Rasif İmanoğlu Poeziyasına Ədəbi-Bədii Baxış

YAZARLAR 22:20 / 23.05.2026 Baxış sayı: 126

 

YAXŞI GÜN GÖRMƏK DƏ VAR

Bu beşgünlük dünyada

Yaxşı gün görmək də var.

Ancaq ağlamaq olar?

Yaxşı ki, gülmək də var.

Yaxşı işlər görməsən,

Qulağın çalmaz "Əhsən!"

Dərdi özün bilərsən,

Sevinci bölmək də var.

Elə şey var - əlində,

Elə şey var - dərində.

"Plansız işlər"ində

Dəlitək sevmək də var?

Əgər insafsa ölçün,

Qoy rahat olsun için.

Kişitək yaşayançün

Kişitək ölmək də var.

 

Şeirin Bədii Təhlili:

Rasif İmanoğlunun "Yaxşı gün görmək də var" şeiri dərin fəlsəfi-didaktik, nəsihətamiz xüsusiyyətlərə malik, həyatın mənasını və insan mənliyini sorğulayan bir əsərdir. Həyat çətinliklərdən ibarət olsa da, insan hər zaman ümidini qorumalı, xeyirxah işlər görməli və ləyaqətlə yaşamalıdır. Şeir ənənəvi heca vəznində yazılıb. Hər bənd 4 misradan ibarətdir (dördlük). Misralar qısa və ritmikdir, bu da oxucunu yormur. Qafiyə quruluşu əsasən çarpaz və ya sərbəst qafiyə elementlərindən istifadə olunub (məsələn: dünyada, görmək də var, olar, gülmək də var – abcb sxemi). Birinci Bənd: Müəllif həyatı "beşgünlük dünya" adlandıraraq onun faniliyini xatırladır. Lakin bədbinliyə qapanmır. Ağlamağın qarşılığı olaraq gülməyin, kədərin qarşılığı olaraq sevincin olduğunu vurğulayır. Bu, oxucuya bir növ psixoloji təsəlli və ümiddir. İkinci Bənd: Burada didaktik (öyrədici) ton güclənir.

Şair qeyd edir ki, cəmiyyətdə hörmət qazanmaq, yəni "Əhsən!" eşitmək üçün mütləq yaxşı əməllər sahibi olmaq lazımdır. Sevinci bölüşməyin dərdi tək çəkməkdən daha üstün olduğu fəlsəfi şəkildə ifad edilir. Üçüncü Bənd: İnsanın daxili dünyası və idarə edə bildiyi, bilmədiyi məqamlar qarşılaşdırılır. "Dəlitək sevmək" ifadəsi ilə müəllif bəzən həyatda rasionallığı, planları kənara qoyub, hisslərə bütövlükdə təslim olmağın gözəlliyini və qaçılmazlığını göstərir.

Dördüncü Bənd: Şeirin kulminasiya nöqtəsidir. Müəllif "insaf" və "vicdan" məfhumlarını önə çəkir. Kişitək, yəni ləyaqətlə, mərdliklə yaşamağın son nöqtəsinin elə ləyaqətli bir ölüm olduğunu bildirir. Bu, xalq təfəkküründən gələn "necə yaşarsan, elə də köçərsən" fəlsəfəsinin poetik ifadəsidir. Beşgünlük dünya, plansız işlər. Şeir bütövlükdə təzadlar üzərində qurulub: ağlamaq – gülmək, dərd – sevinc, yaşamaq – ölmək. Bu təzadlar həyatın ikitərəfli xarakterini vizuallaşdırır.

Qulağın çalmaz "Əhsən" tərif eşitməmək, Kişitək yaşamaq , Kişitək ölmək, yəni şərəflə, qorxmadan yaşayıb-ölmək. Rasif İmanoğlu bu şeirində sadə xalq dilindən istifadə edərək böyük fəlsəfi həqiqətləri çatdıra bilib. Əsər oxucunu həm mənəvi saflığa səsləyir, həm də həyatın hər anının, yəni həm sevginin, həm kədərin dəyərli olduğunu xatırladır. Sizə cansağlığı, bərəkətli ömür və yaradıcılıq uğurları arzulayıram, əziz və alicənab insan Rasif müəllim!

Sevil Azadqızı

23.05.2026