Məmməd Qədir - Yavaş- yavaş

Sun, 26 Jul 2026 02:39:39 +0000

Ayüzlüm, nə qədər " ölürəm" deyək,

İtirir hökmünü söz yavaş-yavaş!

Özü öz yağında qovrulur ürək,

Külünə gömülür köz yavaş- yavaş!

Közü soyuduqca dirilir qışlar,

Alnında düzəlir əyri qırışlar,

Yolların tozunda ölür baxışlar,

İçində dəfn olur göz yavaş-yavaş!

Yenə açıq qalır, ümiddən doymur,

Ölmüş "bəlkələr"ə məzardı qoynu,

Sınır gümanların bənövşə boynu,

Çökür ayrılığa diz yavaş-yavaş!

Çökdükcə qoparır fəryad diz, "niyəə...

Nəydi günahımız, axı biz niyə...",

Ruhun qanadları açılır göyə,

Burünür cisminə bez yavaş-yavaş!

Şükür, hər adama bez vermir dünya,

Səndə yaşamağa söz vermir dünya,

Ay Məmməd, sənə ki, üz vermir dünya,

Əlini dünyadan üz yavaş-yavaş!

Ağaevli Əli Hacı -Yaxşılığa

Sun, 26 Jul 2026 01:01:11 +0000

Ayrılığı söz etməyək,

Gəl,ayrılaq yaxşılığa !

Araz axsın aramızdan,

Körpü salaq yaxşılığa !

Əyiləndə tərəzilər,

Haqsız gəlib haqqı əzər !

Adam,sevdiyin əzizlər

Əziz qalaq yaxşılığa !

Nə ortada Araz olsun,

Nə ortada bir söz olsun !

Baxmağa lap,bir göz olsun

Bir göz olaq yaxşılığa

Qoyma, dayazda boğulum - ƏLİZADƏ NURİ

Sun, 26 Jul 2026 02:39:43 +0000

Ürəyimin içindəsən-

Axı necə atım səni?

Bütün yalanlar deyilib

Bəs nəynən aldadım səni?

Qoyma, dayazda boğulum,

Gedim Arazda boğulum.

...Hər gün bir az da boğulum

Hər gün bir az batım səni...

Getdin, məni xəstə qoyub,

Dərdi dəstə- dəstə qoyub...

...Gəl, sözü söz üstə qoyub

Bir şeir yaradım səni...

Nazim Əhmədli - Hamburq-Oslo təyyarəsində

Sun, 26 Jul 2026 02:39:41 +0000

Yenə göy üzündəyəm,
buludların üstündə;
telefonu söndürmüşəm,
qulaqlarım da səsdə;

yuxarıda göy üzü,
aşağıda bulud var;
mənzilə çatmaq üçün,
həm arzu, həm umud var;

təyyarədə uçanlar
hərə bir yandan gəlib;
İsveçdən, Almaniyadan,
şərqdən, Turandan gəlib;

hamını gözləyən var,
uçduğumuz limanda;
saatın əqrəbləri
tez atdanır zamandan;

indi çata-çatdayıq,
deyən enirik yerə;
dan üzündə işıq var,
az qalıbdı səhərə.

24.07. 2026. Norveç Kralllğı, Oslo şəhəri

Bəhram Bilaloğlu- Hər ağacın öz dili var.

Sun, 26 Jul 2026 02:39:24 +0000

Hər ağacın öz dili var. Kimi meyvəsi ilə danışır, kimi ətri ilə, kimi də kölgəsi ilə. Söyüd isə qəribə ağacdır. Yayın qızmar çağında yorğun yolçunu sinəsinə alar, kölgəsini əsirgəməz. Budaqları meh ilə birlikdə başın üzərində dua kimi pıçıldayar. Amma ac qalan adam onun budaqlarından meyvə dərib qarnını doyura bilməz.

Bir gün yaşlı bir bağban nəvəsinə dedi:

— Oğlum, insanları tanımaq istəyirsənsə, əvvəl ağaclara bax. Hər ağac insana bənzəyir.

Uşaq təəccüblə soruşdu:

— Bəs söyüd kimə oxşayır?

Qoca söyüdün kölgəsinə baxıb ah çəkdi.

— Elə adamlara ki, səni həqiqətən sevirlər. Baxışlarında bunu görürsən, səsində bunu eşidirsən, dar günündə kölgə kimi yanında olurlar. Amma bilmədən, bəzən də bilərəkdən, sənin ən çox sevdiyin insanlar haqqında başqalarına elə sözlər danışırlar ki, o sözlər ürəklərə daş kimi düşür.

Uşaq susdu.

Qoca davam etdi:

— Elə bilirlər ki, dedikləri adi söhbətdir. Halbuki hər sözün bir taleyi var. Dildən çıxan söz bəzən gedib iki ürəyin arasına soyuq külək salır. O külək əvvəlcə inamı üşüdür, sonra sevgini. İnsan isə çox vaxt o soyuğun haradan gəldiyini anlamır.

Söyüd yenə də kölgə verirdi.

Bağban budaqlara baxaraq dedi:

— Kölgə vermək gözəldir. Amma bəzən bir meyvə min kölgədən qiymətlidir. Sevgi də belədir. Sevmək təkcə yanında olmaq deyil. Sevmək, sənin sevdiklərini də qorumaqdır. Onların sirrini, hörmətini, adını öz adın kimi əmanət bilməkdir.

Çünki sevgi dilə gələndə qeybətə çevrilirsə, artıq kölgə sərinlik yox, qaranlıq gətirir.

Həmin gün uşaq söyüdə başqa gözlə baxdı.

Anladı ki, insanın böyüklüyü yalnız sevgisini göstərməsində deyil. Əsl böyüklük sevginin əmanətini qorumağındadır.

Sevil Azadqızı -SEVGİ RUHUN QİDASI, QƏLBİN NƏFƏSİDİR

Sun, 26 Jul 2026 02:39:47 +0000

Dünyada insanı yaşadan təkcə çörək, su və hava deyil. İnsanın mənəvi aləmi də qidalanmağa ehtiyac duyur. Əgər bədən fiziki qida ilə güclənirsə, ruhun ən qiymətli qidası sevgidir. Sevgi olmayan yerdə insan yaşasa da, həyatın mənasını tam hiss edə bilmir. Çünki sevgi insanın daxili aləmini işıqlandıran, ona yaşamaq həvəsi verən mənəvi sərvətdir.

Hər bir insanın taleyi müxtəlif yollarla davam edir. Kimi zənginlik qazanır, kimi elm öyrənir, kimi şöhrət əldə edir. Lakin bütün bunların fövqündə dayanan bir həqiqət var. Qəlbi sevgi ilə dolu olmayan insan əldə etdiklərindən həqiqi zövq ala bilmir. Sevgi insanın sahib olduqlarını mənalandıran ən böyük nemətdir.

Qədim müdriklər deyirdilər ki, insanın böyüklüyü onun qəlbində daşıdığı mərhəmətlə ölçülür. Mərhəmətin qaynağı isə sevgidir. Sevməyi bacaran insan nifrətə qalib gəlir, bağışlamağı öyrənir, başqasının ağrısını öz ağrısı kimi yaşayır. Məhz buna görə sevgi insanı daxilən zənginləşdirən ən ali hissdir.

Hər bahar torpağın sinəsindən minlərlə çiçək boylanır. Onların heç biri səs salmır, amma varlıqları ilə dünyanı gözəlləşdirirlər. Sevgi də belədir. O, çox zaman sözlə deyil, davranışla görünür. Bir köməyə uzanan əl, bir təbəssüm, bir təsəlli verən söz bəzən uzun nitqlərdən daha qiymətli olur.

İnsan ömrü çətinliklərsiz keçmir. Hər kəs həyatının müəyyən dövründə itkilərlə, xəyal qırıqlıqları ilə və sınaqlarla qarşılaşır. Belə anlarda insanı ayaqda saxlayan ilk qüvvələrdən biri sevgi olur. Ailənin, dostun və doğmaların sevgisi ümidsiz görünən günlərdə belə insana yenidən yaşamaq gücü verir.

Uşaq ailədə gördüyü sevgi ilə gələcəyini qurur. Valideyn qayğısı ilə böyüyən övladın xarakterində inam, mərhəmət və dürüstlük formalaşır. Sevgidən uzaq böyüyən uşağın isə həyata baxışı çox vaxt fərqli olur. Buna görə ailədə sevgi tərbiyənin görünməyən müəllimidir.

Cəmiyyətin inkişafı yalnız qanunlarla deyil, insanların bir-birinə olan münasibəti ilə də ölçülür. Əgər insanlar bir-birinə hörmət və sevgi göstərirlərsə, həmin cəmiyyət daha güclü olur. Qarşılıqlı etimadın təməlində də məhz sevgi dayanır.

Tarix boyu böyük şəxsiyyətlər insanları zorla deyil, qəlblərə yol tapmaqla arxalarınca aparıblar. Bunun sirri onların insan sevgisində idi. Sevilən insanın sözü də təsirli olur, əməlləri də uzun müddət yaşayır.

Təbiət insanın səssiz müəllimidir. Günəş hər səhər heç bir ayrı-seçkilik etmədən hamını isidir. Çaylar hər kəs üçün axır, ağaclar hər kəsə kölgə verir. Təbiətin bu səxavəti insanlara sevginin paylaşdıqca artdığını öyrədir.

Əsl sevgi insanı mənəvi məsuliyyət sahibi edir. Sevdiyin insanı, torpağı, peşəni və ya xalqını qorumaq istəyirsən. Sevginin olduğu yerdə laqeydlik olmur. İnsan sevdiyini yaşatmaq üçün zəhmət çəkməyə hazır olur.

Ədəbiyyat və incəsənət də sevginin gücünü əsrlər boyu yaşadıb. Yazıçılar, şairlər və bəstəkarlar insan qəlbinin ən saf duyğularını əsərlərində əbədiləşdiriblər. Oxucu və dinləyici həmin əsərlərdə öz hisslərini tapdığı üçün onlar zamanın sınağından çıxıb.

Hər peşənin uğur sirri də sevgidən keçir. Müəllim peşəsini sevdikdə savadlı nəsil yetişdirir, həkim peşəsini sevdikdə xəstəsinə ümid verir, əkinçi torpağını sevdikdə bol məhsul əldə edir. Sevgisiz görülən iş yalnız vəzifə olaraq qalır.

İnsan qəlbini kin, həsəd və tamah bürüyəndə sevgi üçün yer daralır. Buna görə insan ilk növbədə öz daxilini saflaşdırmalıdır. Təmiz ürək sevginin ən etibarlı məskənidir.

Həyatın gözəlliyi onun uzun olmasında deyil, necə yaşanmasındadır. Sevgisiz keçən uzun illərdən, sevgi ilə yaşanan qısa ömür daha dəyərlidir. Çünki yaddaşlarda qalan insanın ömrü deyil, qəlblərdə buraxdığı izdir.

Sevmək zəiflik deyil, böyük mənəvi cəsarətdir. Nifrət etmək asandır, bağışlamaq çətindir. Sevən insan incinsə də qəlbini qaraltmır, çünki bilir ki, nifrət əvvəlcə onu daşıyan insana zərər verir.

Hər yeni gün insan üçün sevgini artırmaq imkanıdır. Bir ağacı qorumaq, ehtiyacı olana kömək etmək, yaşlıya hörmət göstərmək, uşağı sevindirmək, bunların hamısı sevginin gündəlik həyatda görünən təzahürləridir.

İnsan dünyadan köçəndə özü ilə nə var-dövlət aparır, nə də şöhrət. Onun haqqında danışılan xatirələrdə ən çox xeyirxahlığı, mərhəməti və insanlara göstərdiyi sevgi yaşayır. Əsl ömür də məhz budur.

Sevgi insan həyatının görünməyən dayağıdır. O, ruhu zənginləşdirir, qəlbə rahatlıq bəxş edir, insanı xeyirxahlığa və məsuliyyətə çağırır. Sevgi olan yerdə ümid tükənmir, dostluq möhkəmlənir, ailə qorunur, Vətənə bağlılıq artır və insanlıq öz həqiqi dəyərini tapır. Buna görə də hər bir insan sevgini yalnız sözlə deyil, əməli ilə yaşatmalıdır. Çünki qəlblərdə yaşanan sevgi ömrün ən qiymətli mirası, insanlığın isə əbədi işığıdır.

Qəşəm İsabəyli - TƏBƏSSÜM

Sat, 25 Jul 2026 21:45:48 +0000

(hekayə)

Kompüterçi-korrektor Yeganə xanıma.

“Təbəssüm” deyəndə, insanın üz-gözünə yayılan işıq görünür gözümüzə. Amma mən təbəssümü qulağımla eşitdiyim barədə danışmaq istəyirəm.

İşdən çıxarılana qədər, idarəmizə zəng eləyən adamları it kimi qapırdım. Elə bilirdim işim var, məndən hünərli qadın yoxdu bu məmləkətdə.

Bir gün idarə müdirimizi dəyişdilər. Yerinə cavan bir xanım gəldi. Bu da vəzifə kürsüsündə oturan kimi başladı islahata – özündən gözəl gördüyü qız-qadınları ətrafından pərən-pərən saldı. Elə bir gözəlliyim olmasa da, axırda növbə mənə də çatdı.

Bütün günü evdə oturmaqdan, öz-özümlə danış¬maqdan az qalırdı dəli olam. Köhnə iş yoldaşlarım da mənim kimi. Axır ki, yaxşı bir vasi¬tə tapdıq – başladıq qeybətə. Günün yarısını söz güləşdirməkdə, dedi-qoduda keçirdirdik. Dərd ürəyimizdə yığılıb daşa dönmürdü.

Bir gün rəfiqələrimdən biri az qala məni qınadı:

–Sən ki, kompüterçisən, niyə nəşriyyatlara zəng eləmirsən?!

Elə səhəri günü telefonu aldım əlimə.

–Allo... – deyib, oğurluq üstə tutulmuş adamlar kimi sıxıla-sıxıla güclə ağzımdan sözün dalını çıxarda bildim – salam.

–Sala-a-am? – səsimdən-sözümdən məmnun qalmadığını açıqca hiss etdirən naşir sualla qarşıladı məni.

–Müəllim, bəlkə sizdə kompüterçi işi ola?

–Yoxdu! – Elə o an da. – Düüüt... düüüt...

Ürəyim sıxıldı. Telefonu söndürüb, qanqaraçılığımın yarı səbəbkarı kimi bu cansız əşyanı divara çırpıb, canımı qurtarmaq istədim. Təzə telefon ala bilməyəcəyimin qorxusu suya-buza döndərdi məni. Nəfəsimi dərib, gözümü zillədim saata. Özümə gələndən sonra daha bir naşirin nömrəsini yığdım. Yenə eyni söz, eyni imtina.

Neçə gün idi axtarış aparırdım. Amma geri durmaq fikrim yox idi. Barmaqlarım yorulub, səbrim tükənəndə isə pəncərədən dənizə baxıb, həyəcanımı yenməyə çalışırdım.

Beləcə hər gün beş-on nəşriyyata və qəzet-jurnal redaksiyalarına zəng eləyir¬dim. Bəzən acıdillilərə rast gələndə, özümü görürmüş kimi gülümsəyib, “təşəkkür edirəm” deyə, telefonu qapayırdım.

Bir gün səhər ümidsizliklə daha bir nəşriyyatı yığdım.

–Alooo...

–Bəli, xanım, buyurun.– Eşitdiyim cavabdan necə çaşdımsa bir anlıq nitqim batdı. – Buyurun, eşidirəm.

–Vallah, utanıram da deməyə, müəllim, işsizəm?!

Eyni mehribanlıqla soruşdu:

–Nə iş bacarırsınız, xanım?

–Kompüterçiyəm.

–Çox gözəl! Çox gözəl! Gəl ki, işə götürməklə sizi sevindirə bilməyəcəyik!

Az qaldı telefon əlimdən düşsün.

–Amma müəllif əlyazmalarını kompüterdə yığmağı... yəqin ki, kömpüteriniz var?

–Bəli var, müəllim.

–... bacararsınız?!

Birdən səksənən kimi oldum – nəfəsim daraldı, hönkürməsəm də, göz yaşlarım yanaqlarım boyu axıb tökülməyə başladı. Səsim qırıldı.

–Nə oldu sizə, xanım, möhkəm olun.

Handan-hana dilimin buzu əridi:

–Allah sizdən razı olsun, müəllim!

–Sabah gələrsiniz. Ünvanımızı bilirsiniz yəqin?

–Bilirəm... bilirəm...

–Xudahafiz.

–Allah sizdən razı olsun, müəllim!

Səhəri diri gözlü açdım.

Tezliklə kollektivə də alışdım. Hətta yaxşı çalışdığımı nəzərə alıb, işə də götürdülər məni. Dilli-dilavər olduğumu görən müdir bir gün də mənə daha bir şad xəbər verdi:

–Köməkçim ola bilərsiniz?!

İndi tanımaza-bilməzə biri zəng eləsə, min dillə dindirirəm onu.

O günü bir qadın yığmışdı məni:

–Allo... – dayandı. Elə bildim 5 ay əvvəl özüməm zəng eləyən.

–Bəli... bəli...

–Allo...

–Ay can, eşidirəm. – Səs gəlmədi. – Birdən xət¬tin o başından hönkürtü eşitdim. – Xanım, sizə nə oldu, ürəyim parçalandı?!

Səsi titrəyə-titrəyə dilləndi:

–Bacı, vallah, sizi ana doğmayıb!

Bu sözləri eşidəndə çaşdım, amma özümü tez də ələ aldım:

–Xətrinizə dəymişəm, nədi?!

–Yox ey, sizi mələk doğub, bacı! Yarım ildə azı min yerə zəng eləmişəm, məni minnətlə qarşılayıb, ürəyimi sındırıblar. Amma siz günlərlə canıma yığılan ağrıları bir anda unutdurdunuz mənə! İnanın, indi “bizdə iş yoxdu!” desəniz belə, incimərəm.

–Xanım, müdirimiz ölkədən kənara çıxıb, bir həftəyə qayıdacaq. Gələrsiniz.

–Bacı, inanın, altı ayda ilk dəfədir ki, üzüm gülür.

15.06.-23.07.2026

Şakir Xanhüseynli - HƏRƏKƏT

Sun, 26 Jul 2026 02:39:45 +0000

hərəkətdə olmaq gərək,

sürət yaxalamalısan ləngliyindən də...

hərəkətdə olmaq gərək, hə,

sağına, soluna hey diqqət edib.

irəli düşdünmü

düşün bir addım

uzun-uzun yollar sən ha qət edib...

hərəkətdə olmaq gərək,

öncə

ayaq üstdə

qalmaq gərək;

həmişə bir can atma,

özünü keçmə cəhdi,

səmada gəzib yerdə uçma cəhdi...

hərəkətdə olmaq gərək,

gözləməmək,

gözə almaq hər şeyi,

izləməmək,

iz qoymaq bir ulduzda,

bir sözdə...

həlqələri qırmamaq,

ayırmamaq

bir-birindən...

əl uzatmaq,

bir-birinə gül uzatmaq--

olmamaq bir-birindən!..

Təranə Məmməd - Bu gecə

Sun, 26 Jul 2026 02:39:53 +0000

Ay üzün Ayla yarışsa, qalib gələcək,

Rəsmini göydəki ulduz çəkəcək,

Bir sərin meh əsərək tellərini titrədəcək,

Sənə layla çalacaq Ay bu gecə.

Səni sonsuz gecədə seyr edəcək,

İşığından gözünə pay verəcək,

Hüsnünə nəğmə qoşub söz deyəcək.

Sənə layla çalacaq Ay bu gecə.

Yuxuna huri mələklər gələcək,

Ay enib al yanağından öpəcək,

Səni bihuş eləyib məst edəcək.

Sənə layla çalacaq Ay bu gecə.

Bəzəyib nur ilə gültək üzünü,

Ay özü hüsnünə heyran olacaq.

İtirib külli cahanda özünü,

Sənə məftun olacaq Ay bu gecə.

“Vaqif Poeziya Günləri”nin keçirilməsi nadir sənət və mədəniyyət hadisəsidir"- Ramiz Göyüş, yazıçı-publisist

Sun, 26 Jul 2026 02:41:50 +0000

Bu günlərdə - iyul ayının 16-18 tarixlərində Şuşada 2020-ci il Vətən Müharibəsindəki Böyük Zəfərimizdən sonra növbəti-sayca altıncı “Vaqif Poeziya Günləri” keçirildi.

“Heydər Əliyev Fondu”nun himayəsi altında, Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin və Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin təşkilatçılığı ilə keçirilən, bütün sənətsevətlər üçün əlamətdar bir hadisə olan bu poeziya bayramının təşkilində əziyyəti keçən hər kəsə bir fərd olaraq təşəkkürlərimi bildirirəm. Tədbir haqqında məlumatlarla tanış olduqca, fikrimdən istər-istəməz onun yaranma tarixinə bir səyahət etmək istəyi keçdi. Bu yazı da həmin istəkdən yarandı.

Bir daha vurğulayıram ki, bir şair kimi, dövlət xadimi və Qarabağ Xanlığının vəziri kimi Molla Pənah Vaqif şəxsiyyətinə, onun fəaliyyətini və yaradıcılığını, sağlığından başlayaraq bu günümüzə qədər öyrənən, araşdıran, tədqiq edən görkəmli tədqiqatçılar, tarixçilər, səlnaməçilər, ədəbiyyat adamları və dövlət xadimləri bütün dövrlərdə yüksək dəyər vermişlər. Onların sırasında Mirzə Fətəli Axundovun, Qarabağnamələrin müəllifləri- Mirzə Adıgözəl bəyin, Mirzə Camal Cavanşir Qarabağinin, Əhməd bəy Cavanşirin, Mirzə Yusif Qarabağinin, Mir Mehdi Xəzaninin, Rzaqulu bəy Mirzə Camal oğlunun, Mirzə Rəhim Fənanın, Məhəmmədəli bəy Məxfinin, Həsən İxfa Əlizadənin, Həsənəli xan Qaradağinin, eyni zamanda, Qasımbəy Zakirin, Aşıq Valehin, Salman Mümtazın, Firudin bəy Köçərlinin, Adolf Berjenin, Həmid Araslının, Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin, Araz Dadaşzadənin, Nizami Cəfərovun, Aqil Abbasın adlarını minnətdarlıqla xatılamaq istərdim. Bu sıradan Xalq şairi Səməd Vurğunun adını xüüsusilə qeyd etmək istəyirəm. Təkzibolunmaz faktdır ki, Səməd Vurğun yaratdığı ölməz “Vaqif” dramı ilə həm Molla Pənah Vaqifi onun dövründən təxminən 250 il sonra, Azərbaycan vətəndaşına böyük ustalıqla təqdim edə və sevdirə bilmiş, həm də yüz ilə yaxın bir müddətdir ki, hələ də milyonlarla azərbaycanlının dilində əzbər söylənən, uzun illər teatrlarımızın repertuarından düşməyən bu nadir sənət nümunəsi müəllifinə böyük şöhrət gətirmişdir. ” Vaqif” dramını əslində çəkinmədən Səməd Vurğun tərəfindən böyük şairə ucaldılmış əbədi ədəbi abidə adlandırmaq olar.

Molla Pənah Vaqifə ən yüksək dəyər verən şəxsiyyətlərdən biri də görkəmli dövlət xadimi, Ümumilli liderimiz Heydər Əliyev olmuşdur. Belə ki, Heydər Əliyev 1967-ci ildə Şuşada olarkən Vaqifin məzarını ziyarət etmək istəmiş, lakin məzarı tapa bilməmişdir. Onun göstərişi ilə məzar tapılmış və o, dağılmış məzarı ziyarət etmişdir. O zaman O, "bu məzarın Vaqifə layiq olmadığını" səsləndirmişdi. Bu fikirləri söyləyəndə hələ Ulu Öndər dövlətdə yüksək vəzifə tutsa da birinci şəxs deyildi. Bu hadisədən yalnız 15 il sonra, 1980–81-ci illərdə Ulu Öndərin göstərişi ilə Vaqifin məzarı üzərində abidə və türbə ucaldılmış, 1982-ci ilin yanvar ayında isə qarlı şaxtalı bir qış günündə, özünün iştirakı ilə məqbərənin təntənəli açılışı olmuşdur.

Yazının bu yerində dəyərli oxucuların diqqətinə çatdırmaq istəyirəm ki, olkəmizin hüdudlarında öz memarlıq üslubu və möhtəşəmliyi ilə göz oxşayan dörd türbə-məqbərə mövcuddur ki, (Möminəxatun türbəsi, Nİzami Gəncəvinin, Molla Pənah Vaqifin və Hüseyn Cavidin məqbərəsi) bunlardan üçü şairlərə ucaldılmışdır. Həm də xüsusilə qeyd edirəm ki, bu məqbərələrin ikisi Ulu öndər Heydər Əliyev tərəfindən ucaldılmışdır. Keçən əsrin 30-cu illərində Vaqifə ədəbi abidə ucaldan Böyük Səməd Vurğun inanırdı ki, bir gün gələcək şairin qranit abidəsi Qarabağda ucaldılacaqdır. Və Vaqifin Cıdır düzündə heykəlini məhz Ulu Öndər tərəfindən ucaldılması onun həm Vaqifə, həm də Səməd Vurğuna böyük ehtiramının təntənəsi idi.

Qalxacaq şairin bir gün heykəli,

Bizim Qarabağın Cıdır düzündə,

Vaqif canlanacaq onun özündə.

Ulu Öndərimiz Böyük şairin məzarı üzərində təkcə abidə və məqbərə tikdirməklə kifayətlənmədi. O, həm də 1982-ci ildən başlayaraq hər il “Vaqif Poeziya Günləri“ keçirilməsi barədə tapşərəq verdi...

İstər-istəməz belə bir sual yaranır: XVIII əsrdə yaşayıb-yaratmış bir sənətkarın, bir xanlığın vəzirinin xarakterində, yaradıcılığında, fəaliyyətində vəşəxsiyyətində nə hikmət vardı ki, Heydər Əliyev kimi nəhəng dövlət adamının, ictimai-siyasi xadimin diqqətini bu qədər özünə cəlb etmişdi? Düşünürəm ki, bu sualın cavabını bir neçə məqamlarda axtarmaq lazımdır.İlk əvvəl onu qeyd etməkistəyirəm ki. Ulu Öndərdə Vaqif şəxsiyyətinə rəğbət hələ Onun orta məktəbdə oxuduğu illərdə, Səməd Vurğunun “Vaqif” dramı vasitəsi ilə yaranmışdı, Ümumilli liderin həyatından məlumatlarda göstərilir ki, orta məktəbin son siniflərində oxuduğu illərdə, məktəbdə hazırlanan tamaşalarda O, “Vaqif” dramında Vaqif rolunu oynamışdı. İkincisi. Azərbaycan tarixini və ədəbiyyatını mükəmməl bilən Heydər Əliyev yaxşı bilirdi ki, Vaqifə qədər Azərbaycan Ədəbiyyatı tarixində nə qədər görkəmli simalar olsa da, Vaqif milli şeirimizin və ədəbi dilimizin banisidir. Həmçinin Heydər Əliyev həm də Vaqifin Qarabağ xanlığının vəziri kimi çox mürəkkəb. ictimai-siyasi və tragik bir dövrdə müdriklik və uzaqgörənlik nümayiş etdirdiyini yaqxşı bilirdi. Təbii ki, bu sevgi heç şübhəsiz həm də keçən əsrin 30-cu illərindən üzü bəri Vaqifi Azərbaycan xalqına tanıdan müəllifə - Səməd Vurğuna olan rəğbət və məhəbbətdən irəli gəlirdi.

Bununla yanaşı düşünürəm ki, bu sualın ən mükəmməl cavabını, eyni zamanda Azərbaycan tarixi üçün, eləcə də Azərbaycan poeziyası üçün müstəsna əhəmiyyət kəsb edən bu hadisənin əhəmiyyətinin miqyasını Prezidentimiz Cənab İlham Əliyev dəqiqliklə aşağıdakı kimi ifadə etmişdir: “Bu, sıradan olan hadisə deyildi. Çünki o vaxt Şuşa Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin bir hissəsi idi. Bildiyiniz kimi, uzun illər ermənilər Şuşaya iddia edirdilər, Şuşanı erməni şəhəri kimi qələmə verməyə çalışırdılar. Halbuki, bunun üçün heç bir tarixi, mədəni əsas yox idi. Onu da nəzərə almalıyıq ki, Molla Pənah Vaqif təkcə şair yox, eyni zamanda, Qarabağ xanının vəziri idi. Sovet dövründə sovet ideologiyası, sovet hökumətinin tarixlə bağlı yanaşması belə idi ki, xanlıqlar tarixin qara ləkəsi kimi qələmə verilirdi. Bütün bunlara baxmayaraq, Ulu Öndərin iradəsi və qətiyyəti nəticəsində bu məqbərə ucaldılmışdır və bir daha Şuşanın Azərbaycan şəhəri kimi təsdiqi öz yerini tapmışdır”.

Azərbaycan tarixinə qızıl hərflərlə daxil olan 44 günlük Vətən müharibəsində Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə qəhrəman Azərbaycan Ordusu Şuşanı işğaldan azad etdi. 2021-ci il yanvar ayının 5-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Cənab İlham Əliyev Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət nazirini təyinatı ilə əlaqədar qəbul edərkən bir sıra tövsiyyə və tapşırıqlar, eyni zamanda cəmiyyətə Şuşa şəhərini Azərbaycan mədəniyyətinin paytaxtı elan edilməsi, Füzulidə beynəlxalq təyyarə limanının tikilməsi, Azərbaycan dilinin qorunması, UNESCO ilə əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi, Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafı, bu il Şuşada “Xarı Bülbül” festivalının və digər məsələlər barədə önəmli mesajlar verdi. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Cənab İlham Əliyev: “Molla Pənah Vaqif öz ənənələri ilə seçilən, ədəbi məktəb yaratmış ölməz sənətkardır. O, əhəmiyyətini əsrlərdən bəri qoruyub saxlayan bənzərsiz poeziya nümunələri meydana gətirməklə, milli ədəbiyyatın yeni istiqamətdə inkişafına təkan vermişdir. Azərbaycan tarixinə həmçinin siyasi xadim kimi daxil olan Vaqif taleyüklü məsələlərin həllində müdriklik və uzaqgörənlik nümayiş etdirmişdir” deyərək, 2017-ci ildə Molla Pənah Vaqifin 300 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında sərəncam imzalayanda da, TÜRKSOY-un qərarı ilə 2017-ci il “Vaqif ili” elan ediləndə də, 2021-ci ildən başlayaraq, hər il Şuşada Vaqif Poeziya Günləri”nin keçirilnməsi barədə göstəriş verdi.

Azərbaycanımızın Mədəniyyət Paytaxtı Şuşa bu gün tarixinin ən şərəfli bir dövrünü yaşayır. “...xoşbəxt adamam ki, ata vəsiyyətini yerinə yetirdim. Şuşanı azad etdik! Bu, böyük qələbədir! Şəhidlərimizin, Ulu öndərin ruhu şaddır”...deyən Prezidentimiz İlham Əliyev Ümummilli liderimiz tərəfindən başlanılmış, lakin tamamlanmamış işləri sədaqətlə, mərdliklə, qətiyyətlə və uğurla başa çatdırmaqdadır. Saymaqla qurtarmayan bu möhtəşəm işlərin sırasında Molla Pənah Vaqifin adı ilə bağlı işlər də vardır. Bir vaxtlar Ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin: “Mən əminəm ki, Şuşa işğaldan azad olunacaq və Molla Pənah Vaqifin məqbərəsi də öz xalqına qayıdacaq “ arzusu da Cənab Prezidentimiz tərəfindən yerinə yetirildi. Belə ki, Şuşa işğaldan azad edildikdən sonra 2021-ci il avqustun 29-da Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin tapşırığı ilə Şuşada Vaqifin muzey-məqbərə kompleksinin təmir-bərpa və yenidənqurma işlərindən sonra təntənəli şəkildə açılışı keçirildi, bir gün sonra – avqustun 30-da Heydər Əliyev Fondunun təşkilatçılığı ilə şairin işğaldan azad edilmiş doğma şəhərində Vaqif Poeziya Günləri 30 illik fasilədən sonra yenidən təşkil olundu, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin, birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın, Azərbaycanın görkəmli söz və sənət adamlarının da iştirak etdiyi bu tədbir, möhtəşəm sənət və mədəniyyət hadisəsi kimi Azərbaycanımızın müasir tarixinə qızıl hərflərlə həkk olundu.

Təbii ki, Prezidentimizin gördüyü çoxsaylı misilsiz işlərin fonunda hər il Vaqifin vətəni Qazaxdan başlayaraq , mədəiyyət paytaxtımız, Vaqifin ikinci vətəni Şuşada davam etdirilən “Vaqif Poeziya Günləri”nin keçirilməsi kiçik görünə bilər. Lakin bu işlər də Qarabağda, Şərqi Zəngəzurda və Şuşada başlanmış nəhəng quruculuq və bərpa işlərinin bir issəsi olmaqla, Azərbaycan ədəbiyyatı, mədəniyyəti və dövlətçiliyi tarixində mühüm hadisədir, Cənab İlham Əliyevin adı ilə tariximizə həkk olunubdur. Bütün bu işlər insanda qürur hissləri yaratmaqla, Prezident İlham Əliyevə ümumxalq sevgisi və məhəbbəti qazandırır.

(23.07.2026)

Fərhad Tapdıqoğlu - Düşüncələr

Sun, 26 Jul 2026 01:00:54 +0000

Əyninə üst-üstə neçə -neçə enli tumanlar geyən ,ortasına yun şal bağlayan ,başında kələyağı, başı çalmalı ,ağzı yaşmaqlı analarımız,nənələrimiz üçün çox darıxdım...

Bədənimiz hər an çirklənir,əlimizi,üzümüzü yuyuruq, yuyunuruq,çimirik.

Çirkli paltarlarımızı dəyişirik.

Amma daxilimizdən, içimizdən bixəbər oluruq .

Onların da təmizlənməyə ,yuyulmağa ehtiyacı olsa da,bunu etmək mümkünsüzdür.

Ehh...nə olur olsun təki mənəviyyatımız çirklənməsin,vicdanımız çirklənməsin!

Həmişə təmizlikdə!

Uşaq olanda qəbiristanlığın yanından keçməyə qorxurduq.

Yaşa dolmuşuq ,ora özümüz gedirik, bəzən uzun illər görmədiklərimizi "daşdan baxan" görürük...

Xəyallara dalıriq, düşünürük,özümüzün qəbir evimizi,məzarımızı xəyalımızda canlandırırıq...

Hamımızın əbədi yuxuya getdiyimiz məkan...

Düşünək dostlar,düşünək...

Sonumuzu da düşünək hərdən...

Xocalı, Ağdərə və Cəbrayılın bir sıra kəndlərinə köç karvanı yola salınıb

Sun, 26 Jul 2026 02:40:03 +0000

Prezident İlham Əliyevin tapşırığına uyğun olaraq, işğaldan azad edilmiş ərazilərə Böyük Qayıdış davam etdirilir.

Bu mərhələdə Xocalı rayonunun Xanabad kəndinə 10 ailə - 31 nəfər, Təzəbinə kəndinə 9 ailə - 39 nəfər, Badara kəndinə 6 ailə - 24 nəfər, Daşbulaq kəndinə 2 ailə - 7 nəfər, Seyidbəyli kəndinə 1 ailə - 5 nəfər, Ağdərə rayonunun Aşağı Oratağ kəndinə 10 ailə - 34 nəfər, Vəngli kəndinə 6 ailə - 26 nəfər, Həsənriz kəndinə 6 ailə - 17 nəfər, Kolatağ kəndinə 3 ailə - 19 nəfər, Cəbrayıl rayonunun Şükürbəyli kəndinə isə 12 ailə - 55 nəfər köçürülüb.

Doğma yurda qayıdan sakinlər hərtərəfli dövlət qayğısı ilə əhatə olunduqlarına görə Prezident İlham Əliyevə və Birinci vitse-prezident Mehriban xanım Əliyevaya təşəkkürlərini bildiriblər. Onlar, həmçinin torpaqlarımızı işğaldan azad edən rəşadətli Azərbaycan Ordusuna, qəhrəman əsgər və zabitlərimizə minnətdarlıqlarını ifadə edib, bu yolda canlarından keçən şəhidlərimizə rəhmət diləyiblər.

Qeyd edək ki, doğma yurda köç edənlər respublikanın müxtəlif yerlərində, əsasən yataqxanalarda, sanatoriya və inzibati binalarda müvəqqəti məskunlaşmış ailələrdir.

Ağaevli Əli Hacı - MƏN

Sun, 26 Jul 2026 02:39:18 +0000

Anam,tutub əllərimdən

Gəl,apar uzağa məni !

Bunlar,bir gün öldürtdürər

Balan,mən yazığa məni !

Sətir-sətir,misra-misra

Söz ağlayıb,od qusuram !

Əyər,bu isə qüsurum

Gəl,apar acığa məni !

Sevib getdin,qərib getdin

Canıma can verib getdin !

Bilə-bilə öyrətmədin,

Bu şaxta,sazağa məni !

İtib dəftərim,qələmim

Ağzımda donub kəlamım !

Dağılıb könül aləmim,

Göy yox,yerdən yığa məni !

Əldən tutan yoxdur daha,

Dildən tutan,sözdən baha !

İşim düşəndə Allaha,

Çəkir sola,sağa məni !

Anam,tutub əllərimdən

Gəl,apar uzağa məni !

Bunlar,bir gün öldürtdürər

Balan,mən yazığa məni !

Nazim Əhmədli - ÜZÜNÜ QOY SİNƏM ÜSTƏ

Sun, 26 Jul 2026 01:33:31 +0000

23.07.2026.

Üzünü qoy sinəm üstə,

gör səni necə yandırır;

ürəyim gündüz üşüyür,

həsrətim gecə yandırır;

gün addıyır, düşür gecə,

dəli sevgi bir işgəncə;

çınqısı çatıb indicə

hələ, təzəcə yandırır;

bu dərd mənə gəldi, kimdən,

qaçdım loğmandan, həkimdən;

alovu qalxır içimdən,

məni gizlicə yandırır;

bilmədim nə sirr eliyib,

qovub, lap yesir eliyib;

könlümü əsir eliyib,

dərd içə-içə yandırır;

mən dəli sevda adamı,

həsrət qırıb inadımı;

sındırıb qol-qanadımı,

doldurub peçə yandırır;

ağ buludlar lələk-lələk,

ruhum bir adsız kəpənək;

ömrümüzü çərxi-fələk,

yandırır, heçə yandırır.

İsmayıl Qarayevə həsr olunan “Ədəbiyyat Günləri” - GORANBOYDA

Sun, 26 Jul 2026 03:20:42 +0000

Goranboy Rayon İcra Hakimiyyəti, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi və Mədəniyyət Nazirliyinin Gəncə-Daşkəsən Regional Mədəniyyət İdarəsinin birgə təşkilatçılığı ilə tanınmış yazıçı, nasir və publisist İsmayıl Qarayevin həyat və yaradıcılığına həsr olunmuş “İsmayıl Qarayev Ədəbiyyat Günləri” adlı silsilə tədbirlər keçirilib.

Yenises.az xəbər verir ki, tədbirdə çıxış edən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Bədii Tərcümə və Ədəbi Əlaqələr Mərkəzinin direktoru, tənqidçi Əsəd Cahangir İsmayıl Qarayevin Azərbaycan ədəbiyyatındakı yeri və yaradıcılıq irsi haqqında danışıb.

Goranboy Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Məhərrəm Quliyev İsmayıl Qarayevin Azərbaycan ədəbiyyatında tutduğu mühüm mövqedən, onun zəngin yaradıcılığından və milli-mənəvi dəyərlərin təbliğində göstərdiyi xidmətlərdən bəhs edib. O bildirib ki, doğma torpağa və el-obaya sonsuz məhəbbətlə bağlı olan yazıçının irsinin yaşadılması və gələcək nəsillərə çatdırılması hər birimizin mənəvi borcudur.

Azərbaycan Yazıçılar Birliyi sədrinin müşaviri Rauf Aslanov, Milli Məclisin deputatı, yazıçı Aqil Abbas, akademik Vaqif Abbasov, ədəbiyyatşünas, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Firudin Qurbansoy, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Gəncə bölməsinin sədri Xəzangül Hüseynova və natiqlər İsmayıl Qarayevin Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafındakı xidmətlərindən, əsərlərində vətənpərvərlik, insanlıq və milli ruhun yüksək bədii ustalıqla əks olunmasından danışıb, onunla bağlı xatirələrini bölüşüblər.

Sonra İsmayıl Qarayevin kitablarından ibarət sərgiyə baxış keçirilib, onun əsərlərindən nümunələr səsləndirilib, həyat və yaradıcılıq yolunu əks etdirən bədii-musiqili kompozisiyalar təqdim olunub.

Bununla yanaşı, Goranboy Rayon İcra Hakimiyyətinin təşkilatçılığı ilə Gəncə-Daşkəsən Regional Təhsil İdarəsinin Goranboy–Naftalan Təhsil Sektorunun tabeliyində fəaliyyət göstərən ümumtəhsil məktəblərinin və məktəbəqədər təhsil müəssisələrinin kollektivləri İsmayıl Qarayevin ev-muzeyini ziyarət ediblər. Ziyarət zamanı iştirakçılar yazıçının zəngin ədəbi irsi, həyat və yaradıcılığı ilə yaxından tanış olublar.

Qeyd edək ki, “İsmayıl Qarayev Ədəbiyyat Günləri”nin hər il may–iyul aylarında ənənəvi olaraq keçirilməsi nəzərdə tutulur. Bununla da görkəmli yazıçının zəngin ədəbi irsinin davamlı şəkildə təbliği, xatirəsinin əbədiləşdirilməsi və gənc nəslə tanıdılması istiqamətində mühüm ədəbi-mədəni ənənənin əsası qoyulub.

❮

https://static.azpolitika.info/storage/news/21e806d31b4e66bc7406a624c68cc66e/12224dd2-6f97-44e0-90f7-ef6d7d938571_230.jpg" href="https://static.azpolitika.info/storage/news/21e806d31b4e66bc7406a624c68cc66e/12224dd2-6f97-44e0-90f7-ef6d7d938571.jpg">https://static.azpolitika.info/storage/news/21e806d31b4e66bc7406a624c68cc66e/12224dd2-6f97-44e0-90f7-ef6d7d938571.jpg" title="" />

❯

https://static.azpolitika.info/storage/news/21e806d31b4e66bc7406a624c68cc66e/12224dd2-6f97-44e0-90f7-ef6d7d938571.jpg" title="" />https://static.azpolitika.info/storage/news/21e806d31b4e66bc7406a624c68cc66e/187e60eb-4d81-4e0a-b1af-abd58caa3bc5.jpg" title="" />https://static.azpolitika.info/storage/news/21e806d31b4e66bc7406a624c68cc66e/814b6d3c-aca8-46db-9c5a-aed37278767d.jpg" title="" />https://static.azpolitika.info/storage/news/21e806d31b4e66bc7406a624c68cc66e/824e45e2-f84e-49c9-9422-0673dd81ec90.jpg" title="" />https://static.azpolitika.info/storage/news/21e806d31b4e66bc7406a624c68cc66e/8d255c20-8d6d-46e0-b58d-649f0c595bc1.jpg" title="" />https://static.azpolitika.info/storage/news/21e806d31b4e66bc7406a624c68cc66e/a3f8f4e7-7631-4154-9944-3f74d7b7a8cf.jpg" title="" />https://static.azpolitika.info/storage/news/21e806d31b4e66bc7406a624c68cc66e/acbc1f93-7c83-4e0d-913a-6edbd0d0a1a9.jpg" title="" />https://static.azpolitika.info/storage/news/21e806d31b4e66bc7406a624c68cc66e/b3084c15-e0f2-425c-80ec-3e42da4f0af4.jpg" title="" />https://static.azpolitika.info/storage/news/21e806d31b4e66bc7406a624c68cc66e/e931373d-7010-4a6c-aaf1-25195d1b87be.jpg" title="" />https://static.azpolitika.info/storage/news/21e806d31b4e66bc7406a624c68cc66e/ee660295-f590-4091-8009-de90c9c981ed.jpg" title="" />https://static.azpolitika.info/storage/news/21e806d31b4e66bc7406a624c68cc66e/f9f6efdc-a5e2-44b2-b086-5021c8de00d5.jpg" title="" />

Faiq Balabəyli - UĞULTU

Sun, 26 Jul 2026 02:39:35 +0000

Göy üzündən gələn uğultu

bəlkə də

səssizliyin öz nəfəsidir.

Elə bir sükut ki,

qulaqları yox,

ürəkləri oyadır

həm də özündən

özünə qayıdır.

Bilirəm,

Yoxluğumda adımı

dodaqların hər gecə

səssizcə təkrarlayır axı.

Adım,

dilininin ucunda deyil,

həsrətinin içində yaşayır, axı.

Bilirəm, bilirsən ki,

ucsuz-bucaqsız səhralarda

şəhid anasının göz yaşları

bulud olub dolanır;

Bir gün yağış kimi enəcək,

qanqalların yerində

qırmızı lalələr,

ağ çiçəklər bitəcək.

Əlbəttə, torpaq

qanı unutmur.

Daş yaddaşını itirmir.

Yalnız insan

unudanda

gecə uzanır.

Bəlkə də

sənin unutqanlığın

ürəyimə düşən

ilk xaldır.

Elə ona görədə

Bu uğultu səssiz,

ürəyim isə laldır.

əlbəttə, göy üzündən gələn uğultu

yenə eşidiləcək.

Amma o zaman

hamı biləcək:

ən böyük uğuıtu

səssizliyin özüdür.

ELMİN VƏ ƏDƏBİ FƏALİYYƏTİN QOVŞAĞINDA

Sun, 26 Jul 2026 01:23:37 +0000

Bu yaxınların söhbətidir.

Bir gün rəhmətlik şair Qoca Xalid mənə dedi:

- Səni Tural Adışirinlə tanış edəcəyəm, gözəl şairdir.

Aradan az keçmiş Qoca Xalid dünyasını dəyişdi, məni yandırıb-yaxdı. Amma sözünün üstündə durdu. Məni Tural Adışirinlə tanış elədi. Fəqət qırxında. Sağlığında olduğu kimi vədinə sadiq qaldı. Bu fani dünyada verdiyi sözə o baqi dünyada əməl elədi.

Şairin qırxı günü Tural Adışirini görəndə sözün ilahi missiyasına bir daha qəlbən inandım. Belə təsadüf olmur axı! Mənə elə gəldi ki, biz danışdığımız və yazdığımız sözlərin hamısının ilahi sahibi var. Söz sanki Tanrının mələklərindən biridir, özü də baş mələk.

Bu kiçik yazıda Tural Adışirinin bioqrafiyasından danışmaq fikrimiz yoxdur. Onun bioqrafiyası təpədən-dırnağa ədəbiyyatla bağlıdır.

Doğrudur, bəzən şairin həyatının kiçik bir ştrixi onun yaradıcılığının qaranlıq bir tərəfinə işıq salır. Ancaq bu daha çox klassiklərə aiddir. Tural Adışirin isə hələ cavandır. Yaradıcılığının odlu-alovlu çağıdır.

O, ziyalı ailəsində böyüyüb. Universitetin filologiya fakultəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirib. Elmi-publisistik məqalələri və şeirləri həm ölkəmizin, həm də xarici ölkələrin nüfuzlu ədəbi orqanlarında çap olunub. O, uzun illər “manera.az” saytının redaktoru olub, hazırda “yazici.az” ədəbiyyat portalının baş redaktorudur. Tural Adışirin indi Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Şəki Regional Elmi Mərkəzinin “Ədəbi-mədəni mühit və folklor” şöbəsində elmi işçi vəzifəsində çalışır.

Tural Adışirinin sayca ikinci kitabı “Publisistik və poetik düşüncələr” adlanır. Kitabın maraqlı bir özəlliyi var; kitabın tən yarısı elmi məqalələrdən, digər yarısı publisistikadan və şeirlərdən ibarətdir.

Şəki-Zaqatala kimi kifayət qədər etnomüxtəlif və mürəkkəb bir bölgənin folklor materiallarını toplamaq, onları bir alim məntiqi ilə araşdırmaq, araşdırmalarında tamamilə fərqli və yeni düşüncə sərgiləmək bir alim ömrünün göstəriciləridir. O, bir alim peşəkarlığı ilə şimal-qərb bölgəsinin folklorunun ümumazərbaycan şifahi söz sənətinin zəngin bir tərkib hissəsi olduğunu təsdiq edir, həm də bölgə folklorunun ana kitabımız “Kitabi-Dədə Qorqud”la bağlılığını faktlarla, dəlillərlə sübut edir. Kitabdakı “Azərbaycanın şimal-qərb bölgəsində yaşayan azsaylı xalqların folkloru”dərin elmi araşdırmanın və gərgin zəhmətin nəticəsində ərsəyə gələn iri həcmli elmi yazıdır.

Yazı bölgədəki multikulturalist düşüncənin formalaşmasına xidmət edən elmi əsərdir.

Kitaba xeyli sayda lirik şeirlərin daxil edilməsi Tural Adışirini alim-şair, publisist-şair, şair-alim kimi xarakterizə etməyə imkan verir.

Şeir yazmağın vərdişə çevrildiyi, Nəcib Fazil Qısakürək demişkən, şeir kitablarının xalvar-xalvar çap olunduğu bu çağımızda ədəbi orqanların şeir səhifələrinə və kitablara ehtiyatla yanaşırıq. Bu qədər “bolluğun” içində bircə doyumluq poetik nümunə görəndə müəllifin imzası yaddaşa köçür və oxucu onun digər əsərlərini əldə etməyə meyllənir.

Tural Adışirin imzası axtarılan, izlənilən şairdir. O, dünyaya gəldiyi eldə-obada camaat heyrətamiz dərəcədə metodik danışır. Elə bilirsən, danışmır, nəğmə oxuyurlar. Tural bu canlı danışıq dilinin sözlərini poetik material kimi mənimsədi, onları poeziyanın nəfəsi ilə isidərək hisslərinin, duyğularının qəlibinə saldı və öz poetik dünyasını yaratdı.

Kitabdakı şeirlərlə tanışlıqdan sonra inanırsan ki, Tural nədən yazır-yazsın, oxucunu inandırmağı bacarır. Şeirlərində isti bir səmimiyyət duyulur. Səmimilik həm də doğruluğun, meyarıdır. Sözün gücü düzlüyündədir. Dədə Ələsgər də “Doğru söylə, sözün çıxmasın qələt” deyəndə sənətin realist mahiyyətinin doğruluqda olduğunu vurğulayır.

Tural Adışirinin mövzu dünyası çox zəngindir. Onun poeziyasında sevən aşiq, vətən və təbiət obrazları ən kamil obrazlardır.

Turalın aşiq-qəhrəmanları bədii mühitə estetik ehtiyac kimi daxil olur, çox halda sevən insanın daxili-mənəvi dünyası təbiətlə harmoniya təşkil edir:

Söhbətlər soğulub, sevinclər solub,

Kəsilib arası görüşlərin də.

Həsrətin tək qalmış bir quzu olub,

Mələyir qəlbimin örüşlərində.

Və yaxud:

Batmışdı hicranın ürəyi, səsi,

Görəsən, susanlar nə tez dil açdı?

Soyumuş qəlbimdə isti göz yaşı,

Təzədən göyərib çiçək, gül açdı.

Tural Adışirinin məhəbbət şeirlərinin birində aşiqin dilindən milli adətimizlə bağlı xalq frazeologizminin işləndiyini də görürük:

Boğa bilməyirəm acı qəhəri,

Solmuş ümidimi biçib gedirsən.

Mənə söz vermişdin bir yaz səhəri,

İndi başqa evə köçüb gedirsən.

Ümidləri puç olduğu üçün acı qəhər içində boğulan aşiq növbəti bənddə təbii olaraq milli koloritə uyğun düşüncə sərgiləyir:

Bir uşaq kimiydim, gücsüzdüm bayaq,

Bu necə qəzəbdi sinəmdə dindi?

Gözünü qan tutmuş bir dəli sayaq,

Toyun qabağını kəsimmi indi?

Toyun qabağı iki halda kəsilir. Birincisinə toy şənliyinin tərkib hissəsi kimi baxmaq lazımdır. Toyun qabağı kəsilir və nəmər alınıb buraxılır. Bunu ata-babalarımız toyun daha yaddaqalan və unudulmaz olması üçün epik hadisə kimi yaradıblar. Toy həmişə lirik-emosional duyğuların və epik lövhələrin vəhdəti şəklində keçirilib.

İkinci halda toyla bağlı çılğınlıq yarandığı zaman baş verən düşüncələrlə bağlıdır. Şair sevən insanın daxili təbəddülatını, onun emosional-psixoloji vəziyyətinin haldan-hala düşdüyünü ifadə edə bilmişdir.

Şairin estetik qənaətinə görə “sevən küsülülərin barışmaq həvəsi ağaclar tumurcuqlayanda başlayır”, “eşq sənin sınmayan vüqarını əridər”, “hicran görüş yerinə qış gətirər”, “sevənlər üçün eləil var xəcalətdən qaçıb gizlənir”.

Anadilli poeziyanın başlanğıcından bu günə kimi məhəbbət lirikasında tez-tez işlənən “hicran”, “vüsal”, “könül”, “xatirə”, “qəlb”, “ayrılıq”, “arzu”, “xoşbəxtlik”, “həsrət” kimi sevgi şeirlərinin əti-qanı olan sözləri şair bəzən qeyri-adi çalarda təqdim edir:

Yoxdur bu halətə dözməyə halım,

Qalmayıb başımda huşum, kamalım.

Yanıram oduna düşüb, a zalım,

Atəş bəbəyimdə, köz ürəyimdə.

Gözəl tapıntıdır. Həsrətin yandırdığı ocağın közü ürəkdə məqam tutub. Köz qaynardır, ancaq alovlanmır. Köz oturaqdır, atəş yayılan. Ürəkdəki köz bəbəyə atəş verir. Deməli, gözdəki alova səbəb ürəkdəki köz imiş. Göz ürəyin aynasıdır, deyiblər. Aydın olur ki, ürək-köz səbəb, göz-atəş nəticəsidir.

Tural Adışirinin poetik obrazlarından biri də doğma təbiətdir. Ədəbiyyatımızda təbiətin tərənnümünə yetərincə şeirlər həsr olunub. Hətta “təbiət şairi” möhürünü daşıyan söz ustalarımız vardır. Tural təbiətlə danışanda heç kimi təkrar etmir, ana təbiətə özünün orijinal düşüncələrindən doğan hisslərini ifadə edir:

Bir anlığa köynəyini soyunub,

Səhər çağı şehdə çimir yamaclar.

Günəşinmi baxışında yuyunub,

Gəlin kimi bəzənibdir ağaclar?

Yoldan ötən bihuş olub qoxudan,

Ağaclar da ətirlənib qız kimi.

Uca dağlar nərə çəkib, qorxudan –

Sal qayalar donub qalıb buz kimi.

Başdan – ayağa təşbeh və metaforla “hörülmüş” bu şeir yazın bir anının tərənnümü olmaqla, hisslərimizdə canlı təbiət assosiasiyası yaradır.

Turalın “Lövhə” adlı cəmi iki bəndlik bir şeiri də var:

Günəşi zirvədəki

Dümağ “duza” batırıb,

Yumurta sarısıtək

Ağzına atdı üfüq.

Üstündən də gündüzü

İçib sərin su kimi,

Öz güllü yorğanına

Bürünüb yatdı üfüq.

Şeirdə cəmi iyirmi iki söz var. Sözlərin tən yarısı poetizmdir. Sözlər elə məcazlaşdırılıb ki, yığcam bir şeirdə bədii təsvir vasitələrinin çoxu işlənib.

Ədəbiyyatımızda vətənpərvərlik mövzusunda yazılan əsərlər o zaman sevilir və həvəslə oxunur ki, müəllif təqdim elədiyi hissi, duyğunu həqiqi yaşamış olsun, tərənnüm və təsvirlərdə səmimi olsun.

Tural Adışirinin vətənin ikiyə bölünməsindən doğan ağır kədəri poeziyasının ümumi ruhuna qəmli-nisgilli notlar da gətirib. Şair bu dərdə qarşı çox həssasdır. Çünki bu dərd onun hardansa, kimdənsə eşitdiyi deyil, özünündür, təbiidir, doğmadır. Belə halda fikrin ifadəsi zamanı sözlər daha məhrəm olur, qəlbin təlatümünü daha sərrast çatdırır, oxuyanı inandırır. Sözlər sanki dildəki informativ funksiyasından uzaqlaşıb, şairin duyğularının ölçüsünə köklənir.

Dözdükcə yenə də günləri saydıq,

Şam kimi əridik hələ bir az da.

Desəm, ana Vətən, gözlərin aydın,

Daha sərhəd boyu axmır Araz da.

Açılmır nə vaxtdır qaşı-qabağı,

Bu göydə işvə var, bu yerdə naz var,

Sənə qurban olum, Vətən torpağı,

Necə ki, dünyada Araz, Araz var ...

Tural Adışirinin şeirlərinin məzmunu orijinal, obrazları aydın, intonasiyası bitkin, dili axıcı və canlıdır. Bu şeirləri oxuduqca insanın bədii zövqü dolğunlaşır, qürurla, sevinclə və kədərlə zənginləşir.

Yahya Abbasov

Baş müəllim

Qapı - Vahid Aslan

Sun, 26 Jul 2026 02:26:15 +0000

Hər gün babam gedən yollara baxır,

Həsrəti gözündə dağdağan qapı.

Cadar-cadar olan boyat sinəsi,

Bir paslı qıfılla dağlanan qapı.

Hərdən külək döyür, hərdən gün döyür...

Ömrü gödəldikcə dərdi böyüyür.

Qədəri qınayır, bəxtini söyür,

Yetim uşaq kimi ağlağan qapı.

Kimsəsiz qalandan evi yıxıldı.

Doğmalar başından uçdu, dağıldı.

Yaşanan ömürdü, qəmli nağıldı,

Kitabı biryolluq bağlanan qapı.

Aysel Xanlarqizi Səfərli - Mən atamın on il öncə

Sun, 26 Jul 2026 02:15:03 +0000

Mən atamın on il öncə

bu dünyada tərk etdiyi,

Öz qızıma can deyəndə kövrələn söz,

saçlarımda

görmədiyim ana əli...

Mən doğmanın bacı deyib

kor gördüyü,

insanlığın dəfn etdiyi məzar gülü...

İzdihamda yalqızlaşan, sahilindən

uzaqlaşan bir dənizəm -

dərinində boğulduğum,

Mən atama doqquz ayda yol gələrək

anasız,tək doğulduğum...

Dostlarından yalqız qalan,

köksü varkən qolsuz olan

bir qucağın tamarzısı...

hər gün məzar yatağının kürəyinə söykəndiyi

bəxt yazısı...

Bildinizmi indi kiməm? oxunmamış bir hökuməm...

qalxım gedim yerdən daha,

yer də dözməyir yükümə...

yer da dözməyir yükümə...

Əlisəfa Azayev - ÖVLADLIQ MƏSƏLƏSİ

Sat, 25 Jul 2026 22:20:43 +0000

Fətəlini rayonda bu qədər savadsız, sadəlövh adam kimi tanıyırdılar. Yeddinci sinfə kimi təhsil almış, sonra da usatlıqla məşğul olmuşdu. Cəbhə hakimiyyəti vaxtı bəyə yaxın, öncüllərdən idi. Dediyi sözün dalı-qabağı olmazdı. Hətta arada bazarkom olmuş, qəsəbə sovetinə rəhbərlik etmişdi.

Özü adi neftçi olsa da, nədənsə onun işləri həmişə tərs gətirir, bir tərəfə çıxa bilmirdi. Nəinki özünün, ailəsinə məxsus atasının pulunu xərcləsə də, yenə həmişə ehtiyac içində yaşayardı. Arada uşaqların himayəyə verilməsi söhbəti ortalığa çıxdı. Həyat yoldaşı ilə bunu müzakirə edəsi oldular. Qadın dedi:

Odey qonşu indidən nəvəsini keçirib adına! Öləndən sonra o qədər pensiyasını nəvəsi alacaq. Düz on səkkiz yaşına kimi.

Fətəli mızıldandı:

Hə bu qanundu da. Oxuyacaqsa, tələbə olacaqsa, iyirmi üç yaşına kimi ala bilər.

Pərcahan onun bu sözlərindən şən halda dilləndi:

Onda tez elə də... Bacıların başa düşsələr, heç bizə imkan verməyəcəklər.
Qoy kişi ilə bir söhbət edim də, görək nə deyir.
Nə deyəcək ki?! Onun qayğısına qalan, təmizliyinə baxan biz deyilik?!
Yenə başladı da. Səninlə qalır, borcundu da. Onun aldığı yüksək əmək haqqını bacılarım yox, sən xərcləyirsən.

Məmmədəli kişi, həqiqətən də, neftin ağır sahəsində işləyir, yaxşı əmək haqqı alırdı. Qarmacı idi də. Hərdən onlara içməyə süd, əlavə əmək haqqı, güzəştlər də olurdu...

Bu barədə söhbət düşəndə, kişi səhər yeməyi yeyirdi. Əlindəki çay dolu stəkanı yerə qoyub, fikirli halda dilləndi:

Ax cavanlar, ax cavanlar! Biz bir vaxt öz uşaqlarımızı saxlamaqla, böyütməklə fəxr edərdik.

Oğlan vaysındı:

Nə edək ki?! İndi zəmanə başqadı da. Dolanmaq olmur.
Qurduğun hökümətdi...
Ay tövbə... Biz belə hökumət qurmamışdıq. Onlar hər şeyi zəbt edib, ələ keçiriblər.

Kişi onu bu sözlərinə görə qınadı, tənbeh elədi:

Ə kəs, ağzına gələni danışma. Evdə bir arvada rəhbərlik edə bilmirsən. Axşam nə pıçıldayıbsa qulağına, səhərdən dəng eləmisən məni.

Bir sözlə, Fətəli güzəştə gedənə oxşamırdı. Axırı Məmmədəli kişi əlacsız qalıb, onunla razılaşası oldu. Yolda sözləri lap çəpləşdi, düz gəlmədilər:

Hara gedirsən, ay oğul?
Məhkəməyə də...
Məhkəməyə niyə? Bu övladlığa vermə məsələsinə icrada, komissiyada baxılmır?
Daha yox, a kişi... İndi bu səlahiyyəti məhkəməyə veriblər.
Belə nə üçün... Asanlaşdırmaqdan, daha da qəlizləşdiriblər ki...
Yağlı tikə üstündə mübahisə edənlər çoxdur da...
Ağılsız adamlardı da...
Sən onu demə... Gələcək üçün lazımdı.

Kişi daha susdu, cavab vermədi. Bilirdi ki, oğlu bir o qədər dərin qabiliyyət sahibi deyildi. Heç nədən üzünə ağ olar, camaat arasında hörmətsiz olardı. Cəbhə vaxtı da aralarında belə söhbətlər çox olardı. Ona deməkdən yorulmazdı ki, ehtiyatlı ol, küyə getmə, bu günün sabahı da var... Hakimiyyətdən gedəndən sonra bir müddət qaçıb aradan çıxmış, Moskvaya toplaşmışdılar. Halbuki bir vaxt həmin şəhəri, Sovet hökumətini bəyənmir, lənətləyirdilər. “Qırmızı terror” deməkdən dilləri qabar olmuşdu.

Düzdür, Sovet hakimiyyəti vaxtı ilə hər şey qaydasında olmamışdı. Ancaq da indi siz hakimiyyətdə idiniz də. Nə etdiniz, nə yaratdınız? “Partokratları” vəzifədən qovmaqdan başqa iş-gücünüz olmadı. Halbuki onlar savadlı, təcrübəli kadrlar idi. Onlardan yaxşıca yararlana bilərdiniz.

Sonralar böyük bəy də çıxışlarında bunu desə, etiraf etsə də, artıq gec olmuşdu. Qısa bir müddətdə gördüyü işlər, buraxdıqları nöqsanlar camaatı elə hiddətləndirmişdi ki, onları müdafiə edən olmadı. Gündə bir rayon düşmənə təslim edilməkdə idi...

Məhkəmənin həyətində sakitlik idi. Bir azdan gözə adamlar dəyməyə başladı. Kişi dedi:

Birinci biz gəlmişik də...
Hə...

Dəftərxana müdiri gəlişlərinin məqsədi ilə maraqlandı. Dilləndilər:

Elə bir balaca işimiz var.
Bu övladlıq məsələsi ilə əlaqədar.

Qadın kişini qınadı:

İş tapmırsan da... Uşağını özü saxlaya bilmir?!
İndi vəziyyət çətindi də...
Bir də ki, bu hamıya şamil deyil ki...

Fətəli mızıldandı:

Hər halda istisnalar olar da. Veteran adamdı...

Katib dilxor halda başını buladı:

Kağız yazmaqdan əlim qabar olub. Sudya da hər işi icraata götürür...

Qocaman neftçi gülümsədi:

Bunun fikrini eləmə... Təki xeyir iş olsun. Borclu qalmarıq... Sənin o kağızının da pulunu verərik.
Yox ey...
İstəyirsən lap bu dəqiqə alıb gətirsin... O nə olan şeydi ki?!.

Kişi cibindən pul çıxarıb, oğluna vermək istəyirdi ki, hakimin gəlişi hər şeyi korladı. Hakim qımışdı...

Belə pullusuz?..

Katib lap daha çox pərt olmuşdu. Dəftərxana müdiri necə də sevincək olmuş, gülümsəyirdi. Kişi isə hakimin yanından pərt halda çıxdı:

Deyir ki, mümkün deyil... Bir səbəb yoxdur...

Oğlu o an gileyləndi:

Necə yəni mümkün deyil?!. Başqalarına mümkündü bizə yox?

Həyat yoldaşı da ağrındı:

Belə iş olar?!. İş-gücünü buraxıb bura gəlmişəm ki, razılıq verim, məsələ həll olunsun. Bu da deyir ki, mümkün deyil. Bəs bu veterana qoyulan hörmət harada qaldı?!.
Ağəz, söz danış mənə... Bu cəmiyyətdə kimə hörmət var ki, veterana hörmət olunsun?!.

Kişi bu haqsızlığa dözəmədi:

Yaxşı, səbirli ol... Veterana hörmətə qalanda, indi çox yaxşıdı. 9 May – Qələbə günümüzü də ləğv etmişdiniz. Özümüzü də “nayomnik”, muzdlu adlandırırdınız.
Yaxşı-yaxşı, dərdin açılmasın. Əsas məsələdən danış...
Daha nə danışacaq, deyir ki, mümkün deyil də... Əsaslı bir səbəb yoxdur.
Nəvən deyil?!.
Babasıyam ey... Ancaq onu mənim himayəmə vermək üçün bir səbəb tapmır.

Fətəli sanki bir anlıq özünü cəbhə günlərində hiss etdi. İlhama gəlmiş kimi dedi:

Yox, mən bu işi belə qoya bilmərəm. Özüm hakimin yanına gedəcəyəm.
Get də...

Onunla söhbət də bir fayda vermədi. Hakim dedi:

Niyə başa düşmürsünüz?! Bir ailədə yaşayırsınız. Atanın sənin oğlunu övladlığa götürməsinə heç bir lüzum, əsas görmürəm.

Həyətdə gəlinin narazı səsi eşidildi:

Belə də iş olar?!. Bu dünya düzəlmir ki, düzəlmir də. Qoşuya olar, bizə olmaz. Ona görə ki, pulumuz, adamımız yoxdur.

Əri ona acıqlandı:

Sən sakit, kişi... Elə bilirsən bu işi belə qoyacağam?!. Hakimə bax ey, başqa vaxt mənimlə ikiəlli görüşər, xoş dillə dindirər, pürrəngi çay gətizdirər, düşəndə cibinə pul qoyardı... İndi isə elə bil ki, məni tanımadı... Heç oturmağa yer də təklif etmədi...
Qudurublar da...
Onu elə düz deyirsən... Quduran isə heç qırx gün də getməz.

Kişi yenə də haqqı, nahaqqa vermədi. Dilləndi:

Sizin kimi...

Oğlu qeyzləndi:

Ey... Sən də... Biz nə etmişdik?!. Bizim hesabımıza müstəqil olmadınız?! Rus qoşununu buradan biz çıxartmadıq?!.
Ağılsız fikir, hərəkətdi də... Odur ki, cəbhədə, erməni ilə üz-üzə silahsız, yaraqsız qaldıq... Təbii proses idi də, guya biz müstəqil olmayacaqdıq?!.

Oğlu hakimin bu hərəkətlərindən qeyzlənmiş halda dedi:

Hakimi nə qınayım imtiyazlı adamdı da...

Səslər eşidildi:

Əvvəl bəylərə, xanlara yarıdılar...
Sonra da qraflara, baronlara...
Daha sonra imperatorlara...

Biri isə lap ağ elədi:

İndi də başçılara...

Hakim bu sözləri eşidib, narazı qalsa da, daha bir söz demədi. Öz-özünə gileyləndi, mızıldandı: “Lap yaxşı elədin... Sənin işin düzəldi...”

Fətəli savadsız olsa da, helimli idi. Zəmanənin nəbzini tutmağı bacarırdı. Yenə də artistcəsinə özünü başçının qəbuluna saldı:

Manaf müəllim, bizim xidmətlərimizdi də... Hazırına nazir olublar... Elə biri hakim... Bizim işə baxmır...

Başçı məsələdən agah olan kimi dedi:

Sən bu yazı-pozunu, şikayətini saxla... Onsuz da belələrinin əlindən dəng olmuşuq. Mən hakimə deyərəm...
Elə onda indi de də... Zəng çalın da...

Başçı əlacsız qalıb hakimə zəng çalası oldu:

Hakim, bu Fətişi tanıyırsan da?!
Fətəlini?..
Hə... Bu bicbalanı deyirəm də... Anası göyçəyi...
Xalasının göyçək olduğunu bilirdim, anasının yox...
Nə isə, ona bir kömək edin də...

Onlar telefonda bir xeyli beləcə söhbətləşdilər, mübahisələşdilər. Deyəsən, hakim sözünün üstə durur, təslim olmaq istəmir, inad edirdi. Axırda başçı dedi:

Daha sənsən də... Dur get... Köməklik edəcək...

Fətəli içəri girəndə hakimi lap pərt halda gördü. İcra qrupunun rəhbəri də yanında idi. Dedi:

Cənab hakim, təkid etmirəm... Alınmırsa, qoyun qalsın.

İcra qrupunun rəhbəri də dilləndi:

Hə də, adam ölümü deyil ki. Hakimi niyə pis vəziyyətdə qoyasan. Vaxt olar, yenə də müraciət edərsiniz də.

Atası dilləndi:

Daha gəlmişik də... Həmişə gəlmək olmur. İş adamıyıq...

Hakim vəziyyəti görüb, güzəştə gedənə oxşadı. Bir tərəfdən də başçı zəng çalmışdı axı, yaxşı deyildi...

Beləcə hər şey həll olundu. Məhkəmə qətnaməsi elan olundu. Nəvəsi onun himayəsinə verildi. Guya ki, uşaq balacalıqdan elə onlarla bir yaşayıb, indi ayrı yaşaması mümkün deyil. Hədsiz qəm-qüssədən xəstələnə, ölə bilər...

Məhkəmə qərarından heç bir həftə keçməmişdi ki, aləm bir-birinə qarışdı. Uşağına verilən pulun kəsilməsini bilən gəlin məhkəmənin həyətində əsl tamaşa göstərərək, çığıra-çığıra deyirdi:

Buz baltası kimi kişidi... Kim bilir ki, nə vaxt öləcək... Ona kimi mən uşağıma uşaq pulu almayacağam?! Yox! Belə qərar, övladlığa vermə bizə lazım deyil! Aldanmışıq!

Fətəli də öz-özünə donquldanır, mızıldanırdı:

Dinəndə deyirlər ki, müstəqil ölkəyik, konstitutsiyamız, gözəl qanunlarımız var... Bəs necə olur ki, başçı deyən kimi hakim razılaşdı... Əvvəl heç yaxın gəlmirdi axı. Deməli, deyilənlər düzdü də... Hər şey telefon zəngi, xahişlə həll olunur... Hakim yox... Əsl imtiyazlı adamdı da... Yuxarı rəhbərliyin mənafeyini güdür, onları müdafiə edir...

Bu an atası yaxınlaşıb, onun sifətinə yağlı bir qapaz çəkərək dedi:

Ə, şüdə oğlu,özün demədin, xahiş etmədin, bizi niyə rüsvay edirsən?!.

Fətəli atasına qabardı:

Sən də bir dayan, əl saxla da!... Uzunqulağam məni belə kötəkləyir, vurursan?!.
Hə, ondan da kal, kobudsan!... Haqq bilməz... Mən səni belə tərbiyə etməmişəm axı...
Deyirsən də... Görmürsən onların oyunbazlığını. Bəlkə də, pul vermədik, hamısı bunun nəticəsidi. Bizim uşağın pulunu niyə kəssinlər ey?!.
O uşaq daha sizin yox, mənimdi...

Anası Xoşqədəm də gülümsədi:

Hə də... Təzə doğum haqqındakı şəhadətnamədə bizim adımız yazılıb. Atası o, anası mənəm...

Qadın bu sözləri ilə gəlinə sanki od qoydu. Kükrədi, çınqıdı ha:

Bu da sizin xeyiriniz!.. Odur ki, tələb edirəm də!.. Qətnamə ləğv olunmalıdı. Mənə lazım deyil belə sövdələşmə!.. Kim bilir bu kişi nə vaxt öləcək, dünyasını dəyişəcək. Deməli ona kimi uşaq pulu almayacağam da?!.

Hakim əlacsız qalıb, yenidən məhkəmə qurası, çıxartdığı qətnamədə düzəliş edəsi oldu...

Əlizadə Nuri - Bir ölüm var, üzür hələ ömürdə

Sun, 26 Jul 2026 01:42:33 +0000

Hansı gülün canındasan, bilmirəm,

Bəlkə mənim yanımdasan?- bilmirəm.

Uzaqdasan, yaxındasan bilmirəm-

Uzaqları yaxınlara qov gətir.

Alan yoxdu- sözü baha qoymuşam,

Bir işimi yüz sabaha qoymuşam...

Ürəyimi nişangaha qoymuşam-

Sən də bu gün evinizə ov gətir.

Qadan alım, daha keçib səbirdən,

Belə yumşaq yapışma sən dəmirdən.

Bir ölüm var, üzür hələ ömürdə-

Bu ölümü tutmağa tilov gətir..

Tapdıq Əlibəyli - VAQİFİN MƏQBƏRƏSİNDƏ

Sat, 25 Jul 2026 19:19:30 +0000

Vaqif Poeziya Günlərində, şairin məqbərəsi önündə misra-misra yarpaqlanan duyğu-düşuncələrim...

Ruhumda şeir havası,

Könlümdə Şuşa həvəsi,

Bəmdədi Bülbülün səsi

Vaqifin məqbərəsində.

Şəhidin zəfər şöləsi,

Şahanə söz şəlaləsi,

Dilimdə sözün səlisi

Vaqifin məqbərəsində.

Şuşanın şirin şivəsi,

Sözümün şəhdi-şirəsi,

“Qarabağ-Xan şikəstəsi”...

Vaqifin məqbərəsində.

Dilimdə Vaqif ahəngi,

İstədim tər söz çələngi,

Şuşatək çaları, rəngi

Vaqifin məqbərəsində.

Dünyada xarıbülbültək

Olarmı bir rəmz gül-çiçək?..

Şairə salam söyləyək

Vaqifin məqbərəsində.

36 ilin "ƏDALƏTİ" - Əbülfət MƏDƏTOĞLU yazır

Sun, 26 Jul 2026 02:39:16 +0000

Bu, “Ədalət”in yaşıdı

Ön söz əvəzi:

Bu il 36-ün əlini sıxırıq. Və xatırladım ki, mən bu yazını yazanda da, indi də düşündüm ki, 25-də də, 30-da da oxucu qarşısına gəlib çatdığımız kimi, 36-ya da o cür gəlib çatmışıq.

Hə, bu da 36 il!.. Düz 36 il bundan öncə Azərbaycan adlı məmləkətdə "Ədalət" adlı qəzet dünyaya gəldi... Düz 36 il bundan öncə həmin o Azərbaycan adlı məmləkətin "Ədalət" adlı qəzeti müstəqil mətbuatın ilk carçılarından, ilk qaranquşlarından biri kimi tarixə düşdü. Yəni bu məmləkətdə azad sözün, azad jurnalistikanın nəfəsini, hərarətini oxucu üzünə açdı "Ədalət". Hər kəs qəzeti ilk dəfə olaraq birinci səhifədən oxumağa başladı. Bu, "Ədalət"in uğuru idi, bu, "Ədalət"in yolu idi. Və 34 ildir ki, bu yol belə də davam edir...

Bəlkə də 36 rəqəmi bir riyazi yanaşma baxımından o qədər də böyük önəm kəsb etmir. Amma 25-i yaş kimi görəndə, təqdim edəndə istər-istəməz gözünün qarşısında boylu-buxunlu, yumruqları düyülmüş, sözü ötkəm, səsi qətiyyətli bir lay divar oğlan canlanır. Deməli, ona güvənmək də olar, ona iş də tapşırmaq mümkündü və hətta ondan qəhrəmanlıq da ummaq. Bax, bu mənada 36 yaşlı "Ədalət" dolanbac yolları, ağrılı-acılı günləri, Qarabağsız ayları, şəhid qanlarını, ölkədəki xaosu, qardaş qarşıdurmasını və nəhayət, uğurlu bir inkişafı öz canına-qanına hopdura-hopdura, köynəyindən keçirə-keçirə gəlib çatdı Qarabağlı günlərə - yəni 36 yaşa!..

Bəli, indi oturub bu 36 illik yolu kimlərlə, necə gəldi düşünürəm... Hansı çətinliklərdən keçdiyimizi, hansı uğurları qazandığımızı muncuq kimi sapa düzürəm. Bu məqamda ürəyimin dağ boyda olduğu anları da qürur hissi ilə yaşayıram. Üzüldüyümüz məqamları da kədərlə xatırlayıram. Çünki bu bizim həyatımızdı, bu bizim ömür yolumuzdu və bu yolda biz ilk addımları "Azərbaycan" nəşriyyatının 2-ci mərtəbəsində dizimizin üstündə dəhlizdə atmışıq. Ürəyimiz əsə-əsə, həyəcandan əlimiz titrəyə-titrəyə dünyaya bir "Ədalət" gətirmişik. Özü də bu "Ədalət" indiki texnikanın olmadığı, sovet dönəminin primitiv çap maşınları ilə yığılıb işıq üzü görübdü. Onun dünyaya gəlməsində dəyərli Adil Minbaşının, qəzetin ilk redaktoru Aqil Abbasın və onların ətrafında toplaşan Babək Yusifoğlunun, Faiq Qismətoğlunun, Rəşid Faxralının, Lətif Süleymanlının, Məhəmmədəli Mustafanın, Əyyub Kərimovun əməyi danılmazdır.

Üstəlik, dünyaya ilk sözünü çatdıran "Ədalət"in bir pöhrə kimi böyüməsində, bir ağac kimi qol-budaq atmasında həmin illərin ziyalılarının, aydınlarının dəstəyi, təqdim etdikləri sanballı materialları doğru sözün həsrətini çəkən oxucular üçün sanki göydəndüşmə olmuşdu. Hamı səbirsizliklə məmləkətimizdə öz izini açan, öz işığını yandırıb hər kəsi ətrafına yığan "Ədalət"in növbəti saylarını gözləyirdi. Hər yeni nömrə oxucuya yeni imzalar da təqdim edirdi. Artıq"Ədalət"in oxucuları mərhum Mirmayıl Cəbrayılovu, Baba Pünhanı, Adil Mirseyidi, Yusif İsmayılı, Hidayət Elvüsalı, Yusif Misiroğlunu, Əliyusif Məmmədovu, Pərviz Əliyevi, Ərşad Mirzəni, Oqtay Salamovu, Qeyrət Quliyevi, Çingiz Ələkbərzadəni, Vahid Əlifoğlunu, Tofiq Abdini, Söhbət Səfərlini, Vəsilə Usubovanı, Oqtay Abbasovu, Nəriman Səttaroğlunu, Vaqif Əliyevi, Məhəmmədəli Mustafanı , Lətif Süleymanlını, Nicat Rüstəmovu sözündən tanıyırdılar.

Eləcə də "Ədalət"i oxuyanlar Məzahir Əhmədoğlunu, Kamran Nəzirlini, Adil Şirini, Vaqif Bəhmənlini, Rəşad Məcidi, Asif Mərzilini, Asif Talıboğlunu, Daşdəmir Əjdəroğlunu, Nazim Ağamirovu, Lətif Novruzovu, Faiq Sadıqovu, Zaur Vəliyevi, Mehman Cavadoğlunu, Vahid Qazini, Şakir Qurbanovu, Şakir Həşimovu, Ceyhun Musaoğlunu, Nicat Bəşirzadəni, Nicat Rüstəmovu, Elçin Namazı, Rəhman Hacıyevi, Qələndər Xaçınçaylını, Surxay Əlibəylini, Yusif Rzayevi, İsrafil Quliyevi, Səxavət Məmmədovu, Nərgiz Cabbarlını, Murad Nəbibəyovu, Asəf Quliyevi, Füzuli Rüzgarı, Kərim Kərimlini, Kənan Hacını, Hidayət Elvüsalı, Bəsti Əlibəylini, Ağakişi Bahaduru, Samir Sədaqətoğlunu, İqbal Aydınoğlunu, , Nizami Allahyarovu, Şamxal Şəbiyevi, Rüstəm Hacıyevi, Gülər İsmayılovanı, Mehriban Cəfərovanı, Tahirə Cəlilovanı, Elnarə Quliyevanı, Fəridə Rəhimlini, Tünzalə Xəlilovanı, Qəşəm Nəcəfzadəni, Əsəd Cahangiri, Vaqif Yusiflini, Əlövsət Bəşirlini, Sevinc Seyidovanı, Qərənfil Dünyaminqızını, Xatirə Hafizqızını, Möhtərəm Rəcəbovanı, Ülviyyə Rzayevanı, Kamil Rzakovu, Qəşəm Həşimovu, Rüstəm Hacıyevi, Elşən Quliyevi, Gültəkin Qəhrəmanlını,Vüqar Tofiqlini, Elnur Astanbəylini, Rüfət Soltanı, Nicat Qafuroğlunu, Sahib Əsədbəylini hər gün qarşılayır və onların bir-birindən maraqlı yazılarının yaratdığı ovqatın aurasında sabaha böyük ümidlər bəsləyirdilər. Şükürlər olsun ki, həmin ümidləraz-çox fərqlərlə öz təsdiqini tapdı.

Bəli, "Ədalət"in şinelindən çıxıb indi Azərbaycan mətbuatında böyük nüfuz qazanan, imzasını hərkəsə birmənalı şəkildə sevdirən yazarlar, redaktorlar bu gün öz yolları ilə getsələr də, amma onların müstəqil məmləkətdə ilk sözlərini oxucuya çatdıran "Ədalət" oldu. Sevindirici haldır ki, dünyasını dəyişmiş həmkarlarımız,əməkdaşlarımız öz sağlıqlarında "Ədalət"in səhifəsində olan möhürlərini, yəni imzalarını son anlarına qədər sədaqətlə, şərəflə qorudular və bu dünyadan köç edəndə onların yarımçıq qalan fikirləri, deyilməmiş sözləri tirajlanan "Ədalət"də susmadı, dayanmadı. Əksinə, onların ruhu da, sözü də bizimlə qaldı, həm də bizim oxucularla.
Bəli, mən 36 il yol gələn "Ədalət"in bu günündən üzü geri boylananda bir məqamı da gördüm və onu xüsusi vurğulamaq istəyirəm.
Belə ki, "Ədalət"in təqdimatı ilə "Ədalət"in şinelindən çıxıb müxtəlif vəzifələrə, xüsusilə hüquq-mühafizə orqanlarına işə gedən kifayət qədər müəlliflərimiz olub.

Onlar bu gün də vəzifə sahibidilər və bu gün də "Ədalət" onlar üçün doğmadı. Onların arasında Elşad Əliyev, Rafiq Abbasov, Elşad Həsənov, Amil Dosiyev, Aydın Ağazadə, Faiq Sadıqov, Rövşən Əhədoğlu və başqaları da var. Deməli, bütün bunlar göstərir ki,"Ədalət" bir xalq qəzeti olaraq ilk gündən atdığı doğru, dürüst və ədalətli addımını bu gün də yaşadır, bu gün də davam etdirir. Təbii ki, indi onun ilk baş redaktoru millət vəkili olmaqla yanaşı, həm də qəzetin təsisçisidi və ilk baş redaktoru Azərbaycanın "Əməkdar jurnalist"i, dəyərli yazıçı-publisist İradə Tuncay əvəz edibdi. Həmin zamandan İradə xanımın rəhbərliyi altında "Ədalət"in köhnə, yəni ilk komandasından olan Faiq Qismətoğlu, Məzahir Əhmədoğlu, Yaşar Nəbiyev, eləcə də yeni "Ədalət"çilər Sübhan Mahmudlu,Əntiqə Kərimzadə ( bu gün başqa ünvanlarda şalışan Ədil Ədilzadə, Oğuz Ayvaz, Əntiqə Rəşid, Şəfiqə Şəfa, Emin Piri, Ulucay Akif, Ayxan Ayvaz, Orxan Saffari, Eminquey - Ə.M) hər gün sizin oxucu süfrənizə özlərinin dövlətə, dövlətçiliyə,xalqa xidmət edən fikirlərini təqdim edirlər. Mən bu bir növü xatırlatma xarakterli yazını bilgisayara diktə edəndə yaddaşımı demək olar ki, xeyli sağa-sola vərəqlədim. Kimlərsə diqqətdən kənarda qaldısa bu sadəcə texniki, yəni yaş məsələsidir... Yəqin ki, anlayışla qarşılanacaq!

Bəli, 36 illik yolumuzla bağlı çalışdım ki, heç kim yaddan çıxıb kənarda qalmasın. Çünki bizim unutmağa haqqımız yoxdu. Ən azından "Ədalət"çi olduğumuz üçün!..
Və bu yazıya son olaraq demək istəyirəm ki, biz 36 ili bir ailə kimi necə yaşadıq, onu sizdən gizlətmədik. Nə qazandıq sizin gözünüzün önündə oldu və bir də adımızın saflığını, sözümüzün kəsərini sizə güvənib yaşatdıq. Bunun üçün "Ədalət"çilər olaraq Sizə, yəni bizə dayaq olan oxucularımıza təşəkkür edirik. Sağ olun ki, bizi yaşatdınız! Sağ olun ki, bizi yaşadırsınız! Biz də çalışacağıq ki, bu 36 ildə sizinlə olduğumuz kimi, bundan sonra da sizinlə olaq! Doğrudur, bu gün qəzetçilik bir sınaq yaşayır!!! Yazılan söz daha çox sosial mediada izlənir! Amma QƏZET tarixin arxivinə doğru istiqamətləndirilsə də Tarix çap formasında DAHA GÖZƏL Görünür!!! Nə isə... Bizim və Sizin 36 yaşımız mübarək!!!

Hörmətlə:
“Köhnə Ədalətçilər”dən
Əbülfət MƏDƏTOĞLU

https://eu2.contabostorage.com/71933ea89b5a4d0ca528a15679956e5d:adalet/uploads/img/posts/2022/07/26/111jpg-1658826450.jpg">https://eu2.contabostorage.com/71933ea89b5a4d0ca528a15679956e5d:adalet/uploads/img/posts/2022/07/26/111jpg-1658826450.jpg" />

Ələddin Əzimli - ALDANIŞ

Sun, 26 Jul 2026 03:15:07 +0000

Nə vaxtsa

biz olmasaq da,

yenə,

dönə-dönə

yağış da yağacaq,

gün də çıxacaq.

Lakin

adamların çoxu

bunlardan heç vaxt

xəbər tutmayacaq.

Hələ,

bizdən küsüb, inciyib

harasa uzaqlara

gedənləri demirəm.

Əllərdəcə soluxan

çiçəkləri demirəm.

Artıq itib

geri dönən yolumuz,

Yəqin çoxdan

sönüb ocaqlarımız.

Bir də axı,

qayıtmağın nə mənası?!

Bu dünyanın

çox gec bildik,

demə varmış

aldadıcı qaraltısı.

Adilə Nəzər -Bayatılar

Sat, 25 Jul 2026 19:02:57 +0000

***

Qardaşım, arxa dağım,

Bülbüllü, barlı bağım.

Heç demirəm təkəm mən,

Sən varsan, var sol-sağım.

***

Gül açılar, yaz gələr,

Könlümə avaz gələr.

Qardaşı olan kəsin

Dərd-qəmi də az gələr.

***

Söykəndim dağına mən,

Baxdım sol-sağına mən.

Qardaş, adın gələndə

Qaçaram yaxına mən.

***

Dağların qarı mənəm,

Budağın barı mənəm.

Qardaş, yarın ağrısa,

Ağrıyan yarı mənəm.

***

Rəbbim versin şəfanı,

Çəkmə kədər, cəfanı.

Görüm yenə üzündə

O əvvəlki səfanı.

***

Yolu gözlər gözlərim,

Şirin dadmır sözlərim.

Qardaş, sən sağalsaydın,

Gülərdi yaş gözlərim.

***

Dualarım sənədir,

Ümidim Rəbbimədir.

Qardaş, bir ağrın olsa,

Yüz ağrı sinəmədir.

22.07.2026

"Bütün arzuların çin olmaq haqqı yoxdur"

Sat, 25 Jul 2026 19:13:31 +0000

Müsahibim sözün cazibə qüvvəsi ilə cəmiyyətin düşüncəsini doğru istiqamətə yönəldən publisist, yazıçı Bahəddin Həzidir.

Öz doğum günündə mənə hədiyyə etdiyi “Göyün cazibə qüvvəsi” kitabı ilə yaxından tanıdım Bahəddin Həzini. Uzun illərdən sonra mənə hədiyyə edilən ilk kitab oldu. İmzasını rəğbətlə izlədiyim jurnalistin həm də publisistikası ilə tanış olmaq imkanım yarandı. Adının mənasını hər səhifəsində, hətta hər cümləsində doğruldan bu kitabın cazibə qüvvəsi mütaliəyə doymaq bilməyən aclıq hissi yaratdı.

Müəlliflə tanış olmağımızın səbəbkarı Seyran Səxavət (təmtəraqlı təqdimata ehtiyacı olmadığından, sadəcə, adını qeyd etdim) kitabın ön söz yazısında deyir:

“... arzu şəkilli bir “iradım” da doğuldu, gərək əvvəldə yazaydı: “Əsəbi zəif olan adamların oxumağı məsləhət deyil”... Ancaq yenə özü bilən məsləhətdir – Sözə qarşı o cür “qəddar” olan müəllifin “humanistliyinə” inanmağım gəlmədi.”

Mən isə Sözə “yazığı gəlməyən” bu “qəddar” müəllifi oxucunun zehninə, qəlbinə ziya toxumu səpən, zəhmətsevər bir Əkinçiyə bənzətdim. Səpdiyi toxumların tez ya da gec, amma mütləq cücərəcəyinə inanan Əkinçi – Bahəddin Həzi.

- Bahəddin bəy, Seyran Səxavət Sizdən niyə şübhələnib?

Bahəddin Həzi: Seyran Səxavət hamıdan "şübhələnir". Elə özündən də.

-Özündən niyə?

B.H: Niyəsini deyim. Məsələn, bir cavan oğlan və ya qız gəlir yanına, Seyran Səxavət onun şeirini oxuyur, gələcəyindən "şübhələnir": şair olacaq bu gənc, ya yox? Yaxşı şübhədir. Məndən isə ona görə "şübhələnib" ki, deyəsən, bundan əvvəl Yer üzünə artıq bir neçə dəfə gəlmişəmmiş.

Mən niyə ondan "şübhələnmişəm" deyə soruşsanız, o da başqa sualdır.

- O zaman, elə o “başqa sualı” da cavablandırın, zəhmət olmasa.

B.H: Həə... Mən də onun yubileyinə bir yazı yazmışdım, başlığı da belə idi: "Ədəbiyyat-adamdan niyə şübhələndim?!" Orda bu suala cavab vermişəm: "mən də səksən yaşlı bu cavan oğlandan "şübhələndim": deyəsən, axı bu talantlı yazıçının "ömür sayğacı" tərsinə işləyir - təqvim səksən yaş göstərir, özü isə bu rəqəmin yarısını. Nə iş?! Bəlkə "sayğac"a "müdaxilə" var?!"

-Bahəddin bəy, tez-tez "şübhələnirsiz"?

B.H: Demək olar həmişə.

- Nədən və ya kimdən? Niyə?

B.H: İnsan ən çox özündən şübhələnir. Vicdanınla danışmaq bu şübhədən doğur. İnsan üzdə dünyanı, içəridə özünü həmişə sorğulayır. Bu, normaldır. Siyasət də şübhə üzərindədir: vətəndaş hökumətindən şübhələnməsə, onu dəyişmək istəməz ki Demokratiyanın mayasında şübhə var. Bir insanı yanlış yoludan döndərməyin ən doğru yolu onda getdiyi səmtə şübhə yaratmaqdır. Uşaqlar da şübhəyə düşmüşdülər: it hürən tərəfə getsinlər, ya işıq gələn tərəfə?! Cırtdandan soruşdular, o da işıq gələn tərəfi göstərdi. Ancaq gedib, Divə rast gəldilər. Aristotel məntiqi işıq gələn tərəfi göstərirdi. Bir də Lütvi Zadə məntiqi var: it hürən tərəfdə işıq da gələ bilər. Çünki it ev heyvanıdır, evdə isə işıq olur. Gecə o işıq sönmüş ola bilər, o demək deyil ki, yanmayacaq. Siyasətə elə-belə toxunmadım: müxalif insanın şüuruna təsir etməklə ondakı fanatiki analitikə, sonunda, skeptikə çevirirsən ki, doğru seçim edə bilsin. Neytralı da həmçinin. Çünki neytral - ən şübhəli adamdı.

Bir əlavə edəcəm: mən həmişə şübhələnirəm: doğrudanmı, doğru yaşayıram?

Bir essemdə yazmışdım: "Biz bəzən həyatımızı insanlarla o qədər çox doldururuq ki, yaşamaq üçün özümüzə yer qalmır". Şübhədir, elə deyilmi?!

- Bəlkə yalnızlıqdan qorxduğumuz üçün həyatımızda özümüzə yer saxlamırıq?

B.H: Ən böyük yanlışımız da elə budur: yalnızlıqdan qorxmaq! Yalnızlıq - yalnız deyil. Cürbəcür yalnızlıqlar var. "Tənhaların planeti"ndə yazmışdım: "Yaradıcılıq xoşbəxt, ya da elə bədbəxt tənhalığın olayıdır. Allah özü də yaradıcı yalnızlığın gücüdür". Biz yalnızlıqdan bir bədheybət düzəltmişik. Ancaq özü ilə tək qalmağı bacaran insan ən güclü insandır. Biz isə, dediyim kimi, bəzən həyatımızı insanlarla o qədər çox doldururuq, axırda o izdihamın içində tənha qalırıq. O boş çoxluqda "yoxa çıxırıq". Əslində isə Artur Şopenhauerin sözləri ilə desəm, biz təkcə sahib olduqlarımızla yox, sahib olmadıqlarımızla da varlıyıq. Mənim ölkənin çox yerində sahib olduğum öz evim yoxdur, ancaq ölkənin çox yerində mənə sahib çıxacaq ev var: doğmalarımın evi, dostlarımın evi, oxucularımın evi. Mən ölkənin harasına getsəm, açmağa bir qapım var. Varlı olmaq bu deyil?!

Yeri gəlmişkən, bəşəriyyət Şopenhauerin: "Xoşbəxt olmaq üçün çox şey lazım deyil" düsturu üzrə yaşasaydı, korrupsiyanın kökünü çoxdan kəsərdi.

Dünyanı filosoflar idarə etmədiyi üçün dünya getdikcə idarəetmədən çıxır. Gah o ağaca çırpılır, gah o qayaya, gah o daşa...

Sizcə, dünyanı kim idarə edir?

- Kim?

B.H: "Dünyanı keçmişdəki kimi filosoflar idarə etmir artıq. Heç filoloqlar da idarə etmir. Dünyanı degenerat generallar, siyasi polismenlər və həris biznesmenlər idarə edir. Ona görə də dünyanın bir yerində atılan güllə hər yerində hər kəsə dəyir".

Bunu bir essemdə yazmışam.

Dünyanı bəşəriyyətin 90 faizinin yaratdığı dəyəri mənimsəmiş 10 faiz idarə edir. Üstəlik Tanrının verdiyi bütün təbii sərvətlərin üstündə oturub dimdikləyən quzgun sürüsü.

- Bəlkə də dövrümüzdə filosof və ziyalının mənəvi dəyəri ucuzlaşdırılıb, bir status, bir mövqe səviyyəsinə endiyi üçün prosselər bu cür irəliləyir?

B.H: Biz əvvəlcə anlayışları bir-birindən ayırmağı öyrənəcəyik. Kimdir filosof? Kimdir ziyalı? Dostlarla görüşdə də bu məsələyə ötəri toxundum: biz əksərən ayrı-ayrı faktlara fokuslanmışıq, ayrı-ayrı hadisələrə köklənmişik. Əslində isə proseslərin daxili məntiqini tuta bilmirik. Hər halda çox zaman. Biz ağaca baxırıq, arxasındakı meşəni görmək istəmirik. Problem burdadır. Biz ayrı-ayrılıqda necə yaşaya biləcəyimizin qovğasına düşəndə bölünüb, xırdalanıb bir-birimizlə didişəcəyik, amma əksinə cəmiyyət kimi necə yaşayacağımıza fokuslansaq, daha sıx birləşəcıyik. Antik düşüncə insanın təklikdə necə xoşbəxt ola biləcəyi üzərində qurulmuşdu, XIX əsrdə fəlsəfə dedi, yox, xoşbəxtlik - kollektiv axtarışın məhsuludur. Ancaq XXI əsrin əvvəlində Corctaun Universitetində Hilari Koen yeni bir hərəkat başladı, o vaxtdan insanlara neoliberal düşüncə aşılanır və dünya yenidən ifrat fərdiyyətçiliyə qayıdır. Bu, çox şeyi dəyişir. Çox zaman da çox pis tərəfə dəyişir.

- Bəlkə də ayırmaq əvəzinə, bir-birinə kor-koranə caladığımız üçün mutant anlayışlar yaranır ?

B.H: Calaq etməkdən söhbət getmir, yox. Hər qız da vaxtı gələndə öz ata evindən ayrılır, ancaq başqa bir ocaqda çıraq yandırmağa gedir. Ayrılığa neqativ anlam yükləmişik. Folklor, klassik, lap elə modern poeziya ayrılığı o qədər tündləşdirib ki! Oddan qorxan kimi qorxuruq.

- Yaxşı, bəs, ümumiyyətlə, kimlər ziyalı sayıla bilər?

B.H: Hə, yaxşı sualdır: ziyalı kimdir?

Səhv etmirəmsə, professor Xudu Məmmədov zamanında ziyalının tərifini üç prinsip əsasında verib: 1. Ziyalı - öz sahəsini dərindən bilən, bu sahədə avtoritet olan, öz sahəsinə yenilik gətirən şəxsdir; 2. Öz məktəbini yaratmış (davamçıları olan) şəxsdir; 3. Vətəndaş mövqeyi olan şəxsdir.

Filosof, ziyalı - əslində bunlar hamısı bir anlayışın içərisidir. Anadolu türkləri buna "içərik" deyir. Bunlar intellektual gücün içərisində barınan anlayışlardır. Ziyalı daha geniş məfhumdur. Filosof isə "mənanı sevən" deməkdir. Fəlsəfə - anlam sevgisidir. Bir var, sözə sevgi, bir də var, sözün mənasına sevgi. Həyat, ölüm, hər şey haqqında fundamental düşüncə sistemi, mexanizmi, nə deyirsinizsə, deyin artıq. Yəni fəlsəfə də, ədəbiyyat da, başqa yaradıcı güc elementləri, düşüncə fabrikləri hamısı o "intelligent" anlayışının içərisindədir.

- Bir az əvvəl dediniz ki: "...ölkənin çox yerində sahib olduğum öz evim yoxdur, ancaq ölkənin çox yerində mənə sahib çıxacaq ev var..." Əlavə edim ki, hətta o qədər sahiblənirlər ki, Yerin və Göyün cazibə qüvvələrinin də gücü çatmır Sizi onlardan ayırmağa.

B.H: Cazibə qüvvəsi, bəli, fizikanın anlayışıdır. Ancaq cazibə qüvvəsinin ən dəqiq adını soruşsanız, mən "Sevginin gücü" deyəcəm. Heç bir şey Sevginin gücü qədər yaradıcı talant daşımır. Göy üzünə atılan daşı Yer üzü sevməsə, çəkib öz sinəsinə salmaz. Təkcə ona görə deyildi ki, "Göy üzü daş saxlamaz". Bu misranı yazan şair də bilir ki, Göy üzü daşla doludur. Yerin sevgisinin gedib çatmadığı Göy nahiyələrində nə qədər istəsən daş var. Yerin cazibəsi öz daşına olan Sevginin gücüdür. Sevgi - qoruyucu, əzizləyici gücdür. Amma, bax, keçən əsrdə Avropanı nifrətin gücü iki dəfə Cəhənnəmə çevirdi, amma Sevginin gücü yenə üstün gəldi - Cənnət yaratdı. Hirosimaya, Naqasakiyə atom bombasını atan nifrətin hikkəsi idi, ancaq bugünkü Yaponiya sevginin meyvəsidir, elə deyilmi?! İnsan - Sevgiyə inananda insandır, sevgisizliyə tapınanda vəhşidən fərqi qalmır.

Bəlkə də cavabdan uzaqlaşdım. Sevginin cazibəsinə düşəndə, hər bir başqa güc gücsüz qalır qarşında.

- Bahəddin bəy, "Ştaynhof klinikası" barədə məlumat verərdiniz oxuculara.

B.H: Elfreda Yelinekun "Pianoçu qız" romanındakı "Ştaynhof klinikası" Aşağı Avstriyada yerləşir. Bu klinika yaxınlıqda yaşayan hamının ağlını itirməsində maraqlıdır. Axı ağlını itirmiş adamların müalicəsindən bu klinika pul qazanır. Romanın sonlarına doğru görürük bir oğlanın ağlını başından almaq üçün əlindən gələn hər şeyi edən pianoçu qız axırda özü "yaratdığı" ağılsızın zorakılığının qurbanı olur. Biz cəmiyyətin dərin düşüncə mühərrikini söndürsək, intellekt gücünü öldürsək, ağlını başından alsaq, özümüz bir gün öz yaratdığımız monstrın əlində qalacağıq. Artıq əlamətləri var. Biz vaxtilə Qərbin kütləvi mədəniyyət fenomenindən qorxurduq, indi daha pisi gəldi - kütləvi mədəniyyətsizlik sindromu.

Pərvanə xanım, hərdən mənə elə gəlir, çox qəliz sularda üzürük. Sualtı qayalara çırpılmaq qorxusu var. Bəlkə də çox adam oxuyanda anlamayacaqlar.

- Haqlısınız. Mən də üzə bilmədiyim üçün, boğulmaq riskim daha çoxdur. Sahillə irəliləsək yaxşıdır.

Öz sözünüzlə desək, "qəhrəmancasına dəlilik" etmisiniz?

B.H: Qəhrəmanlıq etmədiyim üçün bunu deyə bilməyəcəm. Çünki bilmirəm. Mən müharibə müxbiri olmuşam, amma buna işimin bir parçası kimi baxmışam. Müharibənin "şəklini" çəkmişəm. Bircə onu bilirəm ki, öz torpağında gedən savaşın "rəssamı" olmaq çox ağırdı, çox ağır...

- Təvazökarlıq edirsiniz. Elə "təvazökarlıq" demişkən, insan hansı məqamlarda təvazökar olmalı və ya olmamalıdır?

B.H: Təvazökar deyiləm. Çünki təvazökar adam yoxdur. Foklorumuzda da bunun kodu var: "Heç kimsə ayranına turş deməz". Bu anlayışları, ümumiyyətlə, nəsə yaxına buraxa bilmirəm. Həm də çox kələ-kötür sözlərdir e bunlar, Pərvanə xanım. Təvazökar, qeyri-təvazökar. Elə bil asfaltdan çıxıb, daşlı, kəsəkli yolla gedirsən. Mənə görə dürüst insan var, bir də dürüst olmayan. İnsan özünə qarşı, özgəyə qarşı dürüst olanda həmin o Siz verdiyiniz sualın əlində əsir-yesir qalmayacaq. Başına-gözünə döyməyəcək ki: "Ay aman görəsən təvazökaram, ya yox?!" Artıq qayğılardır axı bunlar. Min dənə iş-güc, dərdimiz-odumuz var. Bu cür suallara niyə boş yerə vaxt itirməliyik?! Bir iş əlindən gəlir, de, əlindən gəlmir, de, alayarımçıq bacarırsan, onu da de. Vəssəlam. Bitdi, getdi. Məsələn, mən yazı yaza bilirəm. Başqa bir şey də bacarmıram. Seyran Səxavət dediyi kimi, heç maşın sürməyi də "bilmirəm".

- İnanmaq istədiyiniz adamları tez-tez sınayırsınız?

B.H: Yox. Mən kimsəni sınamıram. Sadəcə, müşahidə edirəm, sakitcə nəticə çıxarıram. Deyə bilmərəm, həmişə düz nəticə çıxarıram. İstənilən halda oyun oynamağı xoşlamıram, istəmirəm. Bacarmıram da.

- Çaplinin dediyi kimi, leysan yağış altında gəzdiyiniz vaxlar olubmu?

B.H: Göz yaşlarımı gizlətmək üçün?

- Bəli.

B. H: Vallah Bakıya yağış yağanda şəhəri su basır. Göz yaşlarımız da sel olub axır.

Doğrusu, bizdə göz yaşını gizlətmək də olmur. Bizə güclü olmağın yox, güclü görünməyin yollarını öyrədiblər. Ancaq insanıq, bir gün güclü olarıq, bir gün zəif. Bir gün xoşbəxt olarıq, bir gün bədbəxt. Bildim: mənim "Bədbəxtlik indeksi..." essemdən sual verirsiniz. Özünü davamlı olaraq bədbəxt sayan, ancaq İnstagramda xoşbəxt görünməyə can atan insanların cəmiyyətiyik. Bizi necə olmaq yox, necə görünmək narahat edir. Necə yaxşı yaşamaq yox, necə yaxşı yaşayırmış kimi görünmək. Bəlkə də hamıdan daha yaxşı... "sürünmək". O essemdə yazmışdım: şəhərdə gəzirsən, bilmirsən kim kimdir? Hamı cərrahi əməliyyatla özünü dəyişməyə çalışlb. Dəhşət içində bu nəticəyə gəlmişdim: özü ilə, üzü ilə barışıq olmayan, gör, sənə nə edər! Biz süni intellektlə işləməyə heç belə can atmırıq, süni zahiri effektə can atırıq. Bir mərasimə, məclisə, şənliyə-filan dəvət alanda, çox vaxt eləcə deyirik: "Gedim, heç olmasa, görünüm". Mən kimisə görüm, ünsiyyət, tanışlıqlar, bəlkə gələcək dostluqlar qurum" yox, görünüm. Sadəcə, görünmək üçün vaxt, enerji, pul, bəzən lap əsəb xərcləyirik. Görünürük. Çoxumuz məscidə də Allaha görünmək üçün gedirik. Ya da ən azı camaata görünmək üçün. Desinlər, filankəs də Allahın yoluna gəlib. Day demirlər: " Filankəs öz yolundan elə çıxmayıb ki..."

- Görünmək istəyi və ya görünməmək qorxusu niyə bizi bu qədər narahat edir ki?

B.H: Bizdə "daim üzdə olmaq" ehtiyacı var. Bir nəfər bu günlərdə mənə birbaşa sual verdi: "Niyə üzdə deyilsiniz?" Dedim: "Dənizə baxın: üzdə nə var, dərində nə var?!" Dəniz demişkən, fikir verirsiniz: dəniz sahilində yaşayan millətik, hələ də dənizin dilini öyrənə bilmirik. Üzməyi öyrənmirik. Bilirsiniz, niyə?!

- Sizcə, niyə?

B.H: Siz deyin...

- Batmaqdan qorxuruq, biraz da tənbəlik, özümüzə əziyyət vermək istəmirik.

B.H: O öz yerində. Dənizin dilini öyrənmədiyimiz üçün yay başlayandan bəri 3-5 gündən bir kimsə batır. Biz, ümumiyyətlə, dərindən qorxuruq. İstər dəniz olsun, istər elm olsun, istər yaradıcılıq - heç birində dərinə getmirik. Nəsə bir problem olanda da dərinə gedib, kökünə enmirik. Daim nəticə ilə savaşırıq, səbəblə yox. Fəlsəfi mətnləri niyə az oxuyuruq, lağlağını çox?! Çünki fəlsəfi mətnlər dərindir axı. Üzgüçülük kursuna da getməkdən qorxuruq. İrrasional qorxudur, amma qorxudur bu. Düşünürük, üzməyi öyrənsək, sahildən çox uzağa gedəcəyik və... batacağıq. Ali məktəbə də çoxumuz elə diplom üçün getmişik. Bizdə üzdən getmək xəstəliyi var. Bir də, dediyim kimi, həmişə "üzdə olmaq" ehtiyacı. İstəyirik, hamı bizi tanısın, küçədə barmaqla göstərsinlər, desinlər: "Bir bax, filankəs gəlir..." Əslində bu fantom məşhurluq insana heç nə qazandırmır. "Fotogenom"da geniş yazmışam.

- Ölüm qorxuludur ya həyat?

B.H: Həyat daha qorxuludur. Bununla bağlı Kamyü, başqaları da yazıb. Ancaq belə bir fikir geniş yayılıb: "Mən ölümdən qorxuram, amma həyatdan daha çox qorxuram". Səhv etmirəmsə, Zolyadan oxumuşam. Mən "Həyat və ölüm dərsləri" adlı essemdə bu suala əslində geniş cavab vermişəm. Həmin essedə belə bir hissə var: "Bəs birdən "Gertsman sindromu"na uduzsam?!

Bax, bu, nəinki pensiyaya çıxmaq, tamam sıradan çıxmaq demək olardı. Bu, ölümün özündən də qorxuludur; həmin gün mənim üçün Həyatın çox erkən və daha əzablı sonu deməkdir. Bundan da daha qorxulusu romanda xatırlanan prozopaqnoziya kimi nevroloji pozğunluğa uğramaqdır. Bu xəstəliyə tutulan təkcə başqasının deyil, elə özünün də sifətini unudur. Bu, bir anlamda sifəti itirməyin kliniki adı olsa gərək. Əgər çox dramatikləşdirmədimsə. Hərçənd həyat onsuz da dramatikdir. Həm də ölümcül dərəcədə..."

"Gertsman sindromu" yəqin bilirsiniz nədir. Yazı yazmaq qabiliyyətini tam və ya qismən itirmək. Yazıçı üçün bu sindromla yaşamaq yaxşıdır, ya ölüm? Əlbəttə, ölüm. Mən oxucunun yerinə olsaydım, Pol Kalanitinin "Hava nəfəsə qarışanda" romanını yerin altından da olsa, tapıb oxuyardım. Amma yeri qazmaq lazım deyil, "Qanun" nəşriyyatı buraxıb, orda var.

"Həyat və ölüm dərsləri" essemi bu roman haqqında - bu əsərin üzərindən yazmışam. Peşəkar və fədakar həkimlərə həsr edərək...

- Arzularınız çox çin çıxıb, yoxsa qorxularınız?

B.H: Bunu məşhur yazıçı deyib: "Arzularınızla ehtiyatlı olun: onların çin çıxmaq kimi bir xasiyyəti var". Amma mənim arzularımın xasiyyəti, deyəsən, bir az tündməcaz, bir az da dəyişkəndir. Jurnalist olmaq istədim, bir az oldum, yazıçı olmaq istədim, lap az oldum. Ancaq elə arzular var, arzu olaraq qaldı. Yazıçı niyə "ehtiyatlı olun" deyir?! Çünki Lenin bir yeni, daha yaxşı quruluş arzuladı, arzusu çox pis çin oldu - sonu qanlı diktatura ilə bitdi. Hitler Almaniyanı dünyanın ağası kimi görmək arzusundaydı, arzusu ürəyində qaldı, on milyonlarla insan həyatını itirdi. Almaniya ən azı əlli il geri düşdü. Bu cür arzular da var. Çin olan, çin olmayan. Yəni bütün arzuların çin olmaq haqqı və ya şansı yoxdur...

- "İnsan körpəlikdə aldığı heç bir travmanı həyata borclu qalmaq istəmir."- yazmısınız. Bəs Siz həyata nəyi borclu qalmaq istəmirsiniz?

B.H: Əksinə həyat mənə borcludur. Məndən aldığı doğmalarımı. Bir də tarixin qasırğalarında itirdiyim cavan illərimi. Mənim də aldığım yaralar var. Ancaq o yaraların hesabını başqalarına ödətdirmək istəyəcək qədər zəif və aqressiv yetişmədim. Aleks Mixaelidesin personajı isə öz travmalarına yenilmişdi. Belələri həyatda var: uşaqlıqda almadığı sevgini başqalarına da qısqanır. Körpələrə və uşaqlara sevgi vermək gərəkdir. Nə versən, bir gün geri dönür.

- "Süni intellekt dəbə minəndən, təbii intellekt dibə düşüb." - deyirsiniz. Süni intellektin təbii hiss və duyğuları dibə endirməyi kimi bir təhlükə varmı?

B.H: Sosial şəbəkə platformaları da həyatımıza daxil olanda qorxularımız var idi. İndi o qorxular gerçəyə çevrildi. Əlbəttə, çox üstünlükləri də var. Süni intellektin lap çox. Ancaq məni narahat edən həmişə bir nüans var: süni intellekt bir çox sənətləri əlimizdən alır. Alsın. Ancaq axı bizim adil və güclü sosial müdafiə sistemimiz yoxdur. Kütləvi işsizlik yaransa, necə olacaq? Uşaqpulu ala bilmədiyimiz yerdə kimdir işsizlərə "böyükpulu" verən?! Süni intellekt emosional intellekti hara, haraya qədər sıxışdıracaq və hansı küncə sıxacaq?! Cəmiyyətdə əlavə gərginlik xətləri, təzə çatlar yaranmayacaq ki? Bunlar süni intellektlə bağlı təbii narahatlıqlardır. Yoxsa biz (haşa!) texnologiya düşməni deyilik.

- Bəlkə də elə" böyükpulu"muz uşaqpulu miqdarında olduğu üçün uşaqpulunu da ala bilmirik.

BH: Nə bilim...

- Texnologiya inkişaf etdikcə nədə irəli gedib, nədə geri getmişik?

B.H: Baxır, nədə irəli getmişik, nədə geriləmişik. Bəzən görürsən, nə irəliləmişik, nə geri getmişik. Bu, daha qorxulu vəziyyətdir.

-50 yaş kamil insan ömrüdürmü? Və ya 50 yaşını keçən hər insan kamil ola bilirmi?

B.H: Zaman -yaşanan illər kamilləşmək üçün şansdır. Ancaq bu, heç də o demək deyil ki, 50 yaşa çatan hər kəs kamilləşir. Xeyr. Kamilləşmədə çox faktor rol oynayır. Zaman bu faktorlar arasında bəlkə də ən axırıncılardandır. İnsanın aldığı tərbiyə, təhsil, böyüdüyü mühit, özünə formalaşdırdığı çevrə, mütaliəsi, dünyagörüşü, düşüb çıxdığı situasiyalar - həyatdan aldığı dərslər və sair və ilaxır burada əsas faktorlardır. Ümumiyyətlə, insanın həyatına, xarakterinə təsir edən amillər sonsuz saydadır.

- Sükutla dialoq quranda söhbətə kim birinci başlayır və nə deyir?

B.H: Sükutla dialoq mövzudan və situasiyadan asılıdır. İnsan bəzən susaraq danışır, bəzən danışa-danışa susur. Qədim yapon fəlsəfəsində var: susmaq - heç nə deməmək deyil, həqiqəti deməməkdir. Bir narrativ isə bizə "pıçıldayır": elə həqiqətlər var, söyləmək üçün deyil.

- Bahəddin Həzi oxuculardan nə gözləyir və nə istəyir?

B.H: - Oxuculardan gözləntim: imkan tapan kimi oxusunlar. Texnologiya sürətlə irəli sığıyır, kitab sanki artefakta çevrilir, elə bil həyatımızdan çıxır. Jan Bodriyar deyirdi: "Artıq getdikcə daha çox informasiyanın, daha az mənanın olduğu dünyada yaşayırıq". Bu postulat doğrudursa, deməli, Dünya getdikcə informativləşir və mənasızlaşır. Ancaq bu, uzun müddət davam edə bilməz ki. İnsanlar nə zamansa yenə mənaya, mahiyyətə, narrativə qayıdacaq.

Oxuculardan istədiyim odur ki, bu çətin zamanda hakimə və həkimə işləri düşməsin. Hə, bir də nə vaxtsa oxucularıma bir sual verəcəm...

-Bəlkə o "nə vaxtsa" elə indidir?

B.H: Yox, o "nə vaxtsa"nın öz vaxtı var.

- Söylənməyən həqiqətin və nə vaxtsa verəcəyiniz sualın intizarı ilə yekunlaşan müsahibəmizə, maraqlı və maraqla verdiyiniz cavablar üçün təşəkkür edirəm, Bahəddin bəy.

B.H: Siz sağ olun.

Pərvanə Eyvazqızı

Lilpar Cəmşidqızı - QƏZƏL ( Bilmədən)

Sat, 25 Jul 2026 19:02:56 +0000

Qopdu nazik tellərim, divanə oldum bilmədən,

Qəlbinin qəsrin yıxıb, viranə oldum bilmədən.

Yandırıb çöhrəndə od, verdin hərarət könlümə,

Nari- şəm hüsnün görüb pərvanə oldum bilmədən.

Leyli rahından gedirdim, zülm evindən keçməmiş,

Söndü sevda atəşim, əfsanə oldum bilmədən.

Çox bəlalərdən keçib mən, dərsi- eşq öyrənmişəm,

Etdi Şahim imtəhan, fərzanə oldum bilmədən.

Gözlərim sevda qəmindən qaynayan bir çeşmədir,

Çeşmdən zəmzəm çəkib, məstanə oldum bilmədən.

Yazdığm nadir qəzəllər fikrimin dəryasıdır,

Beyti misradən gəlib, dürdanə oldum bilmədən.

Lilparam, hər gün cəvahir toplayıb, ləl yığmışam,

Ritmə düşdüm hər zaman, bir xanə oldum bilmədən.

Biz nə vaxt rahat olacağıq.?..

Sat, 25 Jul 2026 19:02:56 +0000

OFİSDƏN..

Dünyaya göz açdığımız andan əslində dünyanın yox,narahatlığın ağuşuna düşürük. Anamız belə bizə layla çalanda bizi narahatlığa sövq elətdirir,balam nə vaxt dil anlar deyib məzəmmət eləyir. Ana laylasının arxasında belə bir sabahımızın nigarançılığı yatır. Doğularkən Allahsızcasına vay-şivən qoparıb ağlamağımız dünyanın ağır yükünə ilk etirazımızdı..Bir cədvəl tərtib eləsək təxminən halımızı bu cürə sərgiləmiş olarıq:

Uşaq olanda ayağa qalxmaq istəyirik, ancaq yıxılmaqdan qorxuruq.

Böyüyəndə ayaqda qalmaq istəyirik, başqalarının yıxacaqlarından qorxuruq.

Bir tikə çörək tapanda o çörəyin sabahı üçün narahatıq. Ev tikəndə gəlib uçuracaqlarından- bu məsələni xırdalamıram,yəqin ki,hamınıza məlumdur. Ağac əkəndə meyvəsinin olub-olmayacağından narahatıq. Övlad böyüdəndə oxumağından,sağlamlığından,gedib "Sonanın uşaqlarına" qoşulmağından. Bir sözlə və iki sözlə həmişə narahatıq... Sevəndə itirəcəyimizdən, sevilməyəndə tənhalığımızdan qorxuruq. Qovuşanda ayrılıq başımızın üstünü kəsdirir. Ayrılanda xatirələrin əsirinə çevrilirik. Məxləs,günümüz gün deyil..

Bahar gələndə payızı düşünürük,payız gələndə qışı-qazı,zəhirmara qalmış limiti!. Qış keçəndə ömrümüzdən gedən ili. Saat yalnız zamanı göstərmir, ömrümüzü də damla-damla azaldır. Narahatçılıq bitmir ki,bitmir.. Varlananda itirməkdən, yoxsul olanda varlana bilməməkdən, məşhur olanda unudulmaqdan boz günlər yaşayanda heç tanınmamaqdan qorxuruq.

Bir sözlə narahatlıq bizdən əl çəkmir ki,əl çəkmir,tuği-lənət olub çöküb boğazımıza..

Zarafata bir müdrik kəlamı da bu mövzunun içində işlətsəm fikrim tam olar:

-Bizdə daimi olan şey müvəqqəti çətinlikdir..

Narahatlıq bu dünyanın qaçılmaz qanunudur

Heç kim tam rahat deyil. Padşah yetim belə,bilirki mindiyi taxt çevrilib bir gün hökmən onu minəcək!

O da hər gün ürəyini yeyir və öz taleyindən qorxur.

Övladlar bir gün valideynsiz qalmaqdan, valideynlər isə bir gün övladsız qalmaqdan qorxurlar.

İnsan həmişə narahatdır... Müharibə başlayanda sülhü arzulayır, sülh olanda da onu itirməkdən qorxur. Şair sözünün ölməsindən qorxur. Rəssam rənglərinin solmasından. Musiqiçi sükutdan. Alim cahilliyin qələbəsindən. Çünki insan yaratdığı qədər yaşayır.

Və bir gün gəlir saçlara dən düşür,əllər əsir, ayaqlar bir-birinə dolaşır,addımlar yavaşıyır, gözlər uzağı seçmir,hər şey qocalır, amma narahatlıq qocalmır.

Bir axşam günəş yavaş-yavaş üfüqdə sozalır. Bir ömür bir axşama sığışır. İnsan anlayır ki, bütün narahatlıqlarının kökündə yaşamaq sevgisi durur,ölümü düşünür də əslində həyatı daha çox sevdiyi üçün narahat olur. Və son həqiqət, insan narahat doğulur, narahat yaşayır..

Davamı olacaq..

Ay Bəniz Əliyar - Hərdən düşünürəm ki

Sat, 25 Jul 2026 21:53:48 +0000

Hərdən düşünürəm ki,

görüm, düşünə bilirəmmi...

Hərdən ağlayıram ki,

görüm, ağlaya bilirəmmi...

Hərdən də gülmək istəyirəm...

Gülə bilmirəm.

Bir yaxşı ürək həkimi tapmışam...

Daha ürəyim sıxılmır,

daha boğazım qurumur,

daha nəfəsim tıncıxmır...

Telefonunu verə bilərəm...

Dünən kitab oxuyanlar

kitabxanaların bağlanmağına

haqq qazandırdı,

Sabah da kitab yazanlar

kitablarını küçədə satmaqla

məşğul olacaq.

Mən də müvəqqəti

gözümü yummuşam,

Təzə bitirdiyim romanın adı:

"Ya xan ölə, ya eşşək"

Mənim indi

heç özümə də yazığım gəlmir,

Mənim indi sizə

niyə yazığım gəlsin?

SÜLEYMAN ABDULLADAN İKİ ŞEİR

Sun, 26 Jul 2026 03:04:13 +0000

YOL VƏ ADAMI

Ya qara sis, ya qatı çən

Zülmətləri yarıb qala.

Biri var çıxıb gedəsən,

Biri də var varıb qala.

Kimdi sayan yaxın belə,

Qaçdı yaxın-uzaq məndən.

Gileylidir bəlkə elə,

O dağ səndən, bu bağ məndən.

Yol gərək yol ola, adam,

Ya çınqıl, ya da qır yolu.

Bir çınqılıq atəşdi şam

Yarıda qırılır yolu...

Mənim havam heç kimdə yox,

Kimdi tapan yolda kamı?!

Əlim çatmır, səsim də yox,

Varıb getdi yol adamı.

BİR ATƏŞLİK İSTİ

Şöləsi var, atəşi var, amma ki,

Cana düşməz "gəl bəri"nin istisi.

Özü çatar, közü çatar, amma ki,

Mənə çatmaz əllərinin istisi.

O qara daş küldə kimi andırır,

Yanğı nədir, - qanmayanı qandırır.

Bəzən olur buz da sinə yandırır,

Gah sazağın, gah sərinin istisi...

Bu alova kimsə çətin dözərdi,

Biri vardı gənc canımı üzərdi.

Yalan imiş ən üzdəki közərti,

Şölə saçır ən dərinin istisi...

Bəhram Bilaloğlu- Sən gecənin ətiri...

Sun, 26 Jul 2026 03:06:24 +0000

Sən gecənin ətiri,

Mən sübhün azanıyam.

İlahinin əmrini

Qəlblərə yazanıyam.

Əlifdən mimə qədər

Hecalanır sözlərim.

Yerdən göyə ucalır

Bəxş etdiyi gözlərim.

Gözüm maha boylanır,

Fikirlərim dincəlir.

Fikirlərin içində

Sevgilər də incəlir.

Məhəbbətə üz alan

Mənim sirdaşlarımdı.

Kimlərin qəlbi pakdı,

Mənim yardaşlarımdı.

XƏZAN ƏLLƏRİN

Sun, 26 Jul 2026 02:40:00 +0000

https://www.youtube.com/embed/vzM5s6Z22BY" width="640">

İNSAN ÖMRÜNÜN BÜTÜN MƏRHƏLƏLƏRİNDƏ SEVGİ

Sat, 25 Jul 2026 22:30:29 +0000

İnsan ömrü zaman adlı böyük kitabın səhifələri kimi bir-birini əvəz edən müxtəlif mərhələlərdən ibarətdir. Körpəlikdən başlayan, uşaqlıq, yeniyetməlik, gənclik, yetkinlik və qocalıq dövrlərindən keçərək əbədiyyətə doğru uzanan bu ömür yolunda insanı yaşadan, ruhunu zənginləşdirən və həyatına məna verən ən böyük mənəvi sərvət sevgidir. Sevgi nə maddi nemətdir, nə də gözlə görünən bir varlıqdır. O, qəlbin dili, vicdanın səsi, insanlığın mayası və ilahi hikmətin təzahürüdür.

Sevgi insanın xarakterini formalaşdırır, düşüncələrini saflaşdırır, davranışlarını gözəlləşdirir. Dünyanın bütün böyük dinləri, müdrikləri, filosofları və şairləri sevgini insan həyatının əsas dayağı hesab etmişlər. Çünki sevgi olmayan qəlbdə mərhəmət quruyur, vicdan zəifləyir, ümid sönür. Sevgi isə insanı yalnız başqa insanlara deyil, Vətənə, təbiətə, elmə, sənətə və Yaradanına bağlayır.

İnsan dünyaya göz açdığı ilk andan sevgini hiss etməyə başlayır. Körpənin ilk tanıdığı sima anasıdır. Onun səsini eşitmək, nəfəsini duymaq, qucağında rahatlıq tapmaq körpənin ilk xoşbəxtliyidir. Ana südü yalnız qida deyil, eyni zamanda sevginin, şəfqətin və mərhəmətin ilk dərsidir. Ata qayğısı isə körpənin özünü güvəndə hiss etməsinə kömək edir.

Sevgi ilə böyüyən uşağın qəlbi saf olur, insanlara inanır, həyata ümidlə baxır. Ailə daxilində hökm sürən mehribanlıq gələcək şəxsiyyətin formalaşmasının təməlini qoyur. Körpənin üzündə yaranan ilk təbəssüm də əslində sevgiyə verilən ilk cavabdır.

Uşaqlıq həyatın ən rəngarəng və ən təmiz çağlarından biridir. Bu dövrdə sevgi yalnız ailə ilə məhdudlaşmır. Uşaq müəllimini, dostlarını, təbiəti, heyvanları, kitabları və yaşadığı yurdu sevməyi öyrənir. Bu sevgilər onun mənəvi aləmini genişləndirir. Məktəb illərində müəllimin səmimiyyəti uşağın elmə marağını artırır. Dost sevgisi paylaşmağı və sədaqəti öyrədir. Təbiət sevgisi isə gözəlliyi qorumaq hissini formalaşdırır. Uşaqlıqda qazanılan hər gözəl duyğu gələcək həyatın möhkəm təməlinə çevrilir.

Yeniyetməlik axtarışlar, suallar və düşüncələr dövrüdür. Bu yaşlarda insan öz daxili aləmini tanımağa başlayır. Sevginin də mahiyyəti onun üçün dəyişir. Artıq o, dostluğun, etibarın, sadiqliyin və dürüstlüyün əsl mənasını dərk etməyə başlayır.

Bu dövrdə ailənin sevgisi gənci yanlış yollardan qoruyur. Müəllimin diqqəti və qayğısı onun gələcəyinə işıq salır. Sağlam sevgi insanı ucaldır, pis niyyətlərdən uzaqlaşdırır, yaxşı əməllərə sövq edir.

Gənclik arzuların qanad açdığı, ümidlərin boy atdığı həyat fəslidir. Bu dövrdə sevgi daha dərin hiss olunur. İnsan gələcəyini paylaşacağı ömür-gün yoldaşını axtarır. Qarşılıqlı hörmət, etimad və sədaqət üzərində qurulan sevgi ailə adlı müqəddəs ocağın bünövrəsini təşkil edir. Həqiqi sevgi yalnız hiss deyil, həm də məsuliyyətdir. O, insanı zəhmətə, fədakarlığa və səbrə öyrədir. Sevən insan sevdiyinin xoşbəxtliyini öz xoşbəxtliyindən üstün tutur. Məhz buna görə də əsl sevgi zaman keçdikcə daha da möhkəmlənir.

Yetkinlik insanın ən məsuliyyətli həyat mərhələsidir. Bu dövrdə sevgi sözlərdən çox əməllərlə ifadə olunur. Valideyn övladını böyüdür, ona düzgün yol göstərir, zəhməti ilə ailəsini dolandırır. Sevgi artıq yalnız hiss deyil, gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilir.

İnsan Vətənini qoruyur, cəmiyyətə xidmət edir, ehtiyacı olanlara əl tutur. Xeyirxahlıq, mərhəmət və paylaşmaq hissi məhz bu sevginin təzahürüdür. Yetkin insan anlayır ki, həyatın ən böyük qazancı sərvət deyil, insanların qəlbində qazandığı sevgidir.

Qocalıq ömrün hikmət və təcrübə çağdır. Bu yaşda insan keçdiyi ömür yoluna nəzər salır. Onun üçün ən böyük sərvət topladığı var-dövlət deyil, qazandığı hörmət və sevgidir. Övladlarının və nəvələrinin qayğısı yaşlı insanın ömrünə yeni işıq gətirir.

Bir xoş söz, bir səmimi görüş, bir qayğıkeş davranış yaşlı insanın qəlbini sevindirir. Onların duaları ailənin bərəkətinə çevrilir. Beləliklə, sevgi nəsildən-nəslə ötürülən ən qiymətli mənəvi miras olur.

Sevgi yalnız iki insan arasında yaranan məhəbbət deyil. Ana sevgisi, ata sevgisi, övlad sevgisi, müəllim sevgisi, dost sevgisi, Vətən sevgisi, təbiət sevgisi, kitab sevgisi, elm sevgisi və Allah sevgisi insan həyatının ayrılmaz hissəsidir. Bu sevgilərin hər biri insanı kamilliyə aparan yolların müxtəlif istiqamətləridir. Elm sevgisi cəmiyyətə alimlər qazandırır. Vətən sevgisi qəhrəmanlar yetişdirir. Təbiət sevgisi ətraf mühitin qorunmasına səbəb olur. Allah sevgisi isə insanın vicdanını oyadır, onu doğru yola yönəldir.Sevgi ailələrin möhkəmliyini təmin edir, dostluğu gücləndirir, insanlar arasında etimadı artırır. Sevginin hakim olduğu cəmiyyətdə nifrətə, kinə və düşmənçiliyə yer qalmır. İnsanlar bir-birinin sevincini paylaşır, dərdinə şərik olur, ehtiyac sahibinə yardım etməyi özünə borc bilir. Sevgi insan hüquqlarına hörmət yaradır, ədaləti möhkəmləndirir, mərhəməti artırır. Xalqın birliyi də məhz qarşılıqlı sevgi və etimad üzərində qurulur. Bu səbəbdən sevgi yalnız fərdi xoşbəxtlik deyil, həm də cəmiyyətin inkişafının mənəvi əsaslarından biridir. Sevgi və zaman

Zaman dəyişir, illər keçir, nəsillər bir-birini əvəz edir. Lakin sevgi dəyişmir. Əksinə, zaman onu daha da saflaşdırır və dərinləşdirir. Gənclikdə hiss kimi başlayan sevgi illər keçdikcə dostluğa, sədaqətə, etibara və mənəvi bağlılığa çevrilir. Əsl sevgi zamanın sınaqlarından qorxmayan, çətinliklər qarşısında sınmayan mənəvi qüvvədir.

İnsan ömrünün bütün mərhələlərində sevgi həyatın mənası, qəlbin nuru və ruhun ən saf ehtiyacıdır. Körpəlikdə ana laylasında, uşaqlıqda müəllim qayğısında, gənclikdə ülvi məhəbbətdə, yetkinlikdə ailə məsuliyyətində, qocalıqda isə övlad və nəvə qayğısında sevgi insanın yolunu işıqlandırır. Sevgi insanı insan edən, onu mənəvi cəhətdən ucaldan, xeyirxahlığa və mərhəmətə çağıran ən böyük dəyərdir.

İnsan ömrünün hansı çağında olmasından asılı olmayaraq, sevgi onun ən sadiq yol yoldaşıdır. Sevginin olduğu yerdə ümid yaşayır, inam möhkəmlənir, ailələr qorunur, cəmiyyət inkişaf edir və insanlıq öz ali mahiyyətini itirmir. Məhz buna görə sevgi başlanğıcı olmayan bir nur, sonu görünməyən bir mənəvi xəzinə, insan ömrünün bütün mərhələlərini bir-birinə bağlayan əbədi həyatdır.

Sevil Azadqızı

Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimi. Filoloq. Ədəbi təhlil-tənqidçi. AYB, AJB-nin üzvü.

Yazar-publisist

21.07.2026

Xəyalə Sevil - Əsas ayrılıqdı, sən onu qoru...

Sat, 25 Jul 2026 21:53:17 +0000

Əsas ayrılıqdı, sən onu qoru,

Hayana dönsək də ona çıxmışıq.

Gör bir əvvəlimiz harda başladı,

Gör bir necə gəlib sona çıxmışıq?

Bir az uzun çəkdi bu hal, neyləyək?

Mənə cəzamısan, mükafatmısan?

Ağlımın, fikrimin oyaq vaxtında

Mənim ürəyimə necə yatmısan?

Anladım, hər şeyi anladım tamam,

Nə yoxsa yoxdu heç, nə var səndə var.

Şükür, ayrılığın dadını gördüm,

Hələ sevgi nədi, bilməyən də var.

Əlirza HƏSRƏT - AZAD MƏTBUAT GÜNÜMÜZ

Sun, 26 Jul 2026 02:12:53 +0000

Sözümüzdən şirə çəkdi,

Ruhumuz çiçək-çiçəkdi.

Hamı deyir mübarəkdi,

Azad Mətbuat Günümüz!

Cücərib sözümüz dən-dən,

Üzümüzə gülür Vətən.

Əmanətdir Zərdabidən,

Azad Mətbuat Günümüz.

Oduna bax közümüzün,

Tüstüsü də özümüzün.

İşığıdır sözümüzün,

Azad Mətbuat Günümüz.

Mizrab coşub,dinsin pərdə,

Aşıq,sal düşməni dərdə.

Ən şirin Sözdür dillərdə,

Azad Mətbuat Günümüz.

Ayaz Arabaçı - Nə vardısa unutdum...

Sun, 26 Jul 2026 01:07:47 +0000

Nə vardısa unutdum..

Unutdum ilk görüşdən doğum gününə qədər,

Demək beləymiş qəza

Demək beləymiş qədər..

Dayandım bir lövhənin qabağında silgili,

Sildim nələr vardısa,

sildim sənnən ilgili..

Gözlərində yalvaran ifadəyə baxmadım,

Sildim getdi tamamən,

heç bir şey buraxmadım..

Düzdü çox ağır oldu bu şeylər bir gün üçün,

Özümü sənsizliyə

əbədi sürgün üçün..

Sənsiz nəfəs almayan özümü də unutdum,

Səsimi də unutdum,

sözümü də unutdum..

Bütün səbəb olduğun gözəl şeyləri sildim,

Qəlbimi parçalayan,

həzin neyləri sildim.

Yenildim bir qələmdə kinə, acığa hirsə,

Təəssüf eləmədən,

sildim nə gərəkirsə.

Müjdə alsam da belə qəfil qəlb krizindən,

Yığdım baxışlarımı,

yığdım sənin izindən..

Əsla tutmayacağım bir iş olmasa da bu,

Tutdum yox oldu getdi,

qorxu, qadağa, tabu..

Qurtuldum dolaşdığım hörümçək saplarından,

Çıxdım arzularından,

çıxdım hesablarından.

Unutdum allı-güllü çətirini unutdum,

Made in adı nəydi,

ətirini unutdum..

Yoxdu day, yaddaşımda

mesajının heç biri,

Elə öz qutusunda dəfn etdim diri diri..

Sonra xatirələrin qalan qismini sildim,

Qəlbimə tatulanmış,

o gül ismini sildim..

Bircə cümlə qalmışdı gördüm lap aşağıda,

Sildim qoymadım qala,

bir ümid işığı da..

Söndürdüm feysdəki yamyaşıl işartını,

Sonra çıxardıb atdım

telefonun kartını.

MEHDİ CALAL - GÖRÜŞƏK

Sat, 25 Jul 2026 21:35:42 +0000

Sənin səbrin, mənim səbrim gen oldu,

Yenə sevən könüllərdə görüşək.

Axır gəlib yadlar deyən gün oldu,

Əyilməyək qəmə, dərdə görüşək.

Gəl Günəş ol atəşpərəst ömrümə,

Günü, ayı didərgin səs ömrümə.

Ömür bağla bu müqəddəs ömrümə,

İlqar bağla, gəlim pirdə görüşək.

Mən gözlədim, demədim ki, ilə dön,

Taleyimə elə qayıt, belə dön.

Mən saz olum, sinəm üstə telə dön,

Havalanıb pərdə-pərdə görüşək.

Sən səhərin, sən axşamın aşiqi,

Mən həsrətdən yanan şamın aşiqi.

Çox gözləmə, qaranlıqla işığın

Qovuşduğu qərib yerdə görüşək.

Göylər qərib, bəndə qərib, din qərib,

Zaman qərib, ömür qərib, gün qərib.

Bu qisməti Allah özü göndərib,-

Adımı tut, bu ömürdə görüşək.

Dünyamızın ədaləti - Əbülfət MƏDƏTOĞLU yazır

Sun, 26 Jul 2026 03:33:06 +0000

Və yaxud da "Ədalət"li dünyada yaşadıqlarım

Gəlin etiraf edək ki, biz tez-tez dünyanı qınayırıq. Onu etibarsızlıqda, gəlimli-gedimli olmaqda suçlayırıq, hətta bəzən emosiyalara uyub elə ifadələr işlədirik ki, sonra fərqinə varanda adamın dünyaya da yazığı gəlir, özünə də. Belə məqamda mən daha çox bir atalar sözünü xatırlayıram. Atalar deyib ki, "Ulağa gücü çatmayan palanı döyür". İndi özümüz özümüzlə bacara bilməyəndə üz tuturuq dünyaya. Başlayırıq onu sağdan, soldan vurmağa. Özdə təkcə adi bəndələr yox, bunu dünyaya meydan oxuyan fatehlər də, söz sərkərdələri də, sinəsi sazlı aşıqlar da, əli qələmli ən adi yazar da edir. Hətta bu yerdə yadıma böyük Səməd Vurğunun misraları düşür.

Xalq şairi yazırdı ki:

Göylərə baxıram qapısı bağlı,

Yerlərə baxıram bağçalı-bağlı.

Həyat ixtiyari, sirli, soraqlı -

Biz gəldi-gedərik, sən yaşa dünya!

Və yaxud böyük Məmməd Araz yazırdı:

Dünya sənin, dünya mənim,

Dünya heç kimin.

Bu sıranı kifayət qədər uzatmaq olar, davam etdirmək olar və bu davam edən sırada bir məntiqi məqam da var. Onu da yenə böyük Məmməd Araz deyib:

Məni qınayanın beləsi belə,

Mən belə dünyanın nəyindən küsüm.

Hə, indi bacarırsan küs və yaxud indi bacarırsan yaşa. Hər iki halda seçim ixtiyarı səndə. Mənsə başladığım bu fikir yumağını tərsinə çözürəm. İstəyirəm ki, əvvələ qayıdım. O günə ki, onda dünyaya "Ədalət" gəlirdi. Onda iyul ayının 26-sı idi. İl isə təqvimdə 1990-ı göstərirdi. İndi hesablayın, görün ədalət neçə ildi yol gəlib və bu neçə ildə nə qədər yüksəlib, nə qədər yayılıb, nə qədər qol-qanad atıb. Cərgəsində kimlər olub, kimlər gedib, kimlər köçüb, kimlər hələ də cərgədədi. Bu adi riyazi hesablamadı. Amma bu riyaziyyatda ömür ifadə olunub. Ona görə də xeyir-duası haqdan, adı Allahdan, sözü Tanrıdan olan "Ədalət" bütün çətinliklərin, bütün süni və həyati problemləri aşıb 2021-ci ilin bu gününə gəlib çıxıbdı. Və qəzetin öz dili ilə desək, hələ də "Ədalət" çıxır, hələ də "Ədalət"in təsisçisi, millət vəkili, yazıçı-publisist Aqil Abbasdır və hələ də mənim bu qəzetdə fikirlərimi bölüşmək, duyğularımı sərgiləmək, oxucularımla baş-başa qalmaq imkanım saxlanır...

Dünyanın bax belə qəribəliklərinin içərisində 34 il yol gəlmək və bu yolun da sevincini, kədərini, bütünlüyünü özünə köçürtmək, köçürtdüyünü də tarixləşdirib gələcək illərə daşımaq xoş olduğu qədər də şərəflidi. Bu mənada "Ədalət" şərəfli bir yol keçib və yoluna da davam edir. Elə bu davam edən yolda hər bir əməkdaş kimi mənim də iynə ucu boyda da olsa, izim, sözüm görünür, yaşayır. Görünən və yaşanan sözün ünvanı olan Ədalətdə görünmək və yaşamaq da bir xoşbəxtlikdi. Necə deyərlər, şükür xoşbəxtliyimə. Çünki Ədalət mənə dərd ortağı olub. Onunla bütün duyğularımı bölüşmüşəm. Hətta üzümü ona tutub demişəm ki:

Qayğılı çəkdiyim, dərdli çəkdiyim,

Bu boyda Bakıda dərddi çəkdiyim!..

Mənim azadlıqda şərti çəkdiyim -

Cəzanın adını çəkənlər bilər.

Hətta onda öncə bu qəzetin səhifələrindən hər kəsə üz tutaraq pıçıldamışam:

Yandı evim-eşiyim,

Yandı divarım, daşım...

İsit, qoyma üşüyüm -

İsit məni göz yaşım...

Ədalət mənə həm də olmuşların və olacaqların şahidi kimi sirr ünvanı olub. Bir kadına yazdıqlarımı öncə özü oxuyub, sonra tirajlayıb. Elə bu gün də yazdıqlarını sətir-sətir, cümlə-cümlə büküb özünə aparır oxucu qapısına, oxucu ünvanına. Çatdırır onlara duyğuların ifadəsini. Deməli, Ədalət həm də məni tanıdır, təqdim edir. Bax, bütün bu dediklərimin fonunda 34 yaşlı Ədalətin mənim üçün nə, kim olduğunu siz özünüz təxmin edin, mən bildiyimi bilirəm!..

Yazının bu nöqtəsinə qədər söylədiklərimi, sizinlə bölüşdüklərimi oxuyub zənnimcə, ədalət barəsində iki yol ayrıcında dayandınız. Birinci düşündünüz ki, axı bu dünyada ədalət yoxdur?! İkinci də 34 ildir oxuduğunuz Ədalətin simasında sizi razı salan və salmayan, sizin səsinizə səs verən və verməyən ədaləti düşündünüz. Son olaraq isə kimsə susdu, kimsə başını buladı, kimsə də şükür bu günə dedi. Bax, elə yol ayrıcında sizin çıxara bilmədiyiniz son qərar "Ədalət"in də axtardığıdı, "Ədalət"in də sorağında olduğudu. Deməli, sizli, bizli "Ədalət" olaraq ədalət axtarırıq. İnşallah, taparıq bir gün!

***

Tez-tez eşitdiyim bir söz var. Bu sözü də dostlar həmişə mənə ünvanlayırlar. Xəyalpərvərliyimi, sabahkı günlərə daha çox güvəndiyimi bağışlamırlar mənə. Bəzən birbaşa, bəzən sözarası deyirlər mənə ki, bir saat sonra nə baş verəcəyini heç kim bilə bilməz. Ona görə zamanın özünün yaxasından dərd tutmaq, zamanın özü ilə haqq-hesab çəkmək, qərar qəbul edib addım atmaq lazımdır. Sabahla bağlı isə sabah düşünüb, sabah danışarıq. Təbii ki, mən bununla razılaşmıram. Bu, hardasa bir ümidsizlikdi. Ancaq ümidsizliyin özü ilə özünə qapanmanın arasında da fərq var. Bu mənada mən tənhalığın, təkliyin, özünəqapanmanın xəstəsiyəm. Bunu mənə günah da saya bilərsiz, qəbahət də, xəstəlik də. Bütün hallarda bildiyim, inandığım odur ki, dörd divarın içərisində Allahın şahidliyi və sənin iştirakınla edilən söhbətlər bir ürəyin səsi, bir ürəyin hıçqırtısı, bir ürəyin fəryadıdı. Əgər bu dörd divarın daşlarını iynə ucu ilə ovub töksək, ondan kitab-kitab söz, nəğmə, fəryad, haray, dua əmələ gələr. Bu cilidləri daşımaq üçün isə bir dəvə karvanını kirayə götürmək lazım olar. Bax, bu yozumun içərisində mənim yuxumun da, xəyalımın da, yaşadığım reallığın da hər bir anı bir gül ləçəyi və həmin ləçəyin üstündə də bir damla şeh kimidi. Və bu məqamda öz səsimə oyanıram. O səs deyir ki:

Qarşında kiprikləri

Gül ləçəyi tək şehli...

Həmişə küskün, incik,

Dili də ki, gileyli -

dayanmışam...

Gözlərimi son güclə

Sıxmışam səhərədək!..

Səni yuxuda görmək

Anında mən, ay mələk -

oyanmışam.

Ruhum sızıltılardan

Bələnibdir ahlara...

Bilirəm ki, qarşında

Mən bütün günahlara -

batmışam.

İndi susmaq, danışmaq...

Fərq eləmir heç biri.

Əgər bağışlanmırsa,

Yozulmursa , heç sirri -

ürəyin.

Bu misralar yaşamın özünü tam ifadə etməsə də, amma bir az təsəllidi. Daha doğrusu, ağrıyan ürəyin yaralarına bağlanan sarğıdı. Və mən də həmin sarğının kimin əli ilə bağlanmasını heç kimə açmıram, demirəm. Düşünürəm ki, o əlin sahibi o yaranı bağlayacaq Kəs özü işarəmi görür, duyur və bilir. Təbii ki, bu qədər şərhdən sonra ikinci şərhə də heç yer qalmır. Amma...

Amma bütün hallarda göy üzündən, tanrının özündən gələn sevgini göstərmək, reklam etmək bir az gülüş doğurur, istehzaya səbəb olur. Axı ürək kimə aiddirsə, kimin üçün döyünürsə, onu deməyə gərək ki, dil dönməsin. Əgər döndüsə, deməli ürək bütünlüklə o sevgiyə aid deyil. Hələ o ürəkdə nəsə çatmır. Bax, elə bu səbəbdən də mən Tanrıdan gələn pıçıltıları misralamağa, şeirə çevirməyə özümü borclu sayıram. Düşünürəm və əminəm ki, Allah məni bir bəndə olaraq bu missiya ilə şərəfləndirib, bu vəzifəni icra etmək üçün Yer üzünə göndərib. Göndərib ki, sevgidən yazım, sevgini yaşayım, sevgini özümdən sənə, səndən özümə daşıyım. Hətta bəzən küskün halda olsa belə, deyim ki:

Kipriklərin çətirin,

Üstümdən yığma, gülüm.

Könlümün çəkdiyinə -

Könlünü sıxma, gülüm!

Günümdən gün kəsirəm,

Girovunam - əsirəm...

Görməyə tələsirəm -

Özünü yıxma, gülüm...

Həsrət sanki təmənə,

Dən olsa da tən, mənə!

"Can" demədən sən, mənə -

Yuxumdan çıxma, gülüm!

Bax, elə bu ovqatın içində də yenə üzümü dünyaya tuturam. Axı, baş verənlər bu dünyanın həm gözünün önündə, həm də ovcunun içərisində gerçəkləşir. Ona görə də "ovcunun içi"ni xüsusi vurğulayıram ki, bu dünya bizi öncə ovuclarını açaraq qarşılayır, sonra da ovuclarını yumaraq öz dərinliyinə çəkib aparır. Bu məqamda mən bir az şairlik edirəm. Necə deyərlər, havalanmış kimi göyə də, yerə də səslənirəm. Səsləndiyim, daha doğrusu, səsdən sözə çevirdiyim isə dörd misradır.

Məni göydən ayırıb,

Qaytarın yerin üstə.

Sevgi istəyən olsa -

Məni də verin üstə!..

***

Bir damın altında, bir köynəkdə yaşamaq, bir adı daşımaq və o damın da, o köynəyin də, o adın da hər halını özününküləşdirmək, ona sahib çıxmaq, onunla nəfəs-nəfəsə olmaq böyük hünər tələb edir. Bir az da dəqiq ifadə etsək, dözüm zərurəti yaradır. Bu mənada "Ədalət"in damı altında olduğum illər kəsiyində mən zamanı bir az da yaxından gördüm, yaxından duydum. Az qala bəzən zamanın bütün qatlarına baş vurdum. Və nəhayət, gəldiyim qərar, çıxartdığım nəticə bu oldu ki, Yer üzü bəzən adama göy üzü qədər uzaq olur. Bu uzaqlığı yaradan da anlamaq, anlatmaq məsələsidi. Neyləyək ki, bəzən biz özümüz anlamadığımız kimi, bizi də anlamırlar. Bu da son nəticədə adamın təkcə çevrəsi ilə yox, həm də özü ilə üz-üzə qoyur. Hətta bəzən elə bir durum yaranır ki, hər şeyi alt-üst etmək, hər şeyin nöqtəsini qoyub... beləcə, bir ömrün az qala yarıdan çoxu həmin o anlamanın və yaxud da anlamamağın güdazına gedir...elə bu məqamda da son şeirlərimdən biri yadıma düşür. O şeiri başqa ovqatla, başqa istəklə yazmışam Sənə! Əslində mən yazmamışam, mən haqdan gələn pıçıltını misralamışam, vərəqə köçürmüşəm. İndi də uca səslə oxuyuram:

Elə düşünmə ki, məndən uzaqsan,

And olsun Allaha, sən yanımdasan!

Havasan, işıqsan, susan, torpaqsan -

Allahın özütək hər anımdasan!

Elə düşünmə ki, səndən uzağam -

Kölgənəm, fikrinəm, dildə sözünəm.

Küləyəm, yağışam, odam, sazağam -

Anında, ayında, ildə özünəm!

Elə düşünmə ki, biz aralıyıq -

Sən sərhəd çəkmisən, ya mən ölmüşəm...

İkimiz bir dərddən biz yaralıyıq -

Sənə, o dünyadan geri dönmüşəm!

Bəli, buy azı mənim dünya ilə, "Ədalət" ilə, duyğular ilə baş-başa qaldığım anın müəyyən məqamlarıdı. Necə deyərlər, içimdən gəlib keçənləri dünyanı, "Ədalət"i əlimdə bayraq kimi tutub onun altında oxuculara səsləndim. Yəqin ki, səsim, sözüm kimlərəsə çatdı... çatmadısa, demək dinləmək istəmədikləri üçün çatmadı. Onlardan incik deyiləm. Çünki səs də, söz də hərəyə bir cür təsir edir. Bu özü də həyatın, dünyanın, elə "Ədalət"in də özündə ifadə etdiyi nüanslardandır. Və...

Gəlin, dünyanı da, ədaləti də bir az sərbəst, rahat buraxaq. Yapışaq ürəyimizin, sevgimizin əlindən, ətəyindən və bir də sığınaq Allahımıza. Sığınaq ki, ədaləti unutmayaq. Sığınaq ki, sevgimizin bizi daşıdığı ünvana yetişə bilək...

Əlizadə Nuri - Bir ipək köynək kimiyəm

Sun, 26 Jul 2026 02:39:28 +0000

Şirin-şirin al canımı-

Qılıncında şəkər saxla.

Bu gün bir az öldür məni

Sabaha da şikar saxla!

Bəlkə mən eşq torpağıyam-

Bəlkə elə pirəm, zalım?

Hər gün səni çağırsam da

Adını bilmirəm, zalım.

Özgəsinə qıyma məni,

Özün elə sitəm mənə.

Bir ipək köynək kimiyəm-

Yaman tez batır qəm mənə..

Saqif Qaratorpaq - Bu sevgi- sirrimizdi

Sun, 26 Jul 2026 02:25:56 +0000

***

Bu sevgi- sirrimizdi,

Xəbəri yox bir kəsin.

Gizli saxla, əzizim,

Qoy bir kimsə bilməsin.

Gizli-gizli pıçılda

Adımı ürəyində.

Gecə yuxuna gəlim,

Gizlənim bəbəyində.

Hərdən bir az gülümsə,

Baxışların danışsın.

Bu sevdanın odunda

Ürəyimiz alışsın.

Uzaqdan...lap uzaqdan

Gizli boylan,gizli bax!

Su kimi ruhuma hop,

Nur kimi könlümə ax!

Bir ömür yanımda ol,

Bilinməsin kimliyin.

Sükutunu poz barı,

Hər gün bu səssizliyin...

Şanlı zəfərimizin qəhrəmanlıq simvolu

Sun, 26 Jul 2026 02:33:27 +0000

44 günlük haqq savaşımız başlanan kimi minlərlə qeyrətli oğul silaha sarılıb 30 il əsir düşən, Vətənimizin müqəddəs bir parçası olan Qarabağımızın azadlığı naminə ölümün gözünə dik baxa-baxa odun-alovun içinə atılıblar. Nəticədə onların bu şərəfli mübarizə yolunda göstərdikləri misilsiz şücaəti, qanı, canı bahasına xalqımız şanlı zəfər qazanıb. Son nəfəsinə qədər igidliklə, cəsarətlə vuruşaraq qazanılan qələbəmizin qəhrəmanlıq simvoluna çevrilən belə oğullardan biri İsmayıl Qədirlidir.

Adı çəkiləndə bütün Azərbaycan xalqının qürur duyduğu İsmayıl Elçin oğlu Qədirli 1998-ci ildə Biləsuvar rayonunda dünyaya göz açıb. Vətəninə, torpağına sevdalı boya-başa çatan İsmayil orta məktəbi bitirəndə əsl övlad məhəbbəti ilə sevilib, el-obada ona dərin ehtiram göstərilib. Həmçinin uşaq yaşlardan taekvando idman növünə marağı, qatıldığı yarışlarda uğur qazanması ona hörmət qazandırıb. Sonralar ayağında yaranan problemə görə idmanı davam etdirə bilməyib.

İlk gündən həyat yolunu xoş arzular üzrə quran İsmayıl Qədirli Vətəninə, xalqına fayda verməyi özünə əsas məqsəd bilib.Qaldı ki, yağı düşmənin ulu yurd yerimiz- Qarabağ torpaqlarının işğal etməsi onu çox narahat edibdir. Hər şeyi kənara qoyub cəbhə bölgəsində doğma Azərbaycanın keşiyində durmağı ən vacib məsələ sayıb. Ordu sıralarına yola düşəndə Vətənə vicdanla, qeyrətlə xidmət edəcəyinə, murdar niyyətli erməni dığalarına qarşı amansız olacağına and içib.

Köksündə əsl qəhrəman ürəyi döyünən, düşmən tapdağında olan müqəddəs Qarabağın azad edilməsi uğrunda alışıb-yanan İsmayıl Qədirli cəbhə bölgəsində əyninə hərbi forma geyinib və əlinə silah götürüb. Qısa zaman kəsiyində son dərəcə mərd, cəsur, ağıllı bir gənc kimi əsgərlərin, zabitlərin sevimlisi olubdur. Cəbhənin hansı istiqamətində olursa-olsun, döyüş igidliyinə görə fərqlənib. Vətən, torpaq uğrunda hər an canından-qanından keçməyə hazır olan İsmayılın əsgərlik həyatının günləri fədakarlıqla, qürur, heyrət doğuran məqamlarla ötüb. Həmçinin düşməndən öc alacağı günü gözləyən İsmayıl keçirilən müxtəlif təlimlərə həvəslə qatılıb, ən çətin sınaqlardan uğurla çıxıb və hərbi biliklərə, müxtəlif təyinatlı silahların sirlərinə dərindən yiyələnib.

İsmayıl Qədirli müqəddəs əsgəri borcunu şərəflə yerinə yetirib, evinə dönüb. Xoş güzəran naminə halal zəhmətdən yapışıb, amma yağıdan alacağı öcə həmişə hazır durub. Təcavüzkar düşməni məhv edib Vətən torpaqlarının azadlığını düşünüb və bu müqəddəs yolda başlayacaq döyüşlərin ön sıralarında vuruşmağı arzulayıb, o anı səbirsizliklə gözləyib.

Nəhayət, İsmayılın gözlədiyi gün gəlib çatıb. 2020-ci il sentyabrın 27-də İkinci Qarabağ müharibəsi başlanıb. Adını könüllülər siyahısına yazdırıb, oktyabrın 9-da cəbhəyə yola düşüb. Qaynar nöqtələrdə əsgər yoldaşları ilə çiyin-çiyinə erməni işğalçılarına qarşı cəsarətlə vuruşub. Vətənə, torpağa məhəbbəti sayəsində neçə-neçə ağır savaşlardan yağıya ciddi itkilər verməklə zəfərlə çıxıb. Necə deyərlər, silahının hədəfinə tuş gələn işğalçıları məhv edə-edə böyük inamla qələbəyə doğru addımlayıb. Ən çox Cəbrayıl, Qubadlı, Füzuli, Xocavənd uğrunda gedən ölüm-dirim savaşında dığalara qan uddurub. Xocavəndin Qırmızı Bazar qəsəbəsi yaxınlığında ürəyi düşmən gülləsinə tuş gəlib və qəhrəmancasına şəhidlik zirvəsinə ucalıb. Ölümsüzlüyə qovuşan İsmayıl 28 oktyabrda Biləsuvar şəhərində canından artıq sevdiyi torpağın sinəsinə baş qoyub.

Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamları ilə o, ölümündən sonra "Vətən uğrunda", Cəbrayılın və Füzulinin azadlığına görə medallarla təltif olunub.

Zəfər ORUCOĞLU, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü

Elnur Uğur Abdiyev - Bir eşqi sübut elədik

Sun, 26 Jul 2026 03:19:42 +0000

Bir eşqi sübut elədik,

Gəldik kimsə öyə bizi

Onlar da dərdtək böyütdü,

Dizlərinə döyə bizi.

Satıldıq don- don dəyişdik,

Dedik bu qanun,dəyişdik.

Hər sonra bir son dəyişdik,

Zaman basdı küyə bizi.

Gələndə aldatdı belə,

Qonaq gedirik yergilə.

Yer də üzə gülə- gülə,

Təslim etdi göyə bizi.

qapının arxasında, divarın o üzündə - Zahid Sarıtorpaq

Sun, 26 Jul 2026 02:28:49 +0000

qapının arxasında, divarın o üzündə

skripka çalınır, səsi sökür gecəni.

bir şülək işıq qonub zülmətin dodağına

qoşulub həmin səsə öpür o hər keçəni

dayanan yoxdu amma…

yatan yatıb eşitmir bu nədir, nə tifaqdı

kimin əlində qalıb kimin əməl dəftəri.

ömür çoxdan yazılmış - pozulmuş bir varaqdı

döyülür pəncərə ki, qalxsın o küskün pəri

oyanan yoxdu amma…

skripka çalınır… puçur-puçurdu gecə

axıb süzülüb gedən nədir görən hər yana

ah, özüdür, özüdür… duyuq düşdüm indicə

qan yox, Eşq adlı rəngdi,

boyansınlar kaş Ona

boyanan yoxdu amma…

2006.

Uğur bəxtsizləri seçmir - Şahverən Cavad

Sun, 26 Jul 2026 02:55:38 +0000

Haqqın tərəzisi əyilir hər gün ,

Nuhun gəmisidir ləngər buludlar .

Gecə - əzəmətli Ağrı dağıdır ,

Göylərin Yer üçün bir tədbiri var .

Qıfıla düşməyən açarlar kimi ,

Çoxları qapından keçmir , a dünya .

Səssizcə ağlayan tənha ağactək ,

Uğur bəxtsizləri seçmir , a dünya .

İşıq da uduzur şərqarışanda ,

Ağaclar yarpaqla ömrünü tökür .

Dənizçün boğulan nakam çayların

Ruhuna dalğalar salavat çəkir .

Ayaq izimizlə yollar üstündə

çəkdik ömrümüzün xəritəsini .

Yolun yaddaşından süpürür yellər ,

Nakam arzuların ayaq izini .

Hər şeydən ağırmış ümidin yükü ,

İnsanlar ömür yox , ümid daşıyır .

"Ol" deyil , "dözdənmi" yaranıb dünya ?

Gözləyə , gözləyə hamı yaşayır .

21 . 07 . 2026

Məmməd Qədir - Kəndə gəl

Sun, 26 Jul 2026 03:17:37 +0000

Burda qəşəng sərin var, boğulmadın şəhərdə?

Bir az məhəbbət götür, min qatara kəndə gəl.

Tut ucundan göyə çıx, bu yağışlı səhərdə,

Gün yerə od qoymamış, çiskində gəl, çəndə gəl.

Bunca quraqdan sora ləzzət edir su, nəmiş,

Torpaq necə qoxuyur sel suyu çəkilməmiş,

Könlün əgər istəsə, bəhanədir zaman, iş,

Qurban olum, yubanma, hamı gəlib, sən də gəl.

Ağır şübhələri ud, həzm elə bir "mezim"lə,

Fursətindən yararlan, süz bəsirət gözünlə,

Bir az güləş gündəlik qayğılarla, özünlə,

Pəhləvan tərəddüdü sal qəşəngcə fəndə gəl.

Ürəyin hoppanmasa keçmək olmur hər arxı,

Cəhənnəmə, bir dəfə qürurun sınsın şaxı,

Boynubükük gülüydün sən də bu kəndin axı,

Nə tez yadırğadın sən, ay bənövşə, bəndə gəl

Kəndçi danısqan olmur, iş- gücdən yox halları,

Küsmə, təkrar eyləsə qramafon valları,

Kənd adamı kasıbdır, acı çıxır balları,

Bahadır şəkər tozu, sal dilini qəndə gəl.

Məmmədə zəhər götür, qəbulumdu, birdənəm,

Harda əksən sevdalar çiçəkləyən bir dənəm,

Bax bu cənnət məkanda sevgi Allahı mənəm,

Qismətinə boyun əy, sevgimizə bəndə gəl,

Bir az məhəbbət götür, min qatara kəndə gəl...

Arzu ADA - GÖZƏL ÖLÜM.

Sun, 26 Jul 2026 02:17:51 +0000

Bir az qəmli.. bir az da komik

Esse

İçimdəki köhnə tanış çoxdan gəlir asta asta .

Qapı döymür.

Açar özündədir.

İllərdir divanın küncündə oturub məni seyr edir.

Adını çəkmirəm.

Çünki adı çəkilən şey gerçək olur.)

Çünkü hələ yaşamaq istəyirəm.

Bizim söhbətimiz yoxdur.

Bəzən gecə saat 3-də nəfəsim kəsiləndə o da dərin nəfəs alır.

Bəzən bir hekayə . seir..esse yazanda, son cümlədə qələmi əlimdən alır.

Bu qədər bəsdir deyir gözləri ilə.

Yazmış nə olacaq...Yenə kişili qadınlı sənin yazdıgını oxuyub köks ötürəcəklər...

...Kaş biz də belə yaza biləydik ..deyəcəklər

Amma aparıb <ürək+ göbəyi > Nazlı... mazlıya qoyacaqlar

Alnı düyünlüdür axı Nazlının.

Hamı qorxur ondan

Postunu ..şerini görəndə< bisimillah> deyirlər .

Cəzası agır olur .axı .Hünərin var onun yazısına laqeyid keç

Gör üstünə nə böhtanlar atar ..

Şərlər deyər.

Sən bəs kimsən ?!

Sakit.. səssiz yazıb atırsan bura

Qıraqdan baxıb :

. .. Bu millətin kodu niyə belə sınıq salxaqdır . deyə fikirləşirsən.

.Ancaq fikirləşirsən

Başqa heç nə ..

Gözəl düşüncə də budur yəqin.

Qışqırmayan.. yalvarmayan.. dram yaratmayan.

Əşşi . Keçək gözəl ölümə. )

sadəcə gəlib yanında oturub deyir.

. .Yorulmadınmı?

Mən burdayam. İndi gedəkmi.

Sən gözünlə işarə edirsən :

. Nazlını apar sonra mən

Dönüb baxır

Yox ..ondan qorxuram...

Da heç nə demirəm

Kişinin oglu qorxur da .)

Mən əvvəl elə bilirdim ki

ölüm qara libaslıdır, əlində oraqlı.

Yox...elə deyilmiş

Onun da qorxdugu adamlar varmış .

O ölüm

tanışdır. Çox tanış.

Gözəl ölüm izahat istəmir.

Heç kimdən halallıq diləmir.

Sadəcə bir gün səhər oyanırsan və görürsən ki,

pəncərənin o tayında Günəş var,

bu tayda isə sən artıq yoxsan.

Və ən qəribəsi nədir bilirsinizmi?

Öləndən sonra heçkim səni tam xatırlamır.

Biri deyir. Yaxşı şərbaz idi.

Nəfəsi böhtanla gedib gəlirdi

Birinə deyirlər

Qələmi iti idi

Vuranda <12 şkala> ilə vururdu )

Biri deyir..

YAZDIGI ŞERLƏR MONİTORDA DURDUGU KİMİ DURMAZ

ÇARPAR ADAMI .

Biri deyər .

Çox danışırdı.

(Guya özü az danışır )

Biri deyir...Bir dəfə inciditdi məni.

Beləcə .

Səni parçalara bölüb + bölüşürlər.

Sən isə artıq bütövsən. Heç bir parçaya ehtiyacın yoxdur.

Ona görə qorxmursan

BİR GÜN :

içimdəki köhnə tanışla... ölümlə çay içəcəyik.

Danışmayacağıq.

Lazım deyil.

O mənim bütün yarımçıq cümlələrimi bilir.

Mən də onun niyə bu qədər susduğunu.

Gözəl ölüm budur.

Arxanda söyüş ..qargış ..nifrət qoymadan getmək.

Bir ürəkdə səssiz qalmaq.

Və bir şair sənin adını bilmədən..səni tanımadan

illər sonra sənin kədərini yazması.

Çünki insan bədəni ilə yaşamır

Son deyil .

Ən gözəli isə budur

Bu dünyadan gedəndə nə kiməsə pul borcun ..nə söz borcun

Nə də

<Bir gün danışarıq>..borcunun olmaması

Son.

Zəka Vilayətoğlu - Nəğmə Buketi

Sun, 26 Jul 2026 02:39:07 +0000

https://www.youtube.com/embed/gmcKh8lJTLE" width="640">

Fərhad Tapdıqoğlu - Məzən olsun "Quqqu Hüseyn"

Sun, 26 Jul 2026 03:29:37 +0000

Bir az da təbəssüm

Olmuş əhvalatlar -22

Sərvər müəllimin dərs keçdiyi məktəb kəndlərindən təxminən altı kilometr aralıda yerləşirdi.

O hər gün bu məsafəni piyada qət edirdi.

60-ci illərdi.Evlərin çoxunda

zəngli saat ( budilnik ) belə yoxdu.

Kənd camaatı xoruzun ilk banı ilə oyanır, mal-qaraya ,toyuq-cücəyə baxır, iş- güclərinin arxasınca gedirdilər.

Bir zamanlar imkansızlıq ucbatından xoruzları olan kənd camaatı onu ya kəsib,bişirib yeyib,yaxud rayon mərkəzində satıb,həmin pulla un almışdılar.

Vəziyyəti belə görən Hüseyn xoruzların əvəzinə həmin vaxtda "banlayaraq" insanları yuxudan oyadırdı: "Quqquluqu"...

Onun artıq ləqəbi də vardı:

"Quqqu Hüseyn" deyə çağırırdılar .

Uzun gecəli qış günlərinin birində Sərvər müəllim növbəti dəfə "Quqqu Hüseyn"in "banından "sonra oyanır,yuyunur,geyinir və termosdan bir stəkan çay süzür ,salma çay( şirin çay) düzəldib ,şor- çörəklə içir və işlədiyi məktəbə yola düşür.

Yolda bir neçə it hətta ona hücum çəkir,o özü ilə gəzdirdiyi ağacla itləri qovmağa müvəffəq olur.

İşlədiyi məktəbə çatan Sərvər müəllim,məktəbin darvasasını bağlı görür.

Düşünür: " Quqqu Hüseyn" axı həmişə xoruzun ilk banında banlayır. Niyə belə səhv etsin ?"...

Bir saata yaxın soyuqda gözləyir,nəhayət məktəbin darvazası açılır...

... Sərvər müəllim dərsini deyib qurtarandan sonra evinə qayıdaraq "Quqqu Hüseyni" axtarır,tapır.

O Sərvər müəlimi görəndə şaqqanaq çəkib gülür.

Məsələ aydın olur.

"Quqqu Hüseyn" vaxtından bir saat əvvəl " banlayaraq" kənd camaatı ilə,o cümlədən Sərvər müəllimlə məzələnibmiş...

Məzən olsun "Quqqu Hüseyn"..

QƏLƏMİN İŞIĞI, HƏQİQƏTİN SƏSİ – AZƏRBAYCAN MİLLİ MƏTBUATININ ŞƏRƏFLİ YOLU

Sun, 26 Jul 2026 02:12:12 +0000

Hər bir xalqın tarixi onun yaddaşı ilə yaşayır. Bu yaddaşı gələcək nəsillərə ötürən ən qüdrətli vasitələrdən biri isə mətbuatdır. Mətbuat təkcə xəbər yayan informasiya mənbəyi deyil, həm də xalqın mənəvi sərvətini, milli dəyərlərini, dilini, ədəbiyyatını, mədəniyyətini və ictimai düşüncəsini yaşadan böyük bir məktəbdir. Mətbuat xalqın aynası, zamanın salnaməsi, həqiqətin carçısı və maarifçiliyin daşıyıcısıdır. Buna görə də Azərbaycan xalqı hər il 22 iyul tarixini böyük ehtiramla Milli Mətbuat Günü kimi qeyd edir.

Bu əlamətdar günün tarixi 1875-ci il iyulun 22-nə gedib çıxır. Həmin gün böyük maarifçi, publisist və ziyalı Həsən bəy Zərdabi Azərbaycan dilində nəşr olunan ilk milli qəzet "Əkinçi"ni çap etdirdi. Bu hadisə yalnız bir qəzetin yaranması deyildi. Bu, milli oyanışın, maarifçiliyin və xalqın öz dilində düşünərək gələcəyə addımlamasının başlanğıcı idi.

"Əkinçi" qəzeti sadə xalqın anlayacağı dildə yazılırdı. Həsən bəy Zərdabi yaxşı bilirdi ki, xalqın tərəqqisi yalnız elm, təhsil və maarif yolu ilə mümkündür. Buna görə də qəzetdə kənd təsərrüfatı, elm, səhiyyə, təhsil, mədəniyyət, əxlaq, dil və ictimai həyatla bağlı yazılar dərc olunur, insanlar biliyə, zəhmətə və birlik ruhuna səslənirdi.

"Əkinçi" cəmi 56 nömrə çap olunsa da, onun yaratdığı məktəb əsrlərə bərabər oldu. Bu qəzet Azərbaycan milli mətbuatının möhkəm təməlini qoydu. Sonralar "Ziya", "Kəşkül", "Şərqi-Rus", "Molla Nəsrəddin", "Füyuzat", "İrşad", "Açıq Söz" və digər mətbuat orqanları həmin yolun layiqli davamçılarına çevrildilər.

Azərbaycan mətbuatının inkişafında Cəlil Məmmədquluzadə, Əli bəy Hüseynzadə, Üzeyir Hacıbəyli, Ömər Faiq Nemanzadə, Məmməd Əmin Rəsulzadə, Əhməd bəy Ağaoğlu və digər görkəmli ziyalıların əvəzsiz xidmətləri olmuşdur. Onların qələmi xalqın düşüncəsini oyatmış, milli özünüdərki gücləndirmiş, azadlıq və tərəqqi ideyalarını yaymışdır.

Xüsusilə "Molla Nəsrəddin" jurnalı satiranın gücü ilə cəmiyyətin nöqsanlarını göstərmiş, savadsızlığa, fanatizmə və geriliyə qarşı mübarizə aparmışdır. Bu jurnal yalnız Azərbaycanda deyil, bütün Şərq aləmində böyük nüfuz qazanmışdır.

Mətbuat tarix boyu xalqın taleyinə biganə qalmamışdır. Müharibə illərində, çətin ictimai-siyasi dövrlərdə, müstəqillik uğrunda mübarizə zamanı jurnalistlər xalqın səsini dünyaya çatdırmış, həqiqət uğrunda qələmləri ilə mübarizə aparmışlar. Onların fəaliyyəti tariximizin qiymətli salnaməsinə çevrilmişdir.

Azərbaycan milli mətbuatı ana dilimizin qorunması və inkişafında da misilsiz xidmətlər göstərmişdir. Qəzet və jurnallar ədəbi dilimizin zənginləşməsinə, yeni terminlərin yaranmasına, düzgün yazı və nitq mədəniyyətinin formalaşmasına mühüm töhfələr vermişdir.

Mətbuat eyni zamanda ədəbiyyatın, elmin və incəsənətin inkişafına da böyük dəstək olmuşdur. Bir çox şair, yazıçı, alim və publisist öz ilk əsərlərini məhz qəzet və jurnallarda çap etdirərək oxuculara təqdim etmişlər. Beləliklə, mətbuat istedadların yetişdiyi böyük bir məktəbə çevrilmişdir.

Müasir dövrdə informasiya texnologiyalarının inkişafı mətbuatın fəaliyyət dairəsini daha da genişləndirmişdir. İnternet media, xəbər portalları, televiziya, radio və sosial media informasiyanın daha sürətlə yayılmasına imkan yaratmışdır. Lakin sürət həmişə məsuliyyətlə müşayiət olunmalıdır. Çünki jurnalist üçün ən böyük dəyər həqiqətdir.

Bu gün peşəkar jurnalistikanın əsas prinsipləri obyektivlik, qərəzsizlik, dəqiqlik, operativlik, vicdan və peşə etikasına sadiqlikdir. Jurnalist yalnız xəbəri çatdırmır, həm də faktları araşdırır, məlumatı yoxlayır və cəmiyyətin doğru informasiya almaq hüququnu qoruyur.

Qlobal informasiya məkanında dezinformasiya və saxta xəbərlərin artdığı bir dövrdə peşəkar mətbuatın rolu daha da yüksəlmişdir. Həqiqətə söykənən söz cəmiyyətin etimadını qazanır, yalan isə gec-tez ifşa olunur. Buna görə də vicdanlı qələm sahibi hər zaman həqiqətin tərəfində dayanmalıdır.

Mətbuat dövlətlə cəmiyyət arasında möhkəm körpü rolunu oynayır. O, insanların səsini aidiyyəti qurumlara çatdırır, ictimai problemləri gündəmə gətirir, şəffaflığın və hesabatlılığın möhkəmlənməsinə xidmət edir. Sağlam media demokratik cəmiyyətin əsas dayaqlarından biridir.

Milli Mətbuat Günü təkcə jurnalistlərin peşə bayramı deyil. Bu gün söz azadlığının, maarifçiliyin, milli düşüncənin, ana dilinin və həqiqətə sədaqətin bayramıdır. Bu gün biz Həsən bəy Zərdabinin yandırdığı maarif çırağının bu gün də sönmədən işıq saçdığını bir daha görürük.

Qələm böyük məsuliyyətdir. Bir doğru yazı insanları düşündürə, cəmiyyəti inkişaf etdirə, milli birliyi möhkəmləndirə bilər. Eyni zamanda məsuliyyətsiz yazılmış bir məlumat cəmiyyətə zərər verə bilər. Buna görə də jurnalistin vicdanı onun ən böyük sərvətidir.

Azərbaycan milli mətbuatı 150 ilə yaxın şərəfli inkişaf yolu keçərək bütün sınaqlardan alnıaçıq çıxmışdır. O, xalqımızın milli-mənəvi dəyərlərinin qorunmasına, dövlətçilik ənənələrinin möhkəmlənməsinə, vətənpərvərlik ruhunun güclənməsinə və maarifçiliyin inkişafına böyük töhfələr vermişdir.

Milli Mətbuat Günü bizə xatırladır ki, həqiqətə xidmət edən qələm heç vaxt sınmır. Sözün gücü zaman keçdikcə daha da artır. Həsən bəy Zərdabinin başladığı müqəddəs yol bu gün minlərlə jurnalist, publisist və qələm sahibi tərəfindən ləyaqətlə davam etdirilir. Azərbaycan milli mətbuatı xalqımızın iftixarı, milli yaddaşımızın qoruyucusu və gələcəyə uzanan mənəvi körpüdür.

22 İyul – Milli Mətbuat Günü münasibətilə bütün jurnalistləri, redaktorları, publisistləri, yazıçıları və söz adamlarını ürəkdən təbrik edir, onlara möhkəm cansağlığı, tükənməz yaradıcılıq enerjisi, qələmlərinə qüvvət, sözlərinə həqiqət nuru arzulayırıq. Qoy Azərbaycan mətbuatı həmişə doğruluğun, ədalətin, milli birliyin və mənəvi dəyərlərin keşiyində dayansın, xalqımızın inkişafına və dövlətimizin qüdrətlənməsinə bundan sonra da layiqli xidmət göstərsin.

Sevil Azadqızı

Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimi.

Filoloq. AYB, AJB-nin üzvü

Yazar-publisist

22.07.2026

Vətən sevgisini bir səngərdə birləşdirən hərbi qəzet

Sun, 26 Jul 2026 02:39:58 +0000

22 İYUL - MİLLİ MƏTBUAT GÜNÜDÜR !.

Qəzet: - İctimai fikrin formalaşmasında və baş verən hadisələr barədə insanların məlumatlandırılmasına təsir edən yazılı vasitəyə qəzet deyilir. Qəzet adı İtalyada XVI əsrdə kağız vərəqdə çap edilən saray həyatı, ticarət xəbərləri, şəhər məlumatları haqqında xəbərlər oxumaq üçün ən xırda pul vahidi olan " qəzet " ödənilirdi.

XX əsrə qədər Azərbaycan dilində " Qəzet " ə " Ruzunamə " deyirdilər. Qədim Romada b.e.ə 59-cu ildən " Senatın işləri " adlı indiki " Qəzet " i xatırladan gil lövhələr hazırlanırdı. Lövhələrdə əhali üçün vacib olan hadisələr yazılardı.

Azərbaycanda ilk rəsmi yazılı qəzetin " Əkinçi " adı ilə Azərbaycan dilində 22 iyul 1875-ci ildə Bakı şəhərində görkəmli ziyalı, böyük mütəfəkkir - maarifçi Həsən bəy Zərdabi tərəfindən buraxlışı təşkil edilmişdir. Ancaq xalqımızın milli tarixi keçmişinə nəzər saldıqda görürük ki, Azərbaycanda milli mətbuatın tarixi çox qədimdir. Belə ki, b.e.ə GƏMİQAYA və QOBUSTAN qayalarında çəkilmiş şəkillər, həkk olunmuş yazılar bunu bir daha sübut edir. Bəli, həqiqətən də xalqımızın tarixi qədər Milli Mətbuatımız da, qədim və zəngindir. Gələcəkdə bu mövzuda geniş və ətraflı yazı hazırlamağa çalışacam..

Bu gün ki, tarixi əlamətdar günlərdə bizi düşündürən, bizə yaxın və doğma olan vacib məsələlərdən biri də xalqımızın hərb salnaməsi və Milli Hərbi Mətbuatın yaranış tarixidir. Milli Mətbuat tariximizdə hərb, müharibə mövzuları Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə nəşr olunan mətbu orqanlarında " Azərbaycan ", " İstiqlal ", "

Açıq Söz " qəzetlərinin səhifələrində daha geniş yer alıb.1920-ci ilin 28 aprel işğalından sonra AZƏRBAYCAN DİVİZYASININ orqanı olan " QIZIL ƏSGƏR " qəzeti fəaliyyətə başlamışdır. Sonralar " SAVADLI QIRMIZI ƏSGƏR " ilk hərbi jurnal 1922- ci ildə Bakıda nəşr olunur. Bir müddət sonra görkəmli sərkərdə, tam artilleriya generalı Əlağa Şıxlinskinin təklifilə bu mətbu orqan " HƏRBİ BİLİK " jurnalı adilə nəşr edilir. Bu jurnal hərbi elmi əsaslara və hərbi nəzəri biliklərə söykənərək məzmununda və tərkibində yeniliklər edir.

1991-ci ildə Azərbaycanın dövlət müstəqilliyi yenidən bərpa edildiyi ilk günlərdə, obyektiv və subyektiv səbəblər üzündən dərhal Silahlı Qüvvələrimiz də bərpa edildi. Müstəqilliyimizin ilk günlərində Azərbaycan hərb tarixində mövcud olmuş " HƏRBİ BİLİK " jurnalı 70-ildən sonra bərpa edilməklə yanaşı 1992-ci ilin fevral ayında nəşrə başlayan " AZƏRBAYCAN ORDUSU " ( əvvəllər XALQ ORDUSU " adlanırdı. ) qəzeti bu gün, Silahlı Qüvvələrimizin ən dəyərli mətbu orqanlarıdır.

Azərbaycan Respublikasının kütləvi informasiya vasitələri içərisində mühüm yer alan hərbi mətbuatımız, ötən illər ərzində böyük inkişaf yolu keçmişdir. Belə ki, döyüşə - döyüşə yaranan, yarana - yarana döyüşən Silahlı Qüvvələrimizin mətbu orqanları qanlı müharibənin ağrıları içərisində yoğrulub, bərkiyib cilalanmışdır. Milli hərbi mətbuat vasitələrimiz ölkəmizin ərazi bütövlüyü uğrunda illərlə - on illərlə davam edən müharibəni, ŞƏHİDLƏRİMİZİN keçmiş olduğu şərəfli döyüş yolunu, Vətənpərvər, əzimkar döyüşçülərimizin qəhrəmanlıq nümunələrini, döyüşlər zamanı yaralanaraq qazi adına yüksəlmiş cəsur döyüşçülərimizin düşmənə qarşı barışmazlığını, düşmən üzərində qazanılmış uğurlu qələbələri, döyüş və döyüşə hazırlıq məşğələlərini, ordu və xalq birliyini, döyüş əməliyyatları salnaməsini öz səhifələrində qürurla işıqlandırdı və tarixə çevirdi...

1992-ci ilin ağır və qanlı döyüşləri zamanı düşmənin seperatçı, terror - quldur dəstələri FÜZULİ döyüş cəbhəsilə bir başa təmas xəttində yerləşən yaşayış məntəqələrinə tez - tez basqınlar edir, özünün çirkin işğalçılıq niyyətini həyata keçirməyə cəhd göstərirdilər. Düşmənin təxribatçı terror - quldur dəstələri hər gün, 24 saat FÜZULİ şəhərinə və ətraf yaşayış məntəqələrinə müxtəlif çaplı silahlardan və artilleriya qurğularından atəş basqınları edir, insanların sakit həyat tərzini pozmaqla onlar üçün qorxu və təhlükə yaradırdılar. Demək olar ki, hər gün FÜZULİ şəhərinə və təmas xəttinə yaxın olan yaşayış məntəqələrinə yüzlərlə, minlərlə güllələr, bombalar və mərmilər atılırdı.Yaranmış ağır və üzücü hərbi - siyasi vəziyyətin aradan qaldırılması məqsədilə FÜZULİ ictimaiyyəti, təəsübkeş, Vətənpərvər ziyalı təbəqə və gənc nəsil silaha sarılmşdı. Müharibənin ilk günlərindən Silahlı Qüvvələrimizin Qoşun hissələrilə bərabər rayon ərazisinin düşmənin quldur dəstələrindən qorunması, müdafiə və mühafizə olunması məqsədilə yaradılmış FÜZULİ ƏRAZİ ÖZÜNÜMÜDAFİƏ TABORUNUN bölmələri gücü çatdığı qədər düşmənə qarşı barışmaz mübarizə aparırdı.Bu döyüşlərdə onlarla döyüşçü qəhrəmanlıq nümunələri göstərir, düşmən gülləsindən yaralanır və sağlamlığını itirirdi. Belə çətin, ziddiyətli şəraitdə mərkəzi mətbuat və kütləvi informasiya vasitələri ilə tez - tez əlaq saxlamaq, müharibə həyatını əks etdirən qəhrəmanlıq mövzulu hekayə və oçerkləri hazırlamaq, xüsusi tele - repotajların yayımlanmasına nail olmaq heç də asan deyildi. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasını rəhbər tutaraq, Ümumqoşun və Döyüş Nizamnamələrindən irəli gələn tələblər çərçivəsində Döyüşçülərə müharibənin bizim tərəfimizdən ədalətli, düşmənin isə ədalətsiz olduğunu təblğ etmək ; Vətənə məhəbbət, xalqa sədaqət, düşmənə nifrət hisslərini aşılamaq ; təəsübkeşlik və Vətənpərvərlik ruhunu daha da gücləndirmək ; komandirinə və silahına inamı, əsgəri dostluq - yoldaşlıq münasibətlərini tərbiyə etmək ; hərbi intizamı möhkəmləndirmək, qanunçuluğu gücləndirmək və hərbi qulluqçular arasında döyüş əzmini daha da artırmaq ; Milli həmrəylik, milli təəsübkeşlik, milli qürur, milli ləyaqət, milli dövlətçilik və Azərbaycançılıq məfkurəsi ideoloji konsepsiyasının təbliğat - təşviqat işini genişləndirmək ; bayrağa, Vətənə, torpağa, xalqa bağlılıq, onun uğrunda əzimkarlıq mübarizlik və fədakarlıq göstərmək ; düşmənin çirkin niyyətli işğal siyasətinə qarşı barışmaz olmaq, son qarış torpağımız uğrunda rəşadətlə sarsılmazcasına mübarizə aparmaq.

Döyüş cəbhəsində müntəzəm olaraq aparılan döyüş əməliyyatlaı ərəfəsində qoşunlarda yerinə yetrilən bütün növ döyüş təminatilə yanaşı ilk növbədə Mənəvi psixoloji təminat mühüm rol oynayırdı. Qoşunlarda Mənəvi psixoloji təminatın həyata keçrilməsində komandirlərin, bu sahədə mövcud olan vəzifəli hərbi qulluqçuların, manqalarda döyüş fəallarının fəaliyətilə yanaşı mətbuatın və kütləvi informasiya vasitələrinin rolu danılmazdır.

Ancaq o dövrə görə, yerli və mərkəzi mətbuatın güc və vasitələri, imkanları döyüş cəbhələrini vaxtlı - vaxtında təmin edə bilmirdi. Çünki, vacib olan amillərdən ən əsası, düzgün olan informasiya və təbliğat - təşviqat işi idi. Mövcud şərait, bunun üçün güc və vasitələrin artırılmasını tələb edirdi.

Bir gün, " Azərbaycan ordusu " qəzetinin əməkdaşı, hərbi jurnalist, yazıçı - publisist, mərhum, baş leytenant Nemət Veysəlli və Əməkdar jurnalist, şair, yazıçı - pulisist Əbülfət Mədətoğlu ilə " Üryandağ " yüksəkliyində görüşdük. Həmin vaxt Nemət Veysəlli müşahidə məntəqəsindən düşmən işğalında olan, doğulub boya - başa çatdığı Yuxarı Veysəlli kəndinə baxıb hönkkür - hönkür ağlayırdı. Əbülfət müəllimlə mən, ona yaxınlaşıb sakitləşməsini xahiş etdik. Əbülfət Mədətoğlu : - Nemət müəllim, belə etmə.

Əsgərlər kənardan baxır və onlara da psixoloji təsir edir. Yaxşı olar ki, biz bu döyüşçü əsgərlərlə ruhlandırıcı söhbətər aparaq. Onların haqqında xüsusi oçerk və hekayələr hazırlayaq. Söhbət əsnasında əsgərlər haqlı olaraq qoşunlarda döyüşçülər və şəhidlər haqqında, vaxtlı vaxtında qəzet materiallarının hazırlanmasının azlığından şikayətləndilər. Mərhum Nemət Veysəlli bildirdi ki, çatdıra bilmirik. Belə ki, ölkədə cəmi bir hərbi qəzetimiz var. Əməkdaşlarımız azlıq təşkil edir. Döyüş cəbhəsi genişdir, bu səbəbdən çatdıra bilmirik. Yazı materialları hazırlanır, ancaq səhifələr daima dolu olduğundan günlərlə, həftələrlə gözləməli oluruq ki, materiallar nəşr edilsin. Sonra dedi ki, bu barədə mən, bu gün, Əbülfət müəllimlə birlikdə tabor komandiri Mobil Yusifovla da, söhbətimiz oldu. Danışdıq ki, yaxşı olar öz Hərbi hissənizin orqanı olan bir qəzet təsis edərdiniz. Bu barədə " ARAZ " qəzetinin baş redaktoru Məcnun Namazəliyevlə də söhbətimiz oldu. Məcnun müəllim dedi ki, mən köməklik edəcəm bizim mətbəədə çap olunsun. Belə qərara gəldik ki, sizin tabor üçün adi Döyüş vərəqi ölçüsündə kiçik bir qəzet nəşr edilməsinə köməklik edək. Həmin gün, günün ikinci yarısında Yuxarı Dilağada kəndində, tabor komandiri, mərhum polkovnik - leytenant Mobil Yusifovla taborun qəzeti haqqında məsləhətləşdik. O, belə qərar qəbul etdi ki, bunun üçün ümumi yığıncaq keçirib, protokol tərtib etməliyik.

Biz bunu belə də etdik. Belə ki,1992-ci ilin aprel ayı üzrə Hərbi hissə komandiri Mobil Yusifovun sədrliyi ilə ümumi yığıncaq keçrib protokollaşdırdıq.

Qərarara alındı : Hər ayda iki dəfə nəşr olunmaqla Hərbi hissənin bütün şəxsi heyətini Azərbaycan Respublkasının ərazi bütövlüyü uğrunda aparılan ədalətli müharibədə vahid döyüş cəbhəsində birləşdirəcək "CƏBHƏÇİ " adlı hərbi qəzet təsis edilsin.

- Növü - hərbi qəzet.

- Formatı - a - 24 həcmdə.

- Səhifəsi - 2

- Redaktor - Füzuli rayonu İcra Hakimiyətinin gündəlik ictimai - siyasi qəzeti olan, " ARAZ " qəzetinin əməkdaşı Nəsibə Bəylərovanın ( Balabəyli ) təyin edilməsi xahiş edilsin. ( Sonrakı illərdə Nəsibə xanım dünyasını dəyişdi. Allah rəhmət eləsin. )

- Qəzetin çap edilməsi - Qəzetin hər ayın 15-i və 30-u günlərində nəşr edilməsi Füzuli rayonlararası mətbəənin müdri Oqtay Əliyevdən xahiş edilsin.

- Hərbi hissənin orqanı olan, hərbi qəzetin Azərbaycan Respublikası mərkəzi mətbuatı və kütləvi informasiya vasitələri ilə qarşılıqlı əlaqənin yaradılması, nəşr ediləcək materialların seçilməsi, hazırlanması, nəşri və yayımı müvafiq vəzifəli şəxslərə həvalə edilsin.

Hərbi qəzetimiz aşağıdakı bölmələr üzrə təsis edilmişdi.

- " Şəhidlər ölməz Vətən bölünməz . "Bu bölmədə Şəhidlərin keçdiyi döyüş yolunu və qəhrəmanlıq nümunələrini əks etdirən yazılar öz əksini tapırdı.

- " Mənim qazi qardaşım " bu bölmədə, döyüşlər zamanı yaralanaraq qazi olmuş qəhrəman döyüşçülər haqqında yazılar dərc edilirdi.

- " Sizə minnətdarıq ! " - bu bölmədə nümunəvi xidmət edən, Vətənin müdafiəsində və döyüşlər zamanı xüsusi şücayət göstərən döyüşçü əsgərlərin valideynlərinə Hərbi hissə komandanlığının müraciəti dərc edilirdi.

- " Təki Vətən yaşasın " - bu bölmədə Vətən torpaqlarının müdafiəsində canlı əfsanə olan və döyüşlər zamanı qəhrəmanlıq nümayiş etdirmiş döyüşçülərimiz barədə xüsusi repotajlar hazırlanırdı.

- " Qarabağım - qədim diyarım. " - bu bölmədə Qarabağın dünəni və bu gününü əks etdirən tarixi araşdırma materialları dərc edilirdi.

- " Əsgər yaradıcılığı " - bu bölmədə bədii yaradıcılıq qabliyyətli döyüşçülərimizin yazıb yaratdığı oçerk, hekayə, povest və şeirləri hissə - hissə çap edilirdi.

- " Döyüşçü lətfələri " - bu bölmədə dünya və ölkə ədəbiyyatında mövcud olan maraqlı lətfələr dərc edilirdi.

- " Hərb tariximizdən səhifələr " - bu bölmədə Azərbaycan hərb tarixindən nümunə götrüləcək döyüşlərin tarixi hekayələri haqqında yazılar dərc edilirdi.

- " Hərbi hüquq və Ümumqoşun nizamnamələri " - bu bölmədə hərbi hüquq və Ümumqoşun nizamnamələrindən vacib olan məsələlər haqqında açıqlamalar verilirdi.

- " Başınız sağ olsun " - bu bölmədə şəhid valdeynlərinə hərbi hissə komandanlığı və bütün şəxsi heyət adında baş sağlığı dərc edilirdi.

Hərbi hissənin orqanı olan hərbi qəzetin ilk nömrəsinin hazırlanması və nəşr edilməsi üçün bir neçə ay çalışmalı olduq. Belə ki, müharibə şəraitində hər gün müxtəlif fors - major hadisələrin baş verməsi və çətinliklər üzündən bunu edə bilmirdik. Sonda bu məsələdə hərbi hissənin qocaman döyüşçü, kapitan Asif Şirinov bizə yaxından köməklik göstərdi. Nəhayət ki, biz hərbi hissənin hərbi qəzetinin ilk nömrəsinin nəşrinə1992-ci ilin avqust ayında nail olduq. Ancaq, çox təəsüflər olsun ki, hərbi hissənin qərargah rəisi kapitan Elxan Yusifova qəzetimizi görmək qismət olmadı. O, həmin gün Yuxarı Veysəlli kəndinin düşməndən azad olunması uğrunda aparılan əks - hücum döyüşündə 8 nəfər cəsur Vətən oğullarımızla birgə böyük fədakarlıq göstərərək qəhrəmancasına həlak oldu. Allah bütün şəhidlərimizə rəhmət eləsin.

Hərbi qəzetimizin ilk nömrəsi 15 avqust 1992- ci ildə, sonuncu nömrəsi 15 aprel 1993-cü ildə nəşr olundu. Bu müddət ərzində hərbi qəzetimizin 9-nömrəsi nəşr edilmişdi. 1993- cü ilin ikinci yarsında Füzuli döyüş cəbhəsində yaranmış gərginlik və narahatlıqlar üzündən Füzuli rayonlarararası mətbəənin fəaliyyəti dayandırıldı. Nəticədə mövcud imkansızlıqlar üzündən bizim qəzetin də nəşri dayandırıldı.

Mən, bu gün, öz arxivimə baxış edərkən arxaya, 34-il geriyə dönüş edib FÜZULİ ƏRAZİ ÖZÜNÜMÜDAFİƏ TABORUNUN orqanı olan hərbi qəzeti gördüm. Üstündən illər və on illər keçib, qəzetin vərəqləri saralıb, köhnəlib. Ancaq özündə daşıdığı yazılar canlı tarixə çevrilib. O, tarix ki, bizi gələcəyə, zəfərlərə, qələbələrə və qəhrəmanlıq salnaməsinə aparır.

Bu gün, yüzlərlə keçmiş döyüşçünün arxivində rəngi saralmış olan bu tarixi qəzet parçaları gələcəkdə hansısa tarixi araşdırmaçının təhqiqat materiallarına çevriləcək. Çünki, bu qəzet zamanında qanlı səngərlərdə düşmənə qarşı mübarizə aparan qəhrəman oğulların canıl olaraq səsini eşidib, cəsarət çöhrəsindən rəng alıb, onların şəhid olmuş arzularını dinləyib, torpağa güc verən qanından öpüb. Bax əsil canlı tarix budur. Dünənin qəzeti, bu günün əfsanəsi və canlı tarixi.

Ölkəmizin hər yerində olduğu kimi Naxçıva Muxtar Respublikasında da mətbuat və jurnalistika hər zaman peşəkarlığı ilə seçilmişdi. Ölkəmizə qarşı yönəldilmiş yanlış məlumatların qarşısının alınmasında hər zaman prinsipiallıq göstərmişdi. 2014-cü ilin oktyabr ayında Naxçıvan Ali Məclisinin gündəlik ictimai - siyasi qəzeti " ŞƏRQ QAPISI " nın və " ƏCƏMİ " nəşriyat poliqrafiya birliyinin köməyi və dəstəyilə Naxçıvan Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun orqanı olan " ÜMUMQOŞUN ORDUSU " hərbi qəzeti nəşrinə nail olduq. Hazırda həmin qəzetin nüsxələri M.S. Ordubadi adına Naxçıvan Dövlət kitabxanasında saxlanılır.

2020-ci ilin setyabrnda Qədim Qarabağın işğalda olan ərazilərinin tarixi ədalət və beynəlxalq hüquq normaları çərçivəsində düşməndən azad olunması uğrunda 44 gün ərzində aparılmış ədalətli Vətən müharibəsində 19 sentyabr 2023-cü ildə QARABAĞDAN seperatçı - fitnəkar qüvvələrin 23 saat ərzində təmizlənməsində, Müstəqil Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün, suverenliyinin bərpa olunmasında Milli Mətbuatın və jurnalistikanın fəaliyyəti Milli Ordumuzun qəhrəmanlıq nümunələrinə bərabərdir.

Milli və hərbi mətbuatın, KİV-nin inkişafında, media nümayəndələrinin böyük əməyi olmuşdur. Onlar bu gün də öz şərəfli peşəsilə sevə - sevə xalqımıza, azad, suveren, müstəqil Azərbaycanımıza vicdanlı Vətəndaş mövqeyilə xidmət edirlər.

13 iyul 2026-,cı il tarixində IV ŞUŞA QLOBAL MEDİA FORMUNDA Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Silahlı Qüvvələrin Müzəffər Ali Baş Komandanı cənab İlham Əliyev media nümayəndələri qarşısında çıxışı zamanı ölkəmizə qarşı yönəldilmiş yanlış informasiya və məlumatların qarşısının alınmasında Azərbaycan Milli Mətbuatının yaradıcı peşəkar media əməkdaşlarının əməyini yüksək qiymətləndirmişdi.

22 iyul - Milli Mətbuat günü münasibətilə xalqımızı və bütün yaradıcı insanları təbrik edirik.

BAYRAMINIZ MÜBARƏK OLSUN !.

Polkovnik Mirqiyas Seyidsoylu.