Hər bir millətin taleyində zaman‑zaman bir dəyər yaranır. Bu dəyər təkcə güc və iradə demək deyil, həm də vicdan, mətinlik, vətən eşqi, insanlığın ən uca hisslərinin birləşdiyi məqamdır. Belə dəyərlərdən biri də qəhrəmanlıqdır. Qəhrəmanlıq təkcə savaş meydanında edilən qələbə yox, insanın öz içində apardığı əbədi mübarizənin adıdır. Qəhrəmanlıq insanın ruhunda görülən ümidin adıdır. Və bu ruhun ən parlaq məzhəri kimi düşmənə sinə gərmiş hər bir əsgər, rəşadətli zabit vətənin yaddaşında əbədi yaşayır. Bu yazı da elə belə bir ruhun, elə belə bir qəhrəmanın yox, Kapitan Rəşad Quliyevin həyat və döyüş yoluna həsr olunub. Bu yazı yalnız tarix və hadisələr deyil, bu, bir insanın taleyi ilə bir millətin taleyinin eyni məkanda qovuşduğu bir dastandır.

Rəşad Quliyev yalnız bir zabit deyil, həm də xalqının ümidini öz ürəyində daşıyan bir oğul idi. O, hər zaman sanki hiss edirdi ki, həyatın özü də bir döyüşdür. İnsanın qarşısına çıxan hər maneə həyatda qalmağın, daha da ucalmağın, öz varlığının mənasını bütövləşdirməyin imtahanıdır. Elə bu imtahanı qazanmaq üçün o, öz ömrünü vətənə həsr etdi.

Bu yazıda mən sizə onun həyatını təsvir etməklə kifayətlənməyəcəyəm. Mən sizə onun necə düşündüyünü, nələri arzuladığını, hansı duyğularla yaşadığını və ən əsası, hansı əzmlə Vətən üçün canını fəda etdiyini hiss etdirəcəyəm. Çünki Rəşadın yolu faktların toplusu deyil, hisslərin, düşüncələrin və sonsuz vətən eşqinin harmonik ahəngidir.

İnsanların çoxu onun adını eşidəndə sadəcə “kapitan” deyə xatırlaya bilər. Amma bu söz heç vaxt onun kimliyi ilə ölçülə bilməz. Rəşad Quliyev bir rütbədən daha böyük idi. O, bir prinsip idi. Öz xalqının gələcəyi üçün atılan hər addımda şəhidlik nümunəsi idi. Onun həyatı, sanki bir romanın ən təsirli səhifələrindən çıxmışdı; hər səhifədə isə güc, mərdlik, insanlığı qorumaq arzusu və ən uca hiss, vətən sevgisi öz əksini tapmışdı.

Rəşad 1988‑ci ilin iyul ayında Cəlilabad rayonunun Uzuntəpə kəndində anadan oldu. Bu kənd yalnız sadəcə bir yaşayış məntəqəsi deyildi, bu kənd onun ilk sınaqları ilə tanış olduğu, ilk duyğularının doğulduğu, ilk arzularının kök saldığı məkan idi. Uşaqlıq illərində o, kəndin səfalı torpaqlarında böyüyərkən həyatın nə qədər geniş və mürəkkəb olduğunu hiss edirdi. Uşaqlıqdan qəlbində dərin kök salan vətən sevgisi onu daim başqalarından fərqləndirirdi. Hər dəfə günəşin üfüqdə doğulması ilə oyanan Rəşad da sanki yeni bir ümidlə dolur, gələcəyə daha böyük inamla baxırdı. Onun üçün hər gün yeni bir şans, yeni bir fürsət idi. Özünü daha da yetirmək, öz içindəki səsini eşitmək, öz varlığını dünyaya tanıtmaq üçün.

Məktəb illərində Rəşad yalnız yaxşı oxuyan şagird deyildi, o, həm də sinif yoldaşlarının hörmətini qazanan bir şəxsiyyət idi. Onun liderlik bacarığı, dürüstlüyü, məsuliyyət hissi və başqalarına qayğı ilə yanaşması çox tez görünürdü. Ətrafdakı insanlara təsir etmək bacarığı, səmimiyyəti və insanları bir məqsəd ətrafında birləşdirmə istəyi onun xarakterini daha da dərinləşdirirdi. Vətənin taleyi haqqında düşündükdə, sanki onun ürəyi özü ilə bir ağırlıq daşıyırdı. Bu ağırlıq sevgidən doğan məsuliyyətin ağırlığı idi.

Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbində təhsil aldığı illər onun üçün ən çətin, amma eyni zamanda ən formalaşdırıcı dövr oldu. Bu illər, döyüşçü ruhunun, qətiyyətin və liderlik bacarığının tərbiyə olunduğu illər idi. Rəşad bilirdi ki, yalnız texniki biliklərlə silahlanmaq kifayət deyil, ən əsas silah insanın öz qəlbidir. Vətən eşqi ilə doldurulmuş qəlb. O, bu məktəbdə yalnız hərbi texnikanı öyrənmədi, o, insanı insan edən dəyərləri də dərindən qavradı. O, əslində bilirdi ki, bir zabit böyük hərflərlə yazılan bir rütbədən daha çox, əsl vətənpərvərliyə malik olmalıdır.

Onun xidmətə başladığı ilk gündən o, hər bir əmrdə ruh yüksəkliyi ilə addımlayırdı. O, hər zaman komandasının yanında idi, onlar üçün həm rəhbər, həm atadır. Rəşad üçün hər bir əsgəri təkcə birlik yoldaşı deyil, həm də bir qardaş idi. O, hər bir əsgərin həyatına sözlərlə deyil, əməl ilə təsir edirdi. Bu da onu digərlərindən fərqləndirirdi. Onun üçün hər bir vəzifə, böyük bir məsuliyyət idi. Hər bir döyüş, xalqının gələcəyi üçün verilən bir müqəddəs mübarizə idi.

2020‑ci ilin payızında başlayan Vətən müharibəsi elə bir sınaq idi ki, Rəşad orada özünün yüksək döyüş keyfiyyətlərini göstərdi. O, xüsusilə Talış istiqamətində gedən döyüşlərdə qəhrəmanlıq nümunəsi göstərdi. Bu döyüşlər təkcə taktiki uğur deyil, həm də insan ruhunun sərhədsiz potensialının ifadəsi idi. O, hər addımda öz komandası üçün bir nümunə, səbr, dözüm və əzmkarlıq timsalında oldu.

4 oktyabr 2020‑ci il… Bu tarix Rəşadın cəsarətini tarixin səhifələrinə əbədi olaraq yazdı. O, Talış döyüşləri zamanı qəhrəmancasına şəhid oldu. Lakin onun ruhu heç vaxt bu dünyadan getmədi. O, hər zaman Azərbaycan xalqının qəlbində yaşayacaq, gələcək nəsillərə əsl qəhrəmanlıq nümunəsi olacaq. Çünki Rəşadın yolu yalnız bir əsgərin döyüş yolu deyil, həm də bir insanın öz qəlbində Vətən sevgisini necə körüklədiyinin təsdiqidir.

Onun aldığı yüksək dövlət mükafatları, “Vətən uğrunda”, “İgidliyə görə”, “Suqovuşanın azad olunmasına görə” medalları və 3-cü dərəcəli “Rəşadət” ordeni yalnız titul deyil, bir insanın mənəvi zəfərinin, onun qətiyyətinin və sonsuz vətən eşqinin rəsmi tanınmasıdır. Hər bir medalı bir səngərdə düşmənlə üz‑üzə dayanan cəsur addımın izidir.

Bu yazı təsadüfi deyil, bu yazı sizinlə bir insanın həyatı boyunca apardığı mənəvi və fiziki mübarizəni paylaşmaq istəyi ilə yazıldı. Rəşad Quliyev yalnız bir qəhrəman adı deyil, o, bir idealdır, bir simvoldur, bir əzmkarlığın vətən üçün canını fəda etmə ruhunun əyani nümunəsidir. Onun hekayəsi bizə göstərir ki, əsl qəhrəmanlıq yalnız fiziki güc deyil, qəlbin, fikirin və ruhun harmonik şəkildə vətən eşqi ilə dolmasıdır.

Ona görə də biz bu yazını yalnız bir obraz kimi yox, gələcək nəsillərin yaddaşında əbədi olaraq qalacaq bir ilham mənbəyi kimi qəbul etməliyik. Çünki Rəşad Quliyev yalnız tarixdə qalmadı, o, hər bir azərbaycanlının qəlbində yaşayır və yaşayacaq!