın qiyamı", "hissin səcdəsi"), təzadlar ("isti-soyuq", "od-üşümək") və xitablar ("Şair") əsərin emosional təsir gücünü daha da artıraraq oxucunu sənətin müqəddəsliyi üzərində düşünməyə vadar edir.

Sizə cansağlığı, bərəkətli ömür və bütün işlərinizdə uğurlar arzulayıram, əziz Adilə xanım!

 Sevil Azadqızı

13.11.2026