Əbülfət Mədətoğlunun "Görmədiyim yuxular"-ının YOZUMU
Mənim yaşadıqlarım
Sehirli yuxulardı ...
Başdan başladıqlarım-
Elə bu yuxulardı!
Arı küsməz pətəkdən
Nigaranam vətəkdən!
Əlim qopsa ətəkdən-
Sol yanım , yıxılardı!
Mən sözdən söz dərəndə
Misra, misra hörəndə!
Gözündə şeh görəndə -
Ürəyim sıxılardı!
Nə qaldı yazmadığın,
Oxuyub pozmadığın ?!.
Bəxtində yozmadığın -
Mənim tək yuxu vardı...
Şeirin bədii təhlili:
Əbülfət Mədətoğlunun "Görmədiyim yuxular" şeiri insanın daxili aləmini, vətən sevgisini və tale axtarışlarını lirik bir dillə ifadə edən professional bir sənət nümunəsidir.
Şeirin əsas mövzusu insanın keçmişi, taleyi və yaradıcılıq ağrılarıdır. Müəllif real həyatla xəyallar (yuxular) arasında bir körpü qurur. Onun üçün yaşanmış hər bir an həm sehrli bir yuxu, həm də həyata yenidən başlamaq üçün bir ümiddir. Şeirdə eyni zamanda gizli bir vətən və torpaq nisgili, insani bağlılıq duyğusu hakimdir.
"Sehrli yuxular" insanın ümidlərini və təmiz duyğularını simvolizə edir. "Arı küsməz pətəkdən, nigaranam vətəkdən" misralarında xalq yaradıcılığından gələn bir bağlılıq, kökə və yurda sadiqlik gizlənib. buradakı "vətək" (arı pətəyinin içi, doğma yer) bədbinlikdən uzaq, narahat bir sevginin ifadəsidir.
Şairin "sol yanım yıxılardı" deməsi insanın mənəvi dayaqlarını itirmək qorxusunu göstərir. Sözdən misra hörmək isə yaradıcılıq prosesinin çətinliyini və şairin bu prosesə verdiyi yüksək dəyəri bədii şəkildə vurğulayır. Lirik qəhrəman həssas, hər bir kədərə qarşı kövrək ("Gözündə şeh görəndə, ürəyim sıxılardı") və taleyin yazdıqları ilə barışmağa çalışan bir insandır.
Şeir heca vəznində, axıcı və xalq dilinə yaxın bir üslubda yazılmışdır. Qafiyə sistemi və ritm daxili musiqini gücləndirir. "Yuxu" obrazı həm şeirin əvvəlində, həm də sonunda bir yaradaraq bəxtin və taleyin bitməyən bir sirri kimi oxucuya çatdırılır.
Sevil Azadqızı