Sevil Azadqızı - SÖZÜN QİYMƏTİ NƏ VAXT BİLİNİR?

YAZARLAR 10:35 / 03.02.2026 Baxış sayı: 695

 

Sualı insan həyatının, mənəviyyatının və cəmiyyət münasibətlərinin ən dərin qatlarına toxunan mühüm bir mövzudur. Söz insanın yalnız danışıq vasitəsi deyil, onun düşüncəsinin, hisslərinin, niyyətinin və əxlaqının daşıyıcısıdır. İnsan çox vaxt sözün gücünü gündəlik həyatın axarında adi və əhəmiyyətsiz hesab edir, lakin zaman keçdikcə anlayır ki, onu ucaldan da, sarsıdan da, xatirələrdə yaşadan da məhz dediyi sözlər olub.

Sözün qiyməti adətən deyildiyi anda yox, onun nəticəsi üzə çıxdığı zaman bilinir. İnsan bir kəlmə ilə könül ala bilər, illərlə qurula bilməyən bir etibarı qazana bilər, eyni zamanda düşünülməmiş bir sözlə uzun illərin münasibətini dağıda bilər. Bu səbəbdən sözün dəyəri çox vaxt gec başa düşülür, lakin başa düşüldükdə artıq söz geri qaytarıla bilmir. İnsan sözün qiymətini ən çox itir

Bəzən bir üzr, bir təşəkkür, bir etiraf vaxtında deyilmədiyi üçün münasibətlər soyuyur, qəlblər uzaqlaşır və insan geriyə baxanda anlayır ki, bircə söz hər şeyi dəyişə bilərdi. Sözün qiyməti insanı tərk etdikdən sonra da bilinir. Bir insan dünyadan köçdükdən sonra onun dediyi sözlər xatırlanır, davranışları unudula bilər, amma kəlmələri yaddaşlarda yaşayır. İnsan o zaman anlayır ki, söz insanın dünyada qoyduğu ən dərin izdir. Sözün qiyməti çətin anlarda daha aydın hiss olunur. İnsan dara düşəndə, ümidsizliyə qapılanda bir cümlə ona güc verə, yaşamaq həvəsi qaytara bilər. Belə anlarda deyilən səmimi sözün dəyəri ölçüyəgəlməz olur. Əksinə, həssas məqamda deyilən sərt və düşünülməmiş söz insanın ruhunda sağalmaz yaralar aça bilər. Sözün qiyməti sükutla müqayisə edildikdə də üzə çıxır. Bəzən insan danışmalı olduğu yerdə susur və illər sonra anl

Cəmiyyətdə sözün qiyməti zamanla formalaşır. Davamlı olaraq yalan danışan, verdiyi sözə əməl etməyən insanın kəlmələri dəyərini itirir və heç kim onun sözünə inanmaq istəmir. Əksinə, sözünə sadiq olan, az danışıb yerində danışan insanın hər kəlməsi çəkili olur. Bu zaman söz maddi dəyərdən daha qiymətli olur, çünki etibar yaradır. Sözün qiyməti gənclikdə çox vaxt yetərincə dərk edilmir, çünki insan emosiyalarının təsiri ilə danışır, nəticələri düşünmür. Yaş artdıqca, həyat təcrübəsi toplandıqca insan anlayır ki, hər söz bir məsuliyyətdir. İnsan yaşlandıqca sözə qənaət etməyi, susmağın da bir hikmət olduğunu öyrənir. O zaman sözün qiyməti daha aydın görünür.

Sözün qiyməti insanın özünə münasibətində də üzə çıxır. İnsan özünə necə danışırsa, başqasına da elə danışır. Özünü alçaldan, ümidsiz sözlər deyən insan tədricən daxildən zəifləyir. Özünə dəyər verən, müsbət və inamlı sözlər deyən insan isə daxili güc qazanır. Deməli, söz yalnız başqasına deyil, insanın öz taleyinə də təsir edir.

Nəticə olaraq demək olar ki, sözün qiyməti çox vaxt zaman keçdikcə, itkilərdən, peşmanlıqlardan və təcrübələrdən sonra bilinir. İnsan sözün gücünü dərk etdikdə artıq daha ehtiyatla danışmağa başlayır, çünki anlayır ki, söz geri dönmür, lakin izi uzunömürlü olur. Buna görə də insan hər kəlməsini düşünərək deməli, sözün dəyərini yalnız danışdıqdan sonra deyil, danışmazdan əvvəl anlamalıdır. Çünki söz insanın həm aynasıdır, həm də taleyidir.