" Sarı çiçək " şeirinin Bədii Təhlili...
Sarı çiçək
Kədəri, qüssəni biçib boyuna,
Ayrılıq çiçəyi deyirlər ona.
Təbiət geydirib çiçəyi dona,
Necə də yaraşır sarı don ona!
O bir yaraşıqdır cölə, çəmənə,
Bağlarda bacıdır tər yasəmənə.
Belə bir qanun da bəllidir mənə,
Sarı gül göndərmir sevən sevənə.
Sarı özü deyil, onun rəngidir,
Sarılıq intizar, qəm ahəngidir.
Kim deyir ayrılıq, kədər rəmzidir,
Bu incə çiçəyin günahı nədir?
Cicəklər sevgini solmağa qoymur,
Baxçada güllər də sevgidən doymur.
Sarı çiçəklərdə bir günah olmur,
Ayrılıq gələndə çiçəkdən sormur...
Ayrılıq ya səndən ya ondan olur,
Sevgi sevənlərin qəlbində donur.
Sarı çiçəyin də gözləri dolur,
Sizin ayrılıqdan inciyir, solur,
Bax belə, ayrılıq çiçəyi olur...
Terane Memmedin bu şeiri sarı çiçəyin üzərindəki "ayrılıq rəmzi" damğasına qarşı bir mənəvi etirazdır.
Şeirin əsas mövzusu təbiətin gözəlliyi və insanların rənglərə yüklədiyi mənalardır. Müəllif sarı çiçəyin günahsız olduğunu, ayrılığın səbəbinin güllər deyil, insanların özü olduğunu vurğulayır. İdeya ondan ibarətdir ki, sevginin bitməsi bir taleyüklü hadisədir, təbiət isə sadəcə bu kədərə şahidlik edir.
"İncə çiçək", "tər yasəmən", "sarı don" kimi ifadələr çiçəyin zərifliyini və vizual gözəlliyini ön plana çıxarır.
Çiçəyin "don geyinməsi", "gözlərinin dolması" və insanların ayrılığından "inciməsi" təbiətin insanlaşdırılması vasitəsilə verilib. Çiçək burada kədərli bir müşahidəçi rolundadır.
Sarı çiçəyin bağdakı digər güllərlə məsələn, yasəmənlə dostluğu ilə insanların ona olan ayrılıq rəmzi sayılması arasında bir ziddiyyət qurulub.
Şeir olduqca sadə, axıcı və lirik üslubda yazılıb. Müəllif oxucu ilə səmimi bir söhbət aparır, sanki bir ədalətsizliyi ifşa edir. "Ayrılıq gələndə çiçəkdən sormur" misrası fəlsəfi bir həqiqəti — bədbəxtliyin səbəbini kənarda axtarmağın mənasızlığını ifadə edir.
Sizə cansağlığı və bütün işlərinizdə uğurlar arzulayıram, əziz Təranə xanım!
Sevil Azadqızı