Həyat insanı bəzən elə bir nöqtəyə gətirir ki, o artıq təkcə bir istiqamətdə yox, eyni anda bir neçə cəbhədə mübarizə aparmalı olur. Mənim taleyim də belə yazılmışdı. Mən bir ana idim. Mən bir müəllim idim. Mən eyni zamanda xərçəng adlı amansız bir xəstəliyin pəncəsində qalan bir qadın idim.

Bir tərəfdə xəstəxananın ağ divarları, damarlarıma axan dərmanların soyuqluğu, həkimlərin ciddi baxışları vardı. Digər tərəfdə sinif otağında məsum gözlərlə mənə baxan şagirdlərim vardı. Üçüncü tərəfdə isə səngər, barıt, mərmi və ölüm təhlükəsi vardı. O səngərdə isə mənim ürəyimin parçası dayanmışdı.

2020-ci ilin sentyabrında başlayan İkinci Qarabağ müharibəsi mənim həyatımın axarını dəyişdi. O gündən sonra mənim üçün zaman artıq sadəcə saat və gün deyildi. Zaman xəbər gözləmək idi. Zaman dua etmək idi. Zaman qorxunu udub ayaqda qalmaq idi.

Mənim oğlum İsayev Pənah Tahir oğlu hərbi xidmətdə idi. O, artıq əsgər idi. Amma mənim üçün hələ də qucağımda böyütdüyüm, əlindən tutub məktəbə apardığım uşaq idi. Müharibə başlayanda onun səsində qəribə bir sakitlik vardı. O sakitlik mənə təsəlli vermək üçün idi. Amma ana ürəyi səsin arxasındakı təhlükəni hiss edir. O gündən sonra mənim həyatım üç cəbhəyə bölündü. Mən xəstəliklə, qorxu ilə və ayrılıqla eyni anda savaşmağa başladım.

Xərçəng insanın bədəninə yox, ruhuna da toxunur. Hər kimyaterapiya seansı mənim üçün yeni bir sınaq idi. Damarlarıma axan o soyuq maye sanki qışın şaxtası kimi içimə yayılırdı. Bədənim zəifləyirdi. Saçlarım tökülürdü. Güzgüdə özümə baxanda əvvəlki qadını görmürdüm.

Amma xəstəlikdən daha ağır olan şey qorxu idi. Çünki mən öz ölümüm üçün qorxmurdum. Mən oğlumu bir daha görə bilməmək qorxusu ilə yaşayırdım. Həkimlər deyirdi ki, stress olmaz. Amma hansı ana oğlunun atəş altında olduğunu bilə-bilə sakit qala bilər.

Kimyaterapiya otağında gözlərimi yumanda xəstəxananın divarlarını yox, səngərləri görürdüm. O soyuq dərman mənə mərmi səslərini xatırladırdı. Mən öz canımla mübarizə aparırdım. O isə düşmənlə.

Gecələr dua edirdim. Səssizcə. Göz yaşlarımı heç kimə göstərmədən. Mənim gücüm dualarım idi. Mən inanırdım ki, ana duası səngərə qədər gedər. Mən inanırdım ki, Allah anaların yalvarışını geri çevirməz.

Mənim daxili müharibəm səssiz idi. Amma ən az səngərdəki qədər ağır idi.

Pənah ağır artilleriyada xidmət edirdi. O, uzaq məsafədən düşməni susduran nəhəng topların başında dayanırdı. O toplar atəş açanda torpaq titrəyirdi. Mən isə kilometrlərlə uzaqda olsam da, ürəyimdə o titrəyişi hiss edirdim.

Müharibənin ən ağır anı üç günlük səssizlik oldu. Üç gün xəbər gəlmədi. Telefon susdu. Sanki dünya dayandı. O üç gün mənim üçün bir əsrə bərabər idi. Mən xərçəng ağrısını unutdum. Çünki ana qəlbinin ağrısı bədən ağrısından daha güclü imiş.

Pəncərənin önündə dayanıb göyə baxırdım. Sanki baxışlarım Qarabağa çatacaqdı. Hər keçən maşının səsinə diksinirdim. Qapı döyülər deyə qorxurdum. O qorxu insanı içindən yeyir.

Nəhayət telefon çaldı. “Ana, mənəm” sözünü eşidəndə sanki yenidən doğuldum. O səs mənim üçün dərman idi. O səs mənim üçün həyat idi.

O an başa düşdüm ki, insan bəzən bir kəlmə ilə yaşamağa davam edir.

Oğlumun döyüş yolu şərəf yolu oldu. O, Füzuli uğrunda gedən ağır döyüşlərdə iştirak etdi. Torpağın hər qarışı uğrunda mübarizə aparıldı. Hər addım təhlükə idi. Hər metr ölümə yaxınlıq idi.

Daha sonra Xocavənd istiqamətində irəlilədi. Dumanlı dağlar, çətin yollar, gecənin qaranlığı və gözlənilməz hücumlar. Amma iradə qorxudan güclü idi.

Mən müəllim kimi illərlə “Vətən” sözünü izah etmişdim. Amma oğlum o sözü qanı və canı ilə yazdı. O, kitab səhifəsində yox, tarix səhifəsində iz buraxdı.

O, təkcə mənim oğlum deyildi. O, bu torpağın əsgəri idi.

Nəhayət Zəfər xəbəri gəldi. Müharibə bitdi. Torpaqlar azad olundu. O gün mən ağladım. Amma bu dəfə qorxudan yox, qürurdan ağladım.

Pənah evə qayıdanda sinəsində üç medal parıldayırdı. “Füzulinin azad olunmasına görə”. “Xocavəndin azad olunmasına görə”. “Vətən müharibəsi iştirakçısı”.

O medallar metal deyildi. Hər biri bir gecənin qorxusu idi. Hər biri bir mərminin səsi idi. Hər biri bir ananın duası idi.

Mən o medallara baxanda anlayırdım ki, oğlum təkcə döyüşməyib. O, tarix yazıb.

Bu müharibədə oğlum düşmənə qalib gəldi. Mən isə ümidsizliyə qalib gəldim. O torpağı azad etdi. Mən qorxunu azad etdim ürəyimdən.

Xərçəng bədənimi zəiflətsə də, ruhumu sındıra bilmədi. Çünki mənim gücüm oğlumun inamından gəlirdi.

Biz ayrı cəbhələrdə vuruşduq. Amma eyni qələbəni qazandıq.

Bu hekayə təkcə bir ailənin hekayəsi deyil. Bu, ana duasının və əsgər iradəsinin hekayəsidir. Bu, qorxunun inama uduzmasının hekayəsidir.

Zəfər təkcə torpaq deyil. Zəfər ruhun dirçəlişidir.

Mən indi aynaya baxanda xəstə bir qadın görmürəm. Mən bir qəhrəman anası görürəm. Mən bir müəllimin qürurunu görürəm.

Mənim inamımın adı Pənahdır. Mənim zəfərimin adı isə Vətəndir!

Sevil Azadqızı